Vinamilk

Tế bào não bộ dọn 'rác thải' trong hệ thần kinh như thế nào?

(SHTT) - Lần đầu tiên các nha khoa học tại Mỹ đã ghi lại thành công quá trình thu dọn các 'rác thải' trong hệ thần kinh não bộ vào ban đêm. Phát hiện này có thể giúp các nhà khoa học phát triển phương pháp điều trị não bộ cho người cao tuổi, người bị chấn thương ở đầu.

Tạp chí y khoa Science Advances vừa đăng tải nghiên cứu của nhóm các nhà khoa học của Đại học Y thuộc Đại học Yale, New Haven, Connecticut, Mỹ về việc thành công ghi lại toàn bộ quá trình dọn “rác thải” trong hệ thần kinh dựa trên thí nghiệm ở chuột.

Đây được xem là bước tiến đáng kể trong việc tìm ra những điều mới mẻ có thể có trong não bộ người. Xa hơn, phát hiện này thậm chí có thể cung cấp các phương pháp điều trị cho chứng suy giảm trí não và rối loạn thần kinh liên quan đến tuổi tác.

Nhà thần kinh học Jaime Grutzendler (Đại học Y thuộc Đại học Yale), đại diện nhóm nghiên cứu, cho hay video lần này là lần đầu tiên quá trình nói trên được ghi lại trong não của động vật có vú.

Nhóm tác giả đã tập trung vào các tế bào thần kinh đệm chịu trách nhiệm dọn dẹp não bộ. Họ sử dụng kỹ thuật 2Phatal để nhắm vào một tế bào não thải ra trong quá trình apoptosis (kích hoạt các protein caspases, gây chết tế bào). Sau đó, nhóm sử dụng dấu hiệu huỳnh quang để theo dõi đường đi của những tế bào thần kinh đệm.

Ba loại tế bào thần kinh đệm - microglia, astrocytes và NG2 - đã được chứng minh có liên quan đến quá trình loại bỏ tế bào thần kinh chết.

Quan sát thấy quy trình diễn ra như sau: Một tế bào microglia nhấn chìm các tế bào đã chết, trong khi đó, astrocytes nhắm mục tiêu để loại bỏ. Còn NG2 có thể giúp ngăn các mảnh vỡ của tế bào chết lan rộng.

Neurondeath_1024

 

Dựa trên nghiên cứu này, nhóm các nhà khoa học cho rằng có thể phát triển phương pháp điều trị não bộ cho người cao tuổi, người bị chấn thương ở đầu.

“Quá trình gây chết tế bào là hiện tượng phổ biến trong các bệnh về não. Hiểu được quy trình của nó sẽ mang đến những gợi mở về cách giải quyết, tiên lượng được nguy cơ đột quỵ và các tình trạng nghiêm trọng khác”, nhà thần kinh học Eyiyemisi Damisah của Đại học Y thuộc Đại học Yale, New Haven, Connecticut, Mỹ nói.

Thiên An