Thương mại điện tử 2026: Đột phá công nghệ AI và bước ngoặt pháp lý mới
Sự kiện năm nay trở thành tâm điểm của ngành kinh tế số khi vạch ra lộ trình bứt phá bằng trí tuệ nhân tạo (AI) trong bối cảnh hành lang pháp lý mới từ Luật Thương mại điện tử 2025 bắt đầu đi vào thực thi.
Diễn đàn cùng sự đồng hành của nhiều đơn vị uy tín như Vinalink, IMGroup, Hội Doanh nhân trẻ Hà Nội, VNNIC, Canva, Sapo, Haravan, Accesstrade... Sự kiện quy tụ hàng nghìn đại biểu đến từ các cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia công nghệ và cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài nước.
Ông Trần Trọng Tuyến - Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM)
Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Trần Trọng Tuyến - Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) nhận định, đây là thời điểm mang tính bước ngoặt khi toàn bộ hệ sinh thái kinh tế số Việt Nam vừa phải chạy đua để làm chủ các công nghệ tiên phong, vừa phải chủ động chuẩn hóa năng lực vận hành nhằm đáp ứng những quy chuẩn nghiêm ngặt từ hành lang pháp lý mới.
Từ AI Tools đến AI Workforce: Lực lượng lao động số định hình lại cuộc chơi
Theo báo cáo tại diễn đàn, quy mô thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam đạt mốc 38,5 tỷ USD với tốc độ tăng trưởng 21%. Dù con số này phản ánh sự phát triển mạnh mẽ (tăng gấp 10 lần so với năm 2015 và dự kiến gấp 25 lần vào năm 2030), thị trường truyền thống đang phải đối mặt với "cuộc khủng hoảng hiệu quả". Mô hình tăng trưởng cũ dựa trên việc "đổ tiền vào quảng cáo" và "tăng quy mô nhân sự" đang đi vào ngõ cụt do chi phí vận hành đắt đỏ và biên lợi nhuận ngày càng mỏng.
Trước thách thức đó, VOBF 2026 khẳng định xu hướng Agentic AI (thế hệ AI có khả năng tự động ra quyết định và thực hiện nhiệm vụ) đang tái định nghĩa toàn bộ ngành bán lẻ trực tuyến. Ông Đỗ Hữu Hưng - CEO ACCESSTRADE Việt Nam, Phó Chủ tịch VECOM nhận định chiến lược: "10 năm trước, ai lên online trước sẽ thắng. 5 năm trước, ai làm Social Commerce tốt hơn sẽ thắng. Nhưng 10 năm tới, vương miện sẽ thuộc về những ai biết tận dụng sức mạnh của AI Agents."Khác với các công cụ AI thụ động trước đây, AI Agent hoạt động như một "lực lượng lao động số" (AI Workforce) tự chủ nhờ 3 đặc tính: tính chủ động, tính tối ưu và tính phối hợp quy trình phức tạp. Xu hướng này mở ra mô hình doanh nghiệp tinh gọn mới mang cấu trúc 1+1+N (1 Founder, 1 hệ thống AI Stack vận hành và N đối tác bên ngoài). Những bộ máy từng cần đến 50 nhân sự nay có thể được vận hành mượt mà chỉ bởi nhóm nhỏ 3–5 người nhờ sức mạnh công nghệ đột phá.
"Bệ phóng pháp lý" từ Luật mới và áp lực chuẩn hóa dữ liệu
Không chỉ là câu chuyện chạy đua công nghệ, TMĐT Việt Nam năm 2026 đang đứng trước bước ngoặt chuyển dịch lớn về mặt chính sách. Việc Quốc hội thông qua Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 và sự ra đời của Kế hoạch tổng thể phát triển TMĐT quốc gia giai đoạn 2026–2030 đã thiết lập một hành lang pháp lý vững chắc, hướng thị trường từ phát triển nhanh sang phát triển bền vững, cân bằng giữa kinh tế và môi trường.
Các diễn giả tại Tọa đàm phiên 1
Tại phiên thảo luận chuyên sâu, đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (iDEA) đã làm rõ những điểm mới cốt lõi của Luật TMĐT 2025. Phương thức quản lý nhà nước sẽ dịch chuyển mạnh mẽ từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm" dựa trên luồng dữ liệu thời gian thực (Data-driven). Bốn mô hình nền tảng mới gồm: Mạng xã hội TMĐT (như TikTok Shop), Siêu ứng dụng (Super-apps), Nền tảng xuyên biên giới và Hệ sinh thái phụ trợ sẽ nằm trong khuôn khổ giám sát chặt chẽ.
Luật mới đặt lên vai các chủ sàn và nhà bán hàng những chế tài mang tính "bàn tay sắt". Đáng chú ý là quy định bắt buộc xác thực danh tính điện tử mạnh mẽ (KYC) đối với 100% người bán thông qua Số định danh cá nhân hoặc Mã số doanh nghiệp; minh bạch thuật toán hiển thị; và kiểm soát nghiêm ngặt hoạt động livestream (yêu cầu lưu trữ dữ liệu hình ảnh/âm thanh phát sóng tối thiểu 01 năm). Cơ quan thanh tra sẽ áp dụng các biện pháp kỹ thuật số tối tân như quét dữ liệu tự động và đối soát liên thông với cơ quan Thuế để triệt hạ hàng giả, chống thất thu thuế.
Canifa: Bài học xương sống về công nghệ lõi và ứng dụng AI thực chiến
Để minh chứng cho sức mạnh của công nghệ trong việc đáp ứng cả hai bài toán: Tăng trưởng hiệu quả và Tuân thủ pháp lý, diễn đàn đã mổ xẻ mô hình chuyển đổi số thành công của Canifa, thương hiệu thời trang quốc dân vừa đạt "Hat-trick" giải thưởng lớn (Thương hiệu Quốc gia, Human Act Prize, Better Choices Awards).
Được định vị là một "doanh nghiệp công nghệ vận hành trong ngành bán lẻ", Canifa tối ưu hóa Chuỗi giá trị "Mặt cười" (Smiling Curve) bằng hệ sinh thái quản trị tập trung AMAX Ecosystem. Hệ thống công nghệ lõi này kết nối liền mạch từ khâu R&D (PLM), sản xuất , quản trị nguồn lực cho đến các kênh phân phối đa kênh (Omnichannel) và dữ liệu khách hàng (CDP/CRM).
Nhờ hạ tầng kỹ thuật "sạch" và tự động hóa chuẩn chỉnh, Canifa đạt được những con số vận hành ấn tượng: Xử lý mượt mà 50.000 hóa đơn offline và 15.000 hóa đơn online mỗi ngày trên danh mục 400.000 mã hàng (SKUs). Khi hệ thống cốt lõi đã hoàn thiện, Canifa tiếp tục sử dụng AI làm đòn bẩy chiến lược để giải quyết 5 bài toán lớn: Dự báo nhu cầu thị trường, tối ưu hóa điều phối tồn kho , cá nhân hóa gợi ý mua sắm , tìm kiếm thông minh và Tiếp thị tự động.
Có thể thấy sự bùng nổ của các giải pháp AI không nhằm mục đích kìm hãm thị trường, mà là bước dọn dẹp tất yếu để loại bỏ các mảng tối của kinh doanh chộp giật. Như đại diện VECOM nhận định, trong cuộc đua này, sự tuân thủ chính là chứng chỉ năng lực cạnh tranh mạnh mẽ nhất; và những doanh nghiệp biết dùng "đòn bẩy" AI đúng cách, đồng bộ với hành lang pháp lý mới, sẽ vững vàng bứt phá để dẫn đầu thị trường số bền vững.
BH
TIN LIÊN QUAN
-
Tháng 4/2026: Doanh thu công nghệ số tăng 38%, chuyển đổi số bứt tốc
-
Kiện toàn BCĐ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06
-
Sửa đổi Quy chế hoạt động của BCĐ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số
-
Xây dựng Danh mục sản phẩm thúc đẩy thị trường chuyển đổi số