Theo báo cáo Intellectual Property Services Market Report 2026 do tổ chức nghiên cứu thị trường ResearchAndMarkets.com công bố, quy mô thị trường dịch vụ sở hữu trí tuệ dự kiến tăng từ 7,78 tỷ USD năm 2025 lên 8,41 tỷ USD vào năm 2026, tương ứng với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) 8,1%.

Trong giai đoạn tiếp theo, thị trường này được dự báo tiếp tục mở rộng, đạt 11,3 tỷ USD vào năm 2030, với CAGR khoảng 7,7%.

Nhu cầu khai thác giá trị tài sản trí tuệ gia tăng

Báo cáo cho biết sự tăng trưởng của thị trường dịch vụ sở hữu trí tuệ đến từ nhiều yếu tố, bao gồm:

• Hoạt động đổi mới sáng tạo trên phạm vi toàn cầu gia tăng

• Sự mở rộng của các doanh nghiệp dựa trên công nghệ

• Số lượng đơn đăng ký sáng chế ngày càng nhiều

• Nhận thức của doanh nghiệp về bảo vệ thương hiệu và tài sản trí tuệ tăng lên

• Sự phát triển của các nhà cung cấp dịch vụ IP chuyên biệt

Đặc biệt, xu hướng khai thác giá trị thương mại của tài sản trí tuệ (IP monetization) đang trở thành động lực quan trọng. Nhiều doanh nghiệp tìm cách chuyển đổi sáng chế, nhãn hiệu hoặc bản quyền thành nguồn thu thông qua hoạt động cấp phép, chuyển nhượng hoặc thương mại hóa.

Các dịch vụ sở hữu trí tuệ đóng vai trò hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình này, từ quản trị danh mục sáng chế, định giá tài sản trí tuệ cho đến xây dựng chiến lược khai thác thương mại.

Theo số liệu trong báo cáo, số đơn đăng ký sáng chế toàn cầu đã đạt khoảng 3,55 triệu đơn trong năm 2023, tăng 2,7% so với năm trước, phản ánh nhu cầu ngày càng lớn đối với việc quản lý và khai thác tài sản trí tuệ.

AI thúc đẩy đổi mới trong quản lý sở hữu trí tuệ

Một trong những xu hướng đáng chú ý của thị trường là việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong các quy trình sở hữu trí tuệ, đặc biệt trong hoạt động tìm kiếm thông tin sáng chế và phân tích dữ liệu.

Chẳng hạn, công ty IP.com LLC đã ra mắt nền tảng InnovationQ vào tháng 11/2024. Đây là giao diện thế hệ mới sử dụng AI để nâng cao khả năng tìm kiếm ngữ nghĩa, vượt ra ngoài các phương pháp truy vấn truyền thống.

Nền tảng này tích hợp lượng lớn dữ liệu từ tài liệu sáng chế và các nguồn học thuật, hỗ trợ hoạt động defensive publishing nhằm giảm thiểu rủi ro pháp lý liên quan đến sở hữu trí tuệ. Công cụ này được đánh giá là hữu ích cho các nhóm nghiên cứu, phát triển (R&D) cũng như các chuyên gia sở hữu trí tuệ.

Bắc Mỹ dẫn đầu, châu Á - Thái Bình Dương tăng trưởng nhanh nhất

Về phân bố địa lý, Bắc Mỹ được xác định là thị trường dịch vụ sở hữu trí tuệ lớn nhất trong năm 2025. Trong khi đó, khu vực châu Á - Thái Bình Dương được dự báo sẽ có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất trong giai đoạn tới, nhờ sự bùng nổ đổi mới sáng tạo trong các ngành công nghệ cao.

Các quốc gia tham gia thị trường này bao gồm Trung Quốc, Ấn Độ, Hoa Kỳ và Đức.

Những xu hướng lớn của thị trường dịch vụ IP

Báo cáo cũng chỉ ra một số xu hướng nổi bật đang định hình thị trường trong những năm tới:

• Nhu cầu gia tăng đối với phân tích sáng chế và quản trị danh mục IP

• Sự phổ biến của dịch vụ định giá tài sản trí tuệ

• Gia tăng các giải pháp giám sát nhãn hiệu (trademark monitoring)

• Mở rộng hoạt động thẩm định sở hữu trí tuệ trong các thương vụ M&A

• Tăng cường ứng dụng AI trong tìm kiếm tài liệu đối chứng (prior art search)

Theo các chuyên gia, khi nền kinh tế tri thức tiếp tục phát triển và hoạt động đổi mới sáng tạo gia tăng, dịch vụ sở hữu trí tuệ sẽ ngày càng trở thành lĩnh vực quan trọng hỗ trợ doanh nghiệp bảo vệ và khai thác hiệu quả các tài sản vô hình của mình.

Quỳnh Trang