Trong thời đại công nghệ số phát triển mạnh mẽ, trẻ em có cơ hội tiếp cận thông tin, học tập và giải trí trên môi trường mạng một cách dễ dàng. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích, môi trường số cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ đe dọa đến sự an toàn và phát triển lành mạnh của trẻ em. Một trong những rủi ro đáng lo ngại nhất là tiếp xúc với nội dung không phù hợp, bao gồm bạo lực, khiêu dâm, ngôn ngữ thù hận hoặc thông tin sai lệch, có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến nhận thức và hành vi của trẻ. Ngoài ra, nguy cơ bị bắt nạt và quấy rối trên mạng (cyberbullying) ngày càng phổ biến, khiến nhiều trẻ bị tổn thương tâm lý nghiêm trọng nhưng khó chia sẻ với người lớn.

Một mối lo khác là việc lạm dụng thông tin cá nhân, khi trẻ em không nhận thức đầy đủ về quyền riêng tư và dễ bị dụ dỗ cung cấp thông tin nhạy cảm. Điều này có thể dẫn đến các hành vi lừa đảo, xâm hại, hoặc bị lợi dụng để trục lợi. Nghiện thiết bị số, thiếu tương tác xã hội trực tiếp và vận động thể chất cũng là những hệ lụy đáng báo động, ảnh hưởng đến sức khỏe toàn diện của trẻ trong dài hạn. Vì vậy, việc giáo dục kỹ năng số, xây dựng môi trường mạng an toàn, cùng với sự đồng hành chặt chẽ từ gia đình, nhà trường và xã hội là vô cùng cấp thiết để bảo vệ trẻ em trước những nguy cơ này.

Trong bối cảnh hiện này, nội dung số dành cho trẻ em tại Việt Nam còn thiếu, phân tán và chưa phong phú. Nhiều nội dung không phù hợp về độ tuổi, thiếu định hướng giáo dục, gây ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện của trẻ. Các nhà sáng tạo nội dung thiếu môi trường hợp tác, hỗ trợ chuyên môn và kết nối thị trường.

Trước thực tế này, DCCA thấy rằng, việc thành lập một mạng lưới tập hợp các nhà sáng tạo nội dung số cho trẻ em là cần thiết, nhằm mục tiêu: Tạo ra hệ sinh thái sáng tạo tích cực, an toàn và nhân văn cho trẻ em. Góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp nội dung số trong lĩnh vực giáo dục và văn hoá trẻ em. Kết nối nguồn lực trong nước và quốc tế để hỗ trợ sáng tạo và phát triển bền vững. 

Sáng kiến của DCCA về việc cần thiết phải có một Mạng lưới Sáng tạo Nội dung số Vì trẻ em đã được Tổ chức World Vision Vietnam ủng hộ và đồng hành, Hội Truyền thông số Việt Nam đã phê duyệt Đề án cho phép DCCA thành lập DCCC có trụ sở đặt tại thành phố Hà Nội và hoạt động trên phạm vi toàn quốc trong lĩnh vực sáng tạo nội dung số vì trẻ em theo quy định của pháp luật.

Mạng lưới Sáng tạo Nội dung số vì trẻ em (sau đây gọi tắt là DCCC hoặc Mạng lưới) là một đơn vị tập hợp các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sáng tạo nội dung số vì trẻ em, hoặc tham gia thúc đẩy hoạt động sáng tạo nội dung số vì trẻ em dưới nhiều hình thức khác nhau, tuân thủ theo quy định của pháp luật.

DCCC được thành lập với mục tiêu kết nối và huy động nguồn lực trong nước và quốc tế, tạo điều kiện để các thành viên hỗ trợ lẫn nhau trong phát triển lĩnh vực nội dung số liên quan đến giáo dục, văn hoá và giải trí dành cho trẻ em.

Thông qua việc thúc đẩy sự hợp tác đa ngành, chia sẻ tri thức, kỹ thuật và kinh nghiệm thực tiễn, Mạng lưới hướng tới việc xây dựng một hệ sinh thái nội dung số lành mạnh, chất lượng, sáng tạo và an toàn cho trẻ em Việt Nam. Đây không chỉ là đóng góp quan trọng cho sự phát triển toàn diện của thế hệ trẻ, mà còn góp phần vào phát triển bền vững kinh tế, văn hoá – xã hội của đất nước trong thời đại số.

Trong ngày đầu thành lập, DCCC đã có 30 thành viên sáng lập, bao gồm các tổ chức quốc tế, các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sáng tạo nội dung, giáo dục, công nghệ, nền tảng số, báo chí, truyền thông…

Ban Điều hành DCCC gồm có:

Bà Nguyễn Hoàng Thảo Ngọc, Trưởng Ban Chuyên môn của Liên minh Sáng tạo Nội dung số Việt Nam được bổ nhiệm giữ chức vụ Trưởng Ban điều hành Mạng lưới sáng tạo Nội dung số vì trẻ em (DCCC)

Bà Phan Thị Kim Liên, Quản lý kỹ thuật Bảo vệ trẻ em và sự tham gia của trẻ, World Vision International tại Việt Nam được bổ nhiệm giữ chức vụ Phó Ban điều hành Mạng Lưới Sáng tạo Nội dung số vì trẻ em (DCCC)

 DCCC sẽ tiếp tục kết nạp các thành viên chính thức và thành viên liên kết: Cá nhân hoạt động độc lập trong lĩnh vực sáng tạo nội dung vì trẻ em, như: nhà sáng tạo nội dung số (content creator), nhà báo, nhà văn, họa sĩ, nhạc sĩ, biên kịch, nhà thiết kế, nhà sản xuất nội dung…; Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sáng tạo, sản xuất, phát hành nội dung hướng tới trẻ em; Chuyên gia trong các lĩnh vực giáo dục, tâm lý học, truyền thông, công nghệ, nghệ thuật… có liên quan trực tiếp đến nội dung hoặc quyền trẻ em; Đơn vị, doanh nghiệp và nền tảng số có vai trò sản xuất, phân phối, quản lý hoặc phát hành nội dung dành cho trẻ em trên môi trường số; Cơ quan quản lý nhà nước, hiệp hội ngành nghề, tổ chức phi lợi nhuận, tổ chức xã hội có hoạt động liên quan đến trẻ em, bảo vệ trẻ em hoặc thúc đẩy nội dung số an toàn, tích cực cho trẻ em.Thành viên liên kết: do Ban điều hành Mạng lưới mời.

Mục tiêu sẽ thu hút 100 cá nhân/tổ chức sáng tạo nội dung số cho trẻ em trong vòng 2 năm. Phát hành 200+ sản phẩm nội dung số có tính giáo dục, an toàn cho trẻ nhỏ trong giai đoạn đầu.

Các thành viên sẽ cùng nhau lập kế hoạch dựa trên thế mạnh của mỗi bên để triển khai các hoạt động như xây dựng, phổ biến tiêu chí các sản phẩm nội dung mẫu chuẩn có tính giáo dục cho trẻ em (có thể là video, podcast, game, sách điện tử, hoạt động tương tác,…) được kiểm duyệt, đánh giá và đề xuất.

 Bên cạnh đó là triển khai hệ thống đào tạo, ươm mầm nhà sáng tạo trẻ (đặc biệt là sinh viên, giáo viên, phụ huynh có năng lực sáng tạo), là hạt nhân để lan tỏa các tiêu chuẩn, tiêu chí, kinh nghiệm tốt trong việc sản xuất các nội dung số cho trẻ em; tổ chức sự kiện (hội thảo, workshop, cuộc thi,…) để phát hiện, kết nối và hỗ trợ nhà sáng tạo...

Minh Anh