Tại buổi hội thảo với sự hiện diện bà Hồ Thị Quyên, Phó Giám đốc ITPC; ông Firdauz Othman, Tổng Lãnh sự, Tổng Lãnh sự quán Malaysia tại TP.HCM; bà Zaimah Osman, Lãnh sự Thương Mại, Cục Xúc tiến Thương mại Malaysia tại TP.HCM (MATRADE); ông Ramlan Osman, Giám đốc Trung tâm chứng nhận Halal Quốc gia (HALCERT), thuộc bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam; Tiến sỹ Phú Văn Hẳn, Phó Chủ tịch - Tổng thư ký Hội Dân tộc học - Nhân học TP.HCM; cùng đại diện các doanh nghiệp tham dự.

Gỡ khó về chứng nhận, hướng tới mục tiêu thương mại 25 tỷ USD với Malaysia

Phát biểu tại hội thảo, bà Hồ Thị Quyên - Phó Giám đốc ITPC cho biết - ngành công nghiệp Halal là ngành cung cấp các sản phẩm và dịch vụ hợp chuẩn cho người Hồi giáo, bao gồm thực phẩm như đồ uống, du lịch, thủy sản,.... Hiện nay, ngành công nghiệp này ngày càng mở rộng phát triển, trên thế giới hiện có hơn 2 tỉ người theo đạo Hồi, đây là cơ hội để sản phẩm gia cầm Việt Nam có thể mở rộng thị trường xuất khẩu.

Đối với năm 2025, ngành công nghiệp Halal được dự báo rất có tiềm năng phát triển mạnh tại các thị trường châu Á, Trung Đông và châu Phi. Bên cạnh đó, xu hướng Halal năm 2025 sẽ góp phần định hình lại môi trường kinh doanh Halal toàn cầu tạo ra cơ hội mới song cũng đòi hỏi các doanh nghiệp nhanh chóng thích ứng với bối cảnh mới. Theo đó, các tiêu chuẩn Halal cần được mở rộng kiểm soát từ nguồn đến nơi người tiêu dùng mua hàng như các nhà bán lẻ, nhà hàng và mua sắm trực tuyến. Đặc biệt, Malaysia và Việt Nam có tiềm năng hợp tác lớn trong lĩnh vực thực phẩm Halal. Như vậy, tiêu chuẩn Halal của Malaysia đã được công nhận rộng rãi trên thế giới, tạo ra cơ hội cho Việt Nam học hỏi và phát triển.

Tuy nhiên, bà Hồ Thị Quyên cũng chỉ ra rằng thực tế hiện nay số lượng đơn vị có chức năng cấp chứng chỉ Halal ở Việt Nam còn vẫn còn hạn chế và chi phí khá cao đối với các doanh nghiệp lớn nhỏ. Mặt khác, một số yêu cầu khó thực hiện tại Việt Nam như quy định phải có người đạo Hồi giám sát quy trình sản xuất khiến việc đạt được chứng nhận Halal để xuất khẩu hàng hóa sang thị trường các nước Hồi giáo là một thách thức lớn với doanh nghiệp Việt Nam.

Được biết, Việt Nam và Malaysia là hai quốc gia có nhiều tiềm năng để thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư. Vào năm 2011, Việt Nam là đối tác thương mại thứ 14 của Malaysia với tổng kim ngạch đạt 7,2 tỷ USD, là thị trường xuất khẩu lớn thứ 15 của Malaysia, với giá trị xuất khẩu đạt 3,82 tỷ USD. Đến năm 2024, tổng kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam và Malaysia đã lên đến 14,2 tỷ USD. Cả hai nước đang nỗ lực hướng tới mục tiêu kim ngạch thương mại song phương đạt 25 tỷ USD vào năm 2030. Tuy nhiên, con số này vẫn còn khiêm tốn so với tiềm năng và triển vọng hợp tác rất lớn của hai nước.

Ở góc độ địa phương, TP.HCM luôn coi trọng mối quan hệ hợp tác kinh tế với Malaysia. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Hồ Chí Minh và Malaysia 6 tháng đầu năm 2025 ước đạt 2,6 tỷ USD, tăng 34,7% so với cùng kỳ năm 2024, trong đó kim ngạch xuất khẩu của Thành phố Hồ Chí Minh 6 tháng đầu năm 2025 sang thị trường Malaysia ước đạt 435 triệu USD, tăng 16,6% so với cùng kỳ năm 2024.

Tại Hội thảo, bà Zaimah Osman, Lãnh sự Thương Mại, Cục Xúc tiến Thương mại Malaysia tại TP.HCM (MATRADE), đã công bố các thông tin cập nhật về năng lực và thế mạnh thương mại của Malaysia, đồng thời khẳng định cam kết tăng cường mối quan hệ hợp tác kinh tế song phương với Việt Nam. Một điểm nhấn chính là Malaysia tiếp tục xem Việt Nam là một đối tác quan trọng và mời gọi các doanh nghiệp Việt Nam khám phá những cơ hội kinh doanh đa dạng mà Malaysia mang lại.

Doanh nghiệp Malaysia thường cung cấp các sản phẩm và dịch vụ đa dạng, chất lượng cao, tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn quốc tế. Tính đến năm 2023, Malaysia là nhà xuất khẩu lớn nhất toàn cầu cho 26 dòng sản phẩm khác nhau, bao gồm 19 mặt hàng công nghiệp chế tạo và 7 mặt hàng nông nghiệp.

Tìm hướng đi táo bạo

Theo Ts Phú Văn Hẳn - Phó Chủ tịch, Tổng thư ký Hội Dân tộc học - Nhân học TP.HCM, Đề án “tăng cường hợp tác quốc tế để xây dựng và phát triển ngành Halal Việt Nam đến năm 2030” do Thủ tướng ban hành ngày 14/02/2023 được xem là một bước đi chiến lược nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, đưa Việt Nam trở thành một trung tâm đáng tin cậy trong chuỗi giá trị Halal toàn cầu và tận dụng các ưu đãi từ hơn 15 hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký kết.

Để vượt qua các rào cản khi tiếp cận thị trường Halal, Ts Phú Văn Hẳn đề xuất một hệ thống giải pháp chiến lược. Trước tiên, cần ưu tiên thúc đẩy việc ký kết các cơ chế công nhận lẫn nhau với các tổ chức chứng nhận Halal uy tín như JAKIM (Malaysia), MUIS (Singapore), MUI (Indonesia) và GCC (Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh). Song song đó, việc phát triển các khu công nghiệp và trung tâm logistics chuyên biệt phục vụ ngành Halal, theo mô hình đã thành công tại Malaysia và UAE điều đó rất cần thiết.

Đặc biệt, con người rất quan trọng trong việc thành lập các trung tâm đào tạo chuyên sâu về Halal và thúc đẩy mối liên kết giữa trường đại học với doanh nghiệp. Đồng thời, cần số hóa toàn bộ quy trình chứng nhận và ứng dụng công nghệ blockchain trong truy xuất nguồn gốc để nâng cao tính minh bạch, giảm chi phí cho doanh nghiệp. Ngoài ra, việc xây dựng một thương hiệu Halal quốc gia như “Vietnam Halal Certified” sẽ là yếu tố then chốt để tạo lợi thế cạnh tranh và định vị hình ảnh quốc gia uy tín trong mắt người tiêu dùng Hồi giáo toàn cầu.

Bên cạnh đó, sự kiện cũng là cơ hội để giới thiệu đến các doanh nghiệp Việt Nam Hội chợ Triển lãm MIHAS năm 2025 tại Malaysia – Hội chợ Triển lãm sản phẩm Halal lớn nhất thế giới diễn ra từ ngày 17 - 20/9/2025 tại Malaysia với quy mô hơn 2.000 gian hàng và gần 330 nhà mua hàng quốc tế.

Tại Hội chợ quốc tế này ITPC sẽ tổ chức không gian giới thiệu sản phẩm Việt Nam của doanh nghiệp TP.HCM (Viet Nam Pavilion - Ho Chi Minh City) nhằm hỗ trợ trưng bày các sản phẩm có chất lượng đạt tiêu chuẩn xuất khẩu của thành phố nhằm quảng bá thương hiệu và tìm kiếm đối tác xuất khẩu tiềm năng.

  Quang Anh