Thẩm phán John F. Walter, Tòa án quận Trung tâm California, Mỹ, ngày 4/9 đã bác các yêu cầu về vi phạm bản quyền trong vụ kiện trị giá 102,15 triệu USD mà Wixen Music Publishing đưa ra đối với Meta Platforms.

Theo phán quyết, Wixen chưa nêu đủ căn cứ để chứng minh mình có quyền khởi kiện theo Luật Bản quyền Mỹ đối với 681 tác phẩm mà công ty cho rằng Meta đã sử dụng không có giấy phép trên Facebook, Instagram và WhatsApp.

Tòa án đưa ra quyết định dựa trên hồ sơ bằng văn bản, không tổ chức phiên điều trần. Wixen được phép nộp đơn khiếu nại sửa đổi lần thứ hai trước ngày 18/9 để khắc phục vấn đề mà tòa án chỉ ra.

Tranh chấp nằm ở quyền khởi kiện

Phán quyết của Thẩm phán John F. Walter không kết luận Meta có vi phạm bản quyền hay không. Vấn đề được xem xét lần này là liệu Wixen có đủ quyền pháp lý để đứng tên khởi kiện đối với các tác phẩm được nêu trong vụ án hay không.

Tòa án bác cả hai yêu cầu liên quan đến bản quyền của Wixen, gồm cáo buộc Meta trực tiếp xâm phạm bản quyền và cáo buộc Meta phải chịu trách nhiệm liên đới đối với hành vi của người dùng nền tảng.

“Wixen chưa chứng minh đầy đủ rằng mình có tư cách khởi kiện theo Luật Bản quyền đối với bất kỳ tác phẩm nào”, Thẩm phán Walter nêu trong phán quyết.

Wixen là đơn vị quản lý quyền xuất bản âm nhạc, đại diện cho hơn 2.000 khách hàng với danh mục hơn 100.000 ca khúc.

Trong đơn sửa đổi hồi tháng 5, Wixen mô tả mình là “chủ sở hữu và/hoặc bên được cấp phép độc quyền” đối với các tác phẩm liên quan. Tuy nhiên, công ty không xác định cụ thể tình trạng pháp lý của từng tác phẩm.

Theo Thẩm phán Walter, Wixen không nêu rõ đối với từng tác phẩm liệu công ty là chủ sở hữu hay bên được cấp phép độc quyền, những quyền độc quyền nào đang được nắm giữ và các quyền đó xuất phát từ đâu.

Tòa án cho rằng những tuyên bố mang tính khái quát và kết luận như vậy chưa đủ để xác lập tư cách khởi kiện của Wixen.

Khó khăn với các ca khúc đồng sở hữu

Một vấn đề quan trọng khác liên quan đến những ca khúc có nhiều chủ sở hữu.

Theo các phán quyết của Tòa phúc thẩm Liên bang khu vực 9, vốn có giá trị ràng buộc đối với tòa án của Thẩm phán Walter, một đồng chủ sở hữu bản quyền không thể đơn phương cấp cho bên thứ ba giấy phép độc quyền đối với phần quyền của mình theo cách làm hạn chế các quyền độc lập của những đồng chủ sở hữu khác.

Nếu không có sự đồng ý của các đồng chủ sở hữu còn lại, bên nhận giấy phép chỉ có giấy phép không độc quyền và không có tư cách khởi kiện vi phạm bản quyền dựa trên giấy phép đó.

Điều này có ý nghĩa đáng kể đối với Wixen và các đơn vị quản lý quyền khác. Một nhà xuất bản chỉ được cấp phép đối với phần quyền của một trong những người đồng sáng tác một ca khúc nhìn chung không thể tự mình khởi kiện bên bị cho là xâm phạm toàn bộ tác phẩm.

Chính Wixen cũng thừa nhận trong hồ sơ gửi tòa rằng công ty không có tư cách khởi kiện đối với khoảng 100 tác phẩm trong danh sách vụ án, do quy định pháp lý ràng buộc của Tòa phúc thẩm Liên bang khu vực 9.

Wixen cho biết sẵn sàng sửa đơn để loại khoảng 100 tác phẩm mà công ty chỉ là bên được cấp phép độc quyền đối với một phần tác phẩm.

Vụ kiện từng bước tăng quy mô

Ban đầu, Wixen khởi kiện Meta ngày 23/1, liên quan đến 331 tác phẩm và yêu cầu khoảng 49,65 triệu USD tiền bồi thường.

Đến tháng 5, Wixen mở rộng vụ kiện lên 681 tác phẩm và yêu cầu ít nhất 102,15 triệu USD. Con số này được tính dựa trên mức bồi thường theo luật định tối đa 150.000 USD cho mỗi tác phẩm trong trường hợp vi phạm có chủ ý.

Wixen cho rằng số tác phẩm thực sự bị xâm phạm có thể “cao hơn nhiều” so với 1.000 tác phẩm.

Nếu loại khoảng 100 tác phẩm khỏi vụ kiện, mức bồi thường theo lý thuyết tối đa sẽ giảm khoảng 15 triệu USD.

Ngoài yêu cầu liên quan đến bản quyền, Wixen còn đưa ra ba yêu cầu khác gồm phỉ báng, xúc phạm uy tín thương mại và cố ý can thiệp vào các hợp đồng. Công ty yêu cầu ít nhất 20 triệu USD đối với cáo buộc phỉ báng.

Tuy nhiên, Thẩm phán Walter chưa xem xét yêu cầu của Meta nhằm bác bỏ ba cáo buộc theo luật bang. Tòa cho biết sẽ chỉ xem xét vấn đề này nếu Wixen có thể đưa ra một yêu cầu liên bang về bản quyền đáp ứng các điều kiện pháp lý.

Nếu vụ kiện bản quyền của Wixen không thể tiếp tục, tòa sẽ phải xem xét liệu ba yêu cầu còn lại có thuộc thẩm quyền của tòa án liên bang hay không.

Wixen từng gặp vấn đề tương tự

Phán quyết mới cũng đề cập đến hai vụ kiện trước đây của Wixen tại cùng khu vực tòa án, liên quan đến Pandora vào tháng 7/2020 và Triller vào tháng 2/2021. Cả hai vụ đều từng bị bác bỏ vì những vấn đề tương tự liên quan đến tư cách khởi kiện.

Wixen lập luận rằng vụ kiện lần này cần được tiếp tục vì trong lần sửa đổi đơn thứ hai ở vụ Triller, công ty đã vượt qua được trở ngại này.

Tuy nhiên, Thẩm phán Walter không đồng tình với lập luận trên. Theo phán quyết, hồ sơ trong vụ Triller có những cáo buộc cụ thể về cách Wixen có được quyền sở hữu hợp pháp cũng như các điều khoản hợp đồng trao những quyền đó cho Wixen.

Do đó, tòa không yêu cầu Wixen phải chứng minh ngay tại giai đoạn này rằng công ty thực sự sở hữu các tác phẩm. Thay vào đó, Wixen phải trình bày rõ đối với từng tác phẩm, công ty là chủ sở hữu hay bên được cấp phép, đồng thời xác định những quyền độc quyền mà mình đang nắm giữ.

Thẩm phán Walter giới hạn việc sửa đổi đơn ở vấn đề bản quyền nói trên và không cho phép Wixen bổ sung bị đơn hoặc yêu cầu mới nếu chưa được tòa chấp thuận.

Tranh chấp bắt nguồn từ hợp đồng năm 2018Tranh chấp giữa Wixen và Meta bắt nguồn từ một thỏa thuận cấp phép mà Wixen ký với Facebook vào tháng 3/2018. Thỏa thuận hết hạn ngày 10/12/2025, sau khi các cuộc đàm phán gia hạn không đạt được thống nhất về mức phí.

Wixen cho rằng sau khi giấy phép hết hạn, Meta vẫn tiếp tục đưa danh mục âm nhạc của công ty vào thư viện âm nhạc phục vụ Reels và các nội dung khác trên nền tảng mà không được phép và không thanh toán tiền bản quyền.

Wixen cũng cáo buộc Meta tìm cách cắt giảm khoản thanh toán cho các nhạc sĩ nhằm thay thế âm nhạc do con người sáng tạo, phải trả tiền bản quyền, bằng âm nhạc do AI tạo ra và không phải trả tiền bản quyền.

Ngoài ra, Wixen cho rằng Meta từng gỡ âm nhạc của khách hàng khỏi các nền tảng trong thời gian giấy phép vẫn còn hiệu lực, sau đó thông báo với những khách hàng này rằng Wixen phải chịu trách nhiệm.

Meta hiện cũng đang đối mặt với một số vụ kiện bản quyền khác từ các chủ thể quyền âm nhạc liên quan đến Facebook, Instagram và WhatsApp.

Trong tháng 6, vụ kiện của Eight Mile Style, đơn vị đồng xuất bản hàng trăm ca khúc của rapper Eminem, được tòa cho phép tiếp tục đối với cáo buộc Meta trực tiếp xâm phạm bản quyền. Vụ kiện này có thể liên quan đến khoản bồi thường lên tới 109 triệu USD.

Epidemic Sound cũng đang theo đuổi hai vụ kiện đối với Meta, trong đó vụ đầu tiên yêu cầu ít nhất 142 triệu USD.

Hiện, Wixen và Meta chưa đưa ra phản hồi về phán quyết.

Quỳnh Trang