Ngày 30/6/2026, Bộ Công Thương ban hành Thông tư số 34/2026/TT-BCT, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, thay thế Thông tư số 46/2015/TT-BCT, Thông tư số 36/2019/TT-BCT và Điều 10 Thông tư số 38/2025/TT-BCT. Việc thay thế đồng thời nhiều văn bản trước đây không chỉ bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống pháp luật mà còn đáp ứng yêu cầu đổi mới công tác quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập kinh tế quốc tế.

Thông tư gồm 3 chương, 18 điều và 10 biểu mẫu, quy định cụ thể trách nhiệm quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa; trình tự, thủ tục kiểm tra; yêu cầu bảo đảm chất lượng hàng hóa trong lưu thông trên thị trường; đồng thời xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Một trong những điểm mới nổi bật của Thông tư là chuyển từ phương thức quản lý đồng đều sang quản lý theo mức độ rủi ro của sản phẩm, hàng hóa. Theo đó, Bộ Công Thương sẽ xây dựng và công bố danh mục sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình và rủi ro cao thuộc phạm vi quản lý. Đây là cơ sở để tập trung nguồn lực kiểm tra, giám sát đối với các nhóm hàng tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, đồng thời giảm áp lực thủ tục đối với các nhóm hàng có mức độ rủi ro thấp, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Đáng chú ý, Thông tư bổ sung quy định về quản lý chất lượng đối với hàng hóa kinh doanh trên môi trường thương mại điện tử và các nền tảng số. Theo đó, hàng hóa lưu thông trên môi trường số phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về chất lượng như hàng hóa kinh doanh theo phương thức truyền thống. Đồng thời, khuyến khích áp dụng mã số, mã vạch, mã QR và nhãn điện tử nhằm tăng cường khả năng truy xuất nguồn gốc, minh bạch thông tin và hỗ trợ người tiêu dùng tiếp cận đầy đủ thông tin về sản phẩm.

Trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển nhanh, quy định này được đánh giá là bước hoàn thiện quan trọng nhằm bảo đảm mọi hàng hóa lưu thông trên thị trường, dù được bán trực tiếp hay trực tuyến, đều phải tuân thủ các tiêu chuẩn chất lượng theo quy định của pháp luật. Đây cũng là cơ sở để tăng cường công tác hậu kiểm, góp phần phòng ngừa tình trạng kinh doanh hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường mạng.

Thông tư cũng quy định việc đánh giá, kiểm tra chất lượng đối với một số sản phẩm, hàng hóa mới trước khi đưa vào lưu thông. Quy định này góp phần bảo đảm an toàn cho người sử dụng, bảo vệ môi trường và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trước sự xuất hiện ngày càng nhiều của các sản phẩm, công nghệ mới.

Bên cạnh đó, trách nhiệm phối hợp giữa các đơn vị thuộc Bộ Công Thương và các cơ quan có liên quan được quy định rõ hơn trong công tác kiểm tra chất lượng, truy xuất nguồn gốc, tiếp nhận và xử lý thông tin, phản ánh, khiếu nại cũng như cập nhật dữ liệu phục vụ công tác quản lý và hậu kiểm. Việc tăng cường kết nối, chia sẻ thông tin được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời đáp ứng yêu cầu xây dựng nền quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu số.

Việc ban hành Thông tư số 34/2026/TT-BCT không chỉ hoàn thiện khung pháp lý về quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương mà còn thể hiện định hướng đổi mới phương thức quản lý theo hướng hiện đại, lấy đánh giá rủi ro, chuyển đổi số và minh bạch thông tin làm nền tảng. Đây được xem là bước đi cần thiết nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng, đồng thời tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh phát triển bền vững.

Đối với các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, việc chủ động nghiên cứu, cập nhật và thực hiện đầy đủ các quy định của Thông tư là yêu cầu cần thiết. Thường xuyên rà soát việc ghi nhãn, truy xuất nguồn gốc, công bố hợp quy (nếu thuộc diện áp dụng) và các yêu cầu về chất lượng sẽ không chỉ bảo đảm tuân thủ quy định của pháp luật mà còn góp phần nâng cao uy tín, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường.

                         Lê Tâm