Ca sĩ Taylor Swift vừa giành chiến thắng trong một vụ kiện bản quyền tại Mỹ sau khi Tòa án Liên bang bác bỏ đơn kiện của nhà thơ Kimberly Marasco, người cáo buộc nữ ca sĩ sao chép các câu thơ của mình trong hơn một chục ca khúc.

Phán quyết được Thẩm phán Liên bang Aileen Cannon đưa ra ngày 7/7, chấm dứt vụ kiện được đệ trình cách đây khoảng 14 tháng. Tòa án bác đơn "với định kiến" (dismissed with prejudice), đồng nghĩa nguyên đơn không được tiếp tục sửa đổi đơn kiện để khởi kiện lại cùng nội dung.

Kimberly Marasco, một nhà thơ đến từ bang Florida, cho rằng Taylor Swift đã sử dụng nhiều chi tiết trong các tập thơ của bà để sáng tác hơn 12 ca khúc, trong đó có "Down Bad" và "I Can Do It with a Broken Heart" thuộc album The Tortured Poets Department phát hành năm 2024.

Ngoài Taylor Swift, vụ kiện còn nhắm tới nhạc sĩ Aaron Dessner, Republic Records và Universal Music Group.

Tuy nhiên, Thẩm phán Cannon kết luận Marasco không chứng minh được các tác phẩm thơ của mình chứa đựng những yếu tố biểu đạt đủ điều kiện được bảo hộ bản quyền. Đồng thời, nguyên đơn cũng không đưa ra được cơ sở hợp lý để chứng minh Taylor Swift từng tiếp cận các tập thơ này trước khi sáng tác.

Theo tòa án, ngay cả khi giả định bị đơn đã biết đến các tác phẩm của Marasco thì những điểm giống nhau được nêu trong đơn kiện cũng chỉ là các ý tưởng, chủ đề, phép ẩn dụ hoặc những từ ngữ riêng lẻ vốn không thuộc phạm vi bảo hộ của luật bản quyền.

Trong phán quyết, Thẩm phán Cannon chỉ ra nhiều ví dụ mà nguyên đơn viện dẫn, như việc cùng đề cập đến người phụ nữ đối mặt với môi trường làm việc do nam giới chi phối, trải nghiệm bị "gaslighting", vượt qua nghịch cảnh, hay sử dụng các hình ảnh ẩn dụ như chìm dưới nước, nước mắt, lửa, mưa hoặc bầu trời.

Theo tòa, đây đều là những ý tưởng, bối cảnh hoặc hình ảnh mang tính phổ quát, không phải là sự thể hiện sáng tạo cụ thể có thể được độc quyền theo luật bản quyền.

Đối với một số cáo buộc khác, thẩm phán nhận định chính Marasco cũng thừa nhận Taylor Swift chỉ "diễn đạt lại", "viết lại" hoặc sử dụng những từ thay thế nhỏ. Những khác biệt như vậy không đáp ứng tiêu chuẩn "tương đồng đáng kể" mà pháp luật Mỹ yêu cầu để xác lập hành vi sao chép tác phẩm.

Bên cạnh đó, tòa cũng cho rằng nguyên đơn không chứng minh được yếu tố tiếp cận tác phẩm. Hồ sơ vụ án cho thấy một trong các tập thơ của Marasco chỉ bán được khoảng 3.000 bản trên toàn cầu và không được quảng bá rộng rãi, khiến lập luận cho rằng Taylor Swift hoặc các đồng bị đơn đã tiếp cận tác phẩm trở nên thiếu cơ sở.

Thẩm phán Cannon cũng đồng tình với lập luận của phía bị đơn rằng đơn kiện có nhiều thiếu sót về hình thức khi gộp nhiều bị đơn và nhiều tác phẩm vào cùng các cáo buộc mà không làm rõ trách nhiệm của từng bên.

Đây không phải lần đầu vụ kiện bị bác bỏ. Tháng 9 năm ngoái, tòa án đã bác phiên bản đầu tiên của đơn kiện và cho phép Marasco sửa đổi, bổ sung. Tuy nhiên, sau khi xem xét đơn kiện sửa đổi, tòa vẫn kết luận các lập luận không đáp ứng các điều kiện cần thiết của một vụ kiện vi phạm bản quyền.

Sau phán quyết mới nhất, Kimberly Marasco, người tự đại diện cho mình trước tòa, cho biết bà không đồng ý với quyết định này và sẽ tiến hành kháng cáo.

Trong khi đó, Taylor Swift cùng đại diện của Republic Records và Universal Music Group chưa đưa ra bình luận chính thức về vụ việc.

Phán quyết một lần nữa khẳng định nguyên tắc cốt lõi của pháp luật bản quyền Mỹ: luật chỉ bảo hộ cách thức thể hiện mang tính sáng tạo của một tác phẩm, chứ không bảo hộ các ý tưởng, chủ đề, phép ẩn dụ hay những từ ngữ thông dụng. Để chứng minh hành vi sao chép, nguyên đơn phải đồng thời chứng minh bị đơn có khả năng tiếp cận tác phẩm gốc và tác phẩm bị cáo buộc xâm phạm có mức độ tương đồng đáng kể với tác phẩm được bảo hộ. Trong vụ kiện này, tòa xác định cả hai điều kiện đó đều không được đáp ứng, qua đó Taylor Swift đã giành được chiến thắng.

Thái An