Những ngày vừa qua, trên mạng xã hội xuất hiện một số thông tin cho rằng "người điều khiển phương tiện sử dụng điện thoại khi dừng đèn đỏ sẽ bị phạt" khiến nhiều người lo lắng. Đặc biệt, hiện nay các camera tích hợp công nghệ AI được triển khai lắp đặt tại nhiều tuyến đường, nút giao thông lại càng làm nhiều người lo bị xử phạt nguội.

Được biết, pháp luật hiện hành tại nước ta chưa có quy quy định cụ thể việc điều khiển phương tiện dừng đèn đỏ có thuộc trường hợp đang di chuyển trên đường bộ hay không.

Tuy nhiên tại khoản 1, khoản 2 Điều 18 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 có quy định về dừng xe, đỗ xe như sau: 

Dừng xe là trạng thái đứng yên tạm thời của xe trong một khoảng thời gian cần thiết đủ để cho người lên xe, xuống xe, xếp dỡ hàng hóa, kiểm tra kỹ thuật xe hoặc hoạt động khác. Khi dừng xe không được tắt máy và không được rời khỏi vị trí lái, trừ trường hợp rời khỏi vị trí lái để đóng, mở cửa xe, xếp dỡ hàng hóa, kiểm tra kỹ thuật xe nhưng phải sử dụng phanh đỗ xe hoặc thực hiện biện pháp an toàn khác.

Đỗ xe là trạng thái đứng yên của xe không giới hạn thời gian. Khi đỗ xe, người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ chỉ được rời khỏi xe khi đã sử dụng phanh đỗ xe hoặc thực hiện biện pháp an toàn khác. Xe đỗ trên đoạn đường dốc phải đánh lái về phía lề đường, chèn bánh.

Đồng thời, tại khoản 5, khoản 6 Điều 18 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 nêu rõ, người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ chỉ được dừng xe, đỗ xe ở nơi có lề đường rộng hoặc khu đất ở bên ngoài phần đường xe chạy. Trường hợp lề đường hẹp hoặc không có lề đường thì chỉ được dừng xe, đỗ xe sát mép đường phía bên phải theo chiều đi của mình.

Trên đường phố, người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ chỉ được dừng xe, đỗ xe sát theo lề đường, vỉa hè phía bên phải theo chiều đi của mình; bánh xe gần nhất không được cách xa lề đường, vỉa hè quá 0,25m và không gây cản trở, nguy hiểm cho người và phương tiện tham gia giao thông đường bộ.

Tại Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ quy định cấm lái xe dùng tay cầm và sử dụng điện thoại, hoặc thiết bị điện tử khác khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông đang di chuyển trên đường bộ. Ngoài ra, Nghị định 168/2024/NĐ-CP cũng quy định xử phạt đối với hành vi này.

Quy định của pháp luật để thỏa mãn hành vi vi phạm phải bao gồm đồng thời các yếu tố:

- Dùng tay cầm và sử dụng điện thoại hoặc thiết bị điện tử khác;

- Khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông đang di chuyển trên đường bộ (tức là xe phải chuyển bánh).

Như vậy, việc dùng điện thoại khi dừng chờ đèn đỏ là không vi phạm, không bị cảnh sát giao thông xử phạt. Nguyên nhân được lý giải là: việc dừng xe chờ đèn đỏ không phải đang lái xe. Do đó, việc dừng chờ đèn đỏ là "tạm dừng chờ" khi tham gia giao thông, khác với việc "điều khiển phương tiện tham gia giao thông đang di chuyển". Tuy nhiên, cơ quan chức năng khuyến cáo người dân hạn chế dùng điện thoại trong trường hợp trên vì có thể gây mất tập trung.

Lỗi sử dụng điện thoại khi điều khiển xe chạy trên đường được quy định tại Nghị định 168 năm 2024. Cụ thể phạt tiền từ 5-6 triệu đồng và trừ 4 điểm trên giấy phép lái xe đối với tài xế ô tô. Đối với người lái xe đạp, xe máy, mô tô sẽ bị xử phạt từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng.

Người lái xe cần tuân thủ quy định về việc dừng, đỗ xe để nghe điện thoại hoặc nhắn tin: Có tín hiệu báo cho người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ khác biết khi ra, vào vị trí dừng xe, đỗ xe; và đặc biệt không làm ảnh hưởng và gây cản trở giao thông đối với người đi bộ và các phương tiện tham gia giao thông đường bộ khác.

Với trường hợp có việc khẩn cấp, cần sử dụng điện thoại khi đang lái xe di chuyển trên đường thì tài xế cần sử dụng tai nghe kết nối Bluetooth, tránh việc phải dùng tay cầm vào điện thoại là vi phạm quy định.

TH