Chiều 23/9, BTC chương trình nghệ thuật Thiêng và sự trở lại của Vũ điệu dưới trăng đã tổ chức họp báo để thông tin về những nội dung đặc sắc mà show sẽ mang lại cho công chúng vào cuối năm nay.

Theo thông tin tại buổi họp báo, năm 2023, nhân kỷ niệm 120 năm du lịch Sa Pa – “Vũ điệu dưới trăng” – show diễn trích đoạn trong kịch bản “Thì thầm sương mây”– lần đầu tiên được giới thiệu tại Sân Quần, thị xã Sa Pa. Show diễn giới thiệu những lát cắt văn hóa thông qua các vũ điệu dân gian gắn với đời sống văn hóa, tín ngưỡng đặc sắc, phong phú của các dân tộc Sa Pa

Với các mảng nghệ thuật được kết nối nhịp nhàng khéo léo bằng các phần trình diễn thông qua âm nhạc, hoạt cảnh, nghệ thuật múa, lời ca, tiếng khèn, tiếng đàn ...của cộng đồng các dân tộc thiểu số hòa vào màn sương huyền ảo, show diễn đã mở ra một không gian văn hóa sống động, mê hoặc.

Từ dấu ấn ban đầu ấy, với khát vọng tiếp tục khai thác, tôn vinh và lan tỏa những giá trị văn hóa dân tộc lại được bồi đắp, để rồi sáng tạo nối tiếp sáng tạo, trong các ngày 7/11 và 14/11, chương trình công diễn nghệ thuật đặc biệt mang tên “Thiêng” – kịch bản sân khấu khắc họa chiều sâu tâm linh, bản sắc và những giá trị cốt lõi trong đời sống tinh thần của người Dao sẽ được ra mắt công chúng. 

Cùng với đó, “Vũ điệu dưới trăng” được công diễn vào các ngày 8/11 và 15/11, tiếp tục khẳng định sức sống bền bỉ và khả năng chạm đến trái tim công chúng, như một bản hòa ca đầy hấp lực của núi rừng, của con người nơi “trời cao và đất cao” được mệnh danh là miền đất có “năm mùa”.

Theo thông tin từ sự kiện, 'Thiêng' là một dự án nghệ thuật ca - múa - nhạc - trình diễn thị giác quy mô lớn, lấy cảm hứng từ kho tàng văn hoá của cộng đồng người Dao ở Sa Pa. Tác phẩm khắc hoạ sự gắn bó giữa Đất - Nước - Lửa - Tình yêu - Tín ngưỡng, đồng thời tôn vinh tính thiêng trong các nghi lễ truyền thống, đặc biệt là nghi lễ cấp sắc, biểu tượng cho sự trưởng thành và đạo lý sống của người Dao.

Chương trình hướng tới mục tiêu gìn giữ, trao truyền và quảng bá những giá trị tinh hoa của người Dao, thông qua nghệ thuật trình diễn kết hợp công nghệ hiện đại như ánh sáng, sắp đặt sân khấu, 3D mapping, nhưng vẫn tôn trọng nguyên bản văn hoá. Đây cũng là cơ hội để chính người Dao trực tiếp tham gia, kể câu chuyện của chính dân tộc mình bằng ngôn ngữ nghệ thuật.

Show diễn gồm 6 màn, 11 cảnh, thời lượng khoảng 65 phút: Đất (Tìm đất – Lập bản, dựng nhà), Nước (Cầu mưa – Nước về), Lửa (Bếp hồng – Lửa thiêng),Tình yêu (Giao duyên – Rước dâu), Thiêng (Cấp sắc 07 đèn – Cấp sắc 12 đèn – Tiễn thánh về trời), Kết (Ngợi ca bản sắc, niềm tin và tinh hoa văn hóa Dao)

Sự tham gia của 176 nghệ nhân và nhân dân các dân tộc tại Sa Pa, Lào Cai cùng 22 diễn viên chuyên nghiệp thuộc đoàn Nghệ thuật dân tộc tỉnh Lào Cai tham gia chương trình nghệ thuật này hứa hẹn sẽ biến Sân Quần - trung tâm Phường Sa Pa trở thành điểm hẹn giao thoa của nghệ thuật, công nghệ và tín ngưỡng.

Chia sẻ tại buổi họp báo, Đạo diễn Đặng Xuân Trường cho rằng, bảo tồn không phải là trưng bày, mà là để chính chủ thể được trình diễn trong không gian tín ngưỡng của mình. Do đó, 80% lực lượng tham gia là đồng bào Dao đỏ, những người trực tiếp kể câu chuyện của chính dân tộc mình bằng ngôn ngữ nghệ thuật.

Sự kết hợp giữ nghệ thuật thị giác, nghệ thuật sắp đặt sân khấu cùng âm nhạc, vũ đạo, thực hành tín ngưỡng và những truyền thuyết, tình ca và sự hiện diện của chính những bà con người dân tộc bản địa, Thiêng hứa hẹn sẽ mang đến một trải nghiệm đa chiều, khơi dậy suy tưởng, chạm vào thẩm mỹ và gieo vào lòng khán giả một niềm tôn trọng sâu xa với sự khác biệt văn hoá.

Đạo diễn Đặng Xuân Trường cho biết, Thiêng không chỉ là một show diễn giải trí đơn thuần, đây còn là lời tri ân tới đồng bào dân tộc thiểu số, đồng thời là sợi dây kết nối thế hệ trẻ với những nét văn hóa tin ngưỡng đẹp của người Dao đỏ, từ đó thúc đẩy các hoạt động bảo tồn và phát huy các giá trị truyền thống độc đáo này.

Với tác giả kịch bản Hà Văn Thắng, nguyên Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Lào Cai, điều ông luôn trăn trở là làm sao để người Dao có thể tự cất tiếng nói văn hóa của chính mình, bằng nghi lễ, bằng điệu múa, bằng niềm tin nguyên bản.

Khi đến với các nghệ nhân, ông nhận ra rằng họ muốn được trình diễn văn hóa của chính mình, đúng bản chất, không bị áp đặt. Họ không cần sự tô vẽ, mà cần sự tôn trọng. Và khi được trao cơ hội, niềm vui, niềm tự hào hiện rõ trong từng ánh mắt, nụ cười.

Trang phục và đạo cụ cũng được chăm chút đến tận gốc. Ưu tiên sử dụng nguyên bản trang phục truyền thống. Đạo cụ được sử dụng chính là những công cụ, dụng cụ, nhạc cụ quen thuộc trong đời sống thường ngày của người Dao. Âm nhạc kết hợp tù và, trống, chuông, pí lè, sáo, kèn lá, chũm chọe, nạo bạt… cùng âm nhạc dân gian: dân ca Páo dung, câu đố, tục ngữ, lời cúng. Tất cả hòa quyện trong âm hưởng của núi rừng, gợi không gian văn hóa và tín ngưỡng độc đáo của người Dao.

 Với sự chuẩn bị kỹ càng, Thiêng' và sự trở lại của 'Vũ điệu dưới trăng' hứa hẹn sẽ là sân khấu nghệ thuật không thể bỏ qua trong tháng 11 năm nay.

Phạm Tài