Vinamilk

Thanh Hóa: Ngải đen - Cây dược liệu quý được bảo tồn và phát triển

(SHTT) - Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông, tỉnh Thanh Hóa Nghiên cứu các biện pháp kỹ thuật để bảo tồn và phát triển loài Ngải đen, cây dược liệu quý.

Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông được thành lập năm 1999 với diện tích 17.662 ha, trong đó 13.320 ha phân khu bảo vệ nghiêm ngặt, 4.343 ha khu phục hồi sinh thái. Pù Luông là loại rừng kín nhiệt đới, có hệ thống động thực vật phong phú, đa dạng về số lượng và chủng loại. Nơi đây được đánh giá là khu bảo tồn thiên nhiên có giá trị khoa học, kinh tế - xã hội và du lịch sinh thái, là rừng phòng hộ đầu nguồn của dòng sông Mã anh hùng.

pu luong

 Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông

Theo các nhà khoa học, Pù Luông là loại rừng kín nhiệt đới xanh theo mùa, rừng nguyên sinh đươc cấu thành bởi năm kiểu phụ rừng chính, tồn tại do kết quả của sự đa dạng về độ cao và các tầng chất nền. Chính vì vậy, nơi đây được thừa hưởng những loại động thực vật quý hiếm có giá trị như hổ, báo, gấu... các cây gỗ quý, các lại cây dược liệu.

Biết được tầm quan trọng của khu bảo tồn, Giám đốc ban quản lý đã chỉ đạo không những bảo vệ một cách nghiêm ngặt mà phải đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học để bảo vệ, bảo tồn, phát triển các loại động thực vật quý hiếm. Cùng với nhiều đề tài lớn, ông Lê Đình Phương - Giám đốc ban quản lý khu bảo tồn rất quan tâm đến đề tài: ”Nghiên cứu các biện pháp kỹ thuật để bảo tồn và phát triển loài ngải đen tại khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông, tỉnh Thanh Hóa” của KS Mai Đình Quang - nhân viên phòng Khoa học và Hợp tác quốc tế - Ban quản lý khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông.

Theo ông Phương và ông Quang, ngải đen là cây dược liệu quý hiếm phân bố ở các nước Đông Nam Á, Ấn Độ, Nam Trung Quốc. Ở Việt Nam, loại cây này tập trung chủ yếu ở vùng núi cao của Bắc Trung Bộ, Tây Bắc. Rất may mắn ngải đen ở khu bảo tồn được phát hiện, cần đựơc bảo tồn và phát triển vì thân rễ của ngải đen có tác dụng tăng cường sức khỏe, trị các bệnh về xương khớp, làm tăng sức khỏe sinh lý, điều trị các bệnh rối loạn đau bụng, dạ dày, loét tá tràng, kháng viêm, chống ôxi hóa, giảm béo phì và các hoạt tính chống ung thư, u bướu.

pu luong 1

 Cây ngải đen đang được Ban quản lý dự án Pù Luông thử nghiệm và nhân rộng

Ngải đen có tên khoa học là Kaempferia pavifloa Wall. Ex Baker thuộc họ gừng, là cây thảo sống lâu năm, thân khí sinh, cao 50 - 70 cm, lá đứng thẳng, lá đơn với mầu xanh hơi tím, hình bầu dục đến hình elip, rộng 5 - 10 cm, dài 10 - 15cm. Thân rễ ngầm gồm nhiều củ nhỏ, hình trứng mọc nối tiếp nhau, màu đặc trưng là màu tím than (hay màu đen).

Hoa nhỏ xuất hiệu giữa hai thân cây và gốc lá, cuống hoa 5 - 6 cm hợp nhất tại gốc tạo thành ống, dài 3 - 3,2 cm tách ra ở đầu. Nhị có màu trắng, thuôn dài, rộng 3mm, dài 10 - 13mm, tím môi, bao phấn không cuống, 0,4x0,1 cm, đầu nhụy 4,2 cm, bầu nhiều lông, hình elip, hoa ra vào tháng 6.

Từ những đặc tính trên, các nhà khoa học khu bảo tồn đã điều tra hiện trạng phân bố, điều tra bổ sung đặc tính sinh vật học của loài ngoài tự nhiên để có giải pháp tác động phù hợp nhằm bảo tồn nguyên trạng loại gải đen ở Pù Luông.

Nghiên cứu các biện pháp kỹ thuật nhân giống và gây trồng, xây dựng mô hình trồng thử nghiệm để đánh giá khả năng phát triển của loài và giá trị kinh tế, từ đó nhân rộng ra mô hình trong cộng đồng, người dân xung quanh khu bảo tồn, tạo thu nhập ổn định, phát triển kinh tế, giảm áp lực của con người vào tài nguyên rừng.

 Với sự chỉ đạo trực tiếp của Ban giám đốc, sự nỗ lực của KS Mai Đình Quang, chủ nhiệm đề tài cùng sự đồng hành của các nhà khoa học, trong vòng từ 7/2019 đến nay đã tiến hành phân tích đánh giá đươc giá trị dược liệu của loài ngải đen, định danh loài và tổ chức hội thảo công bố kết quả định danh loài và giá trị dược liệu của ngải đen. Các nhà khoa học cũng điều tra, đánh giá hiện trạng phân bố của loài, hoàn thành việc xây dựng vườn lưu giống 500 cây ngải đen tại khu vực văn phòng ban quản lý.

pu luong 3

 Ông Lê Đình Phương, Giám đốc Ban quản lý dự án Pù Luông

Ngải đen là cây quý có giá cao về dược liệu và kinh tế, Ban Giám Đốc cũng như cán bộ khu bảo tồn rất kỳ vọng ngải đen sớm trở thành một cây trồng mới, chủ lực của huyên Bá Thước và các vùng phụ cận  để nhân dân phát triển kinh tế ổn định cuộc sống, xây dưng quê hương ngày càng giàu đep.

                                 Hồ Điệp – Nguyễn Khang