Từ nền tảng chính quyền số đến quản lý sức khỏe bằng dữ liệu điện tử, chuyển đổi số đang từng bước tạo ra những thay đổi rõ nét trong hoạt động của chính quyền cơ sở.

Theo báo cáo của UBND xã Thuận An, Đảng ủy, HĐND, UBND và Ủy ban MTTQ xã đã ban hành 156 văn bản chỉ đạo, điều hành liên quan đến cải cách hành chính, chuyển đổi số và triển khai Đề án 06 của Chính phủ.

Cùng với công tác chỉ đạo, xã chú trọng tuyên truyền, hướng dẫn người dân tiếp cận các nền tảng số và dịch vụ công trực tuyến, phát huy vai trò của các tổ chuyển đổi số cộng đồng. Đây được xem là lực lượng trực tiếp hỗ trợ người dân thay đổi thói quen, từ phương thức thực hiện thủ tục hành chính truyền thống sang môi trường số.

Hạ tầng công nghệ thông tin cũng từng bước được củng cố. Xã duy trì ổn định hệ thống mạng, tiếp nhận 41 máy tính do thành phố cấp và đề xuất bổ sung 65 máy tính để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Cùng với đó, quá trình số hóa hồ sơ, kết nối và chia sẻ dữ liệu được đẩy mạnh.

Đáng chú ý, 100% cán bộ, công chức sử dụng thư điện tử công vụ và chữ ký số trong xử lý văn bản. Đến ngày 30/6/2026, xã đã tiếp nhận, giải quyết 456 thủ tục hành chính; 100% thủ tục được xây dựng quy trình theo hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2015 và công khai theo quy định. Trên các hệ thống giải quyết thủ tục hành chính của các bộ, ngành Trung ương không phát sinh hồ sơ quá hạn.

Những kết quả này cho thấy chuyển đổi số không chỉ dừng ở việc đưa thủ tục hành chính lên môi trường trực tuyến mà đang từng bước thay đổi phương thức vận hành của chính quyền cơ sở, hướng tới quản trị dựa trên dữ liệu, quy trình được chuẩn hóa và khả năng phục vụ người dân nhanh chóng, minh bạch hơn.

Từ dữ liệu đến đổi mới quản lý sức khỏe người dân

Một trong những lĩnh vực cho thấy rõ giá trị của chuyển đổi số tại Thuận An là công tác chăm sóc và quản lý sức khỏe cộng đồng.

Theo phân công của Sở Y tế Hà Nội, Bệnh viện Đa khoa Gia Lâm phối hợp hỗ trợ Trạm Y tế Thuận An triển khai khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc cho người dân. Đến thời điểm báo cáo, 43 người từ 18 tuổi trở lên đã được khám các chuyên khoa, chụp X-quang và xét nghiệm máu.

Trạm Y tế cũng phối hợp tổ chức khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự, khám tuyển công dân nhập ngũ với 964 trường hợp, trong đó 312 trường hợp đủ điều kiện; đồng thời tổ chức khám đăng ký nghĩa vụ quân sự tuổi 17 cho 616 công dân trên địa bàn.

Tuy nhiên, điểm đáng chú ý hơn cả là việc ứng dụng dữ liệu số vào quản lý sức khỏe người dân. Thực hiện Kế hoạch số 123/KH-UBND về chuẩn hóa, làm sạch và cập nhật dữ liệu sức khỏe trên hệ thống Hồ sơ sức khỏe điện tử, Trạm Y tế Thuận An đã cập nhật đầy đủ thông tin hành chính cho 68.815/72.000 người, đạt 95,58%, vượt chỉ tiêu từ 95% trở lên.

Số hồ sơ có đầy đủ thông tin sức khỏe cơ bản đạt 65.876/72.000 hồ sơ, tương đương 91,49%, vượt chỉ tiêu kế hoạch từ 90% trở lên.

Đây không đơn thuần là việc nhập thêm thông tin vào một hệ thống điện tử. Về lâu dài, cơ sở dữ liệu sức khỏe có thể trở thành nguồn tài nguyên dữ liệu quan trọng phục vụ quản lý y tế cơ sở, theo dõi sức khỏe liên tục, nhận diện các yếu tố nguy cơ và hỗ trợ công tác phòng bệnh.

Khi dữ liệu được chuẩn hóa, cập nhật chính xác và được khai thác đúng mục đích, cán bộ y tế có thêm cơ sở để theo dõi quá trình chăm sóc sức khỏe của từng người dân, quản lý nhóm nguy cơ và chủ động triển khai các biện pháp dự phòng.

Đây cũng là hướng tiếp cận phù hợp với yêu cầu chuyển từ tư duy “chữa bệnh” sang “quản lý sức khỏe”, trong đó dữ liệu và công nghệ trở thành công cụ hỗ trợ quan trọng cho y tế cơ sở.

Dữ liệu phải được xem là nguồn lực phục vụ đổi mới sáng tạo

Từ thực tiễn tại Thuận An có thể thấy, giá trị lớn nhất của chuyển đổi số không nằm ở việc thay thế giấy tờ bằng hồ sơ điện tử, mà nằm ở khả năng hình thành, chuẩn hóa, kết nối và khai thác dữ liệu để tạo ra phương thức quản lý hiệu quả hơn.

Trong lĩnh vực y tế, hồ sơ sức khỏe điện tử nếu được cập nhật thường xuyên có thể trở thành cơ sở dữ liệu phục vụ theo dõi bệnh mạn tính, chăm sóc sức khỏe ban đầu, dự phòng và phân tích nhu cầu chăm sóc sức khỏe của cộng đồng.

Hiện Trạm Y tế Thuận An đang quản lý 4 bệnh nhân lao, 81 bệnh nhân tâm thần và 77 bệnh nhân hen - COPD; không có bệnh nhân phong trong danh sách quản lý. Việc kết hợp dữ liệu sức khỏe với hoạt động theo dõi, tư vấn điều trị và phối hợp giữa cơ sở y tế, gia đình và cộng tác viên y tế sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý bệnh lâu dài.

Từ góc độ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đây chính là quá trình biến dữ liệu hành chính và dữ liệu sức khỏe thành nguồn lực phục vụ hoạt động quản trị.

Tuy nhiên, để dữ liệu thực sự trở thành “tài sản” có giá trị, yêu cầu đặt ra là phải bảo đảm tính chính xác, đầy đủ, cập nhật, khả năng liên thông và đặc biệt là an toàn, bảo mật thông tin. Dữ liệu càng lớn nhưng thiếu chuẩn hóa hoặc không được cập nhật thường xuyên thì giá trị khai thác càng hạn chế.

Do đó, việc “làm sạch dữ liệu” không nên được xem là nhiệm vụ thực hiện một lần, mà cần trở thành quy trình thường xuyên gắn với hoạt động chuyên môn của cơ sở.

Công nghệ cần đi cùng con người

Chuyển đổi số tạo ra công cụ mới, nhưng con người vẫn là yếu tố quyết định hiệu quả cuối cùng.

Trong lĩnh vực y tế cơ sở, bên cạnh đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị và nền tảng công nghệ, Thuận An cần tiếp tục quan tâm đến nguồn nhân lực, nhất là đội ngũ bác sĩ có chuyên môn phù hợp. Công nghệ chỉ phát huy giá trị khi người sử dụng có đủ năng lực khai thác dữ liệu, vận hành hệ thống và chuyển hóa thông tin thành quyết định chuyên môn.

Cùng với đó, cần tiếp tục đổi mới phương thức truyền thông để người dân không chỉ tiếp nhận thông tin mà còn chủ động sử dụng các nền tảng số, hiểu được giá trị của hồ sơ sức khỏe điện tử và tham gia tích cực vào quá trình quản lý sức khỏe cá nhân.

Ở góc độ này, chuyển đổi số phải được đặt trong mối quan hệ giữa công nghệ - dữ liệu - con người - đổi mới sáng tạo. Đây là chuỗi giá trị có khả năng tạo ra những phương thức phục vụ mới, phù hợp với yêu cầu xây dựng chính quyền số và xã hội số.

Từ cải cách hành chính đến hệ sinh thái phục vụ người dân

Hiệu quả chuyển đổi số tại Thuận An còn được thể hiện qua các chỉ số đánh giá chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Năm 2025, xã đạt 94,49/100 điểm, xếp thứ 47/126 xã, phường. Đến năm 2026, theo số liệu cập nhật ngày 11/5/2026, xã đạt 97,67/100 điểm, xếp thứ 28/126, tăng 3,18 điểm và tăng 19 bậc so với năm trước.

Đồng thời, 100% phản ánh, kiến nghị liên quan đến thủ tục hành chính được tiếp nhận, xử lý đúng thời hạn.

Những kết quả trên cho thấy chuyển đổi số đang tạo ra tác động thực tế đối với chất lượng phục vụ. Khi quy trình được chuẩn hóa, dữ liệu được số hóa, chữ ký số được sử dụng và thủ tục được thực hiện trên nền tảng điện tử, khoảng cách giữa chính quyền và người dân từng bước được rút ngắn.

Trong lĩnh vực y tế, việc kiểm tra 20 quầy thuốc và 7 phòng khám trên địa bàn, các cơ sở cơ bản chấp hành quy định và chưa ghi nhận trường hợp vi phạm phải xử lý, cũng cho thấy yêu cầu quản lý nhà nước cần được thực hiện thường xuyên, liên tục và từng bước gắn với ứng dụng công nghệ.

Có thể nói, quá trình chuyển đổi số tại Thuận An đang đi từ những nhiệm vụ cụ thể như số hóa hồ sơ, sử dụng chữ ký số, cung cấp dịch vụ công trực tuyến đến những bài toán có giá trị lâu dài hơn như xây dựng cơ sở dữ liệu, kết nối thông tin và khai thác dữ liệu phục vụ quản trị.

Đây cũng là hướng đi phù hợp với tinh thần thúc đẩy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo: không chỉ ứng dụng công nghệ để làm nhanh hơn những việc đang làm, mà từng bước sử dụng công nghệ và dữ liệu để tạo ra cách làm mới, phương thức quản lý mới và giá trị mới cho cộng đồng.

Với nền tảng dữ liệu ngày càng được chuẩn hóa, hạ tầng số tiếp tục được đầu tư và đội ngũ cán bộ từng bước nâng cao năng lực số, Thuận An có cơ sở để tiếp tục mở rộng các mô hình ứng dụng khoa học, công nghệ trong quản trị địa phương. Khi đó, chuyển đổi số sẽ không còn là một nhiệm vụ riêng của chính quyền mà trở thành một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, trong đó người dân vừa là đối tượng phục vụ, vừa là chủ thể tham gia tạo lập và khai thác giá trị từ dữ liệu số.

Bùi Huyền - Nguyễn Văn