Tesla vừa gây rúng động thị trường tài chính khi công bố kế hoạch nâng mức chi tiêu vốn năm 2026 lên con số kỷ lục hơn 25 tỷ USD. Mức đầu tư này tăng tới 25% so với các dự báo trước đó, tập trung tối đa nguồn lực vào trí tuệ nhân tạo (AI), hệ thống chip tự hành và robot Optimus. CEO Elon Musk khẳng định đây là bước đi tất yếu để mở rộng dòng doanh thu dài hạn, bất chấp việc Giám đốc tài chính Vaibhav Taneja đã đưa ra cảnh báo về khả năng dòng tiền tự do sẽ rơi vào trạng thái âm trong phần còn lại của năm.

Thực tế, báo cáo tài chính quý I/2026 của Tesla mang đến những tín hiệu trái chiều. Dù đạt dòng tiền tự do dương 1,44 tỷ USD – con số gây bất ngờ lớn so với dự báo thâm hụt của Phố Wall – nhưng doanh thu thuần lại đạt 22,39 tỷ USD, thấp hơn kỳ vọng. Phản ứng của thị trường ngay lập tức lộ rõ vẻ thận trọng khi cổ phiếu hãng xe điện này giảm 2,4% sau phát biểu của ông Musk. Giới đầu tư đang đứng giữa hai luồng tư tưởng: một bên kỳ vọng vào tương lai đột phá của AI, một bên lo ngại về tính khả thi ngắn hạn của những dự án vốn dĩ vẫn còn nằm trên bàn giấy.

Trọng tâm của "đế chế" 1.450 tỷ USD này đang dịch chuyển rõ rệt. Không còn thuần túy là một nhà sản xuất xe điện, Tesla đang định vị mình là một công ty robot và AI. Mẫu Cybercab – dòng xe tự lái hoàn toàn không có vô lăng hay bàn đạp – dự kiến sẽ bắt đầu sản xuất hàng loạt ngay trong năm nay, dù ông Musk thừa nhận sản lượng sẽ chỉ thực sự bùng nổ vào cuối năm. Song song đó, dịch vụ robotaxi dựa trên Model Y đang được ráo riết mở rộng tại Dallas và Houston, với mục tiêu phủ sóng 12 bang của Mỹ vào cuối năm 2026. Tại thị trường quốc tế, Tesla cũng đang nỗ lực vận động để hệ thống lái tự động FSD được cấp phép trên toàn bộ Liên minh Châu Âu (EU).

Tuy nhiên, tham vọng công nghệ cao đang vô tình tạo ra áp lực đè nặng lên mảng kinh doanh cốt lõi là xe điện truyền thống. Trong quý vừa qua, lượng xe bàn giao chỉ tăng khiêm tốn 6,3%, thấp hơn nhiều so với kỳ vọng của giới quan sát. Sự cạnh tranh khốc liệt từ các đối thủ giá rẻ, việc ưu đãi thuế tại Mỹ hết hiệu lực, cùng những tranh cãi xung quanh quan điểm chính trị của Elon Musk đã khiến nhu cầu tiêu dùng bị ảnh hưởng đáng kể. Dù một mẫu SUV điện giá rẻ mới đang được phát triển tại Trung Quốc để cứu vãn doanh số, nhưng dự án này vẫn cần thời gian để đi vào thực tế.

Trong bức tranh đầy thách thức đó, mảng năng lượng và lưu trữ điện năng nổi lên như một điểm sáng hiếm hoi với sự tăng trưởng mạnh mẽ nhờ nhu cầu pin quy mô lớn toàn cầu. Dẫu vậy, tương lai của Tesla hiện vẫn gắn chặt vào khả năng thương mại hóa thành công công nghệ tự lái. Bằng cách dồn toàn lực vào "vòng xoáy" AI, Tesla đang thực hiện một canh bạc tất tay: hoặc sẽ định nghĩa lại hoàn toàn nền giao thông thế giới, hoặc sẽ phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng niềm tin nếu những lời hứa của Elon Musk không kịp về đích.

Hương Mi