Theo phán quyết được công bố, cơ quan tư pháp cao nhất của liên minh đã chính thức bác bỏ đơn kháng nghị của OpenAI, giữ nguyên các quyết định hành chính trước đó về việc từ chối cấp quyền bảo hộ đối với riêng cụm từ "OpenAI".

Vụ việc bắt nguồn từ quy trình thẩm định nhãn hiệu của EUIPO. Trước đó, cơ quan này đã chấp thuận bảo hộ đối với phần thiết kế đồ họa độc quyền (logo) của OpenAI. Tuy nhiên, phần tên gọi bằng chữ cấu thành bao gồm các ký tự “OpenAI” đã bị từ chối bảo hộ độc lập. Không đồng ý với kết luận trên, công ty công nghệ có trụ sở tại Mỹ – đơn vị phát triển chatbot ChatGPT – đã nộp đơn đề nghị hủy bỏ quyết định của EUIPO và tiếp tục theo đuổi vụ kiện lên hệ thống Tòa án EU.

Lý giải về nguyên nhân từ chối, EUIPO cho biết cụm từ “OpenAI” được kết hợp trực tiếp từ hai từ ngữ có tính chất thông dụng và phổ biến trong tiếng Anh là “open” (mở) và “AI” (trí tuệ nhân tạo). Khi đặt trong bối cảnh thương mại, sự kết hợp này mang tính chất mô tả trực tiếp các hoạt động kinh doanh, giải pháp công nghệ hoặc dịch vụ thuộc lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Do đó, cơ quan quản lý sở hữu trí tuệ nhận định thuật ngữ này thiếu đi "khả năng phân biệt" cốt lõi – một trong những điều kiện tiên quyết và bắt buộc để một dấu hiệu chữ có thể được đăng ký làm nhãn hiệu độc quyền.

Khung pháp lý hiện hành của Liên minh châu Âu quy định rất nghiêm ngặt đối với các nhãn hiệu mang tính mô tả. Theo các quy chế về nhãn hiệu của EU, những tên gọi chỉ đơn thuần mô tả đặc tính, tính chất, mục đích hoặc thành phần của một sản phẩm, dịch vụ sẽ không được chấp thuận bảo hộ. Quy định này được thiết lập nhằm mục đích bảo vệ thị trường cạnh tranh lành mạnh, ngăn chặn tình trạng một doanh nghiệp độc quyền sử dụng các thuật ngữ mô tả chung chung, từ đó có thể tước đi quyền sử dụng các từ ngữ thông dụng của các đối thủ cạnh tranh khác trong các hoạt động quảng cáo và truyền thông sản phẩm.

Mặc dù quy định sở hữu trí tuệ của EU có mở ra một số trường hợp ngoại lệ, song OpenAI đã không đáp ứng được các tiêu chuẩn này. Cụ thể, luật pháp EU cho phép các nhãn hiệu mang tính mô tả được bảo hộ nếu doanh nghiệp chứng minh được rằng tên gọi đó đã qua sử dụng trong một thời gian dài và liên tục, đồng thời đã thực sự tạo dựng được khả năng phân biệt rõ rệt đối với người tiêu dùng trên thị trường nhờ vào quá trình khai thác thương mại đó.

Sau khi xem xét lại toàn bộ hồ sơ và các lập luận kháng nghị từ phía công ty công nghệ Mỹ, Tòa án Liên minh châu Âu đã ra phán quyết đồng thuận với quan điểm của EUIPO. Cơ quan xét xử khẳng định tên gọi “OpenAI” không sở hữu đủ các đặc tính phân biệt cần thiết cấu thành để nhận được sự bảo hộ pháp lý độc quyền tại thị trường các quốc gia thành viên. Phán quyết này đồng nghĩa với việc OpenAI chỉ có quyền sở hữu đối với phần nhãn hiệu hình ảnh (logo) đã được phê duyệt, trong khi phần chữ ghi tên gọi của hãng sẽ tiếp tục nằm ngoài phạm vi bảo hộ độc quyền về mặt ký tự tại EU.

Hương Mi