Theo Báo cáo của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) năm 2025, nhóm kỹ sư Fintech và chuyên gia tài sản số nằm trong top nghề tăng trưởng nhanh nhất đến năm 2030. Châu Á hiện là khu vực có số lượng nhân sự blockchain lớn nhất thế giới, vượt Bắc Mỹ, với Ấn Độ, Việt Nam và Singapore trở thành ba trung tâm phát triển nhân lực nổi bật trong lĩnh vực này.

Thông tin được bà Nguyễn Vân Hiền, Phó Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA), chia sẻ tại hội thảo “Tài sản mã hoá: Cơ hội, rủi ro và nhận diện lừa đảo”, do VBA phối hợp cùng Viện Công nghệ Blockchain và Trí tuệ Nhân tạo (ABAII) và Trường Công nghệ, Đại học Kinh tế Quốc dân tổ chức ngày 28/10/2025. Sự kiện thu hút gần 800 sinh viên, giảng viên tham dự, nằm trong chuỗi ABAII Unitour 2025 chương trình phổ cập kiến thức công nghệ và pháp lý về tài sản số đến các trường đại học trên cả nước.

Phát biểu khai mạc, TS. Nguyễn Quang Huy, Hiệu trưởng Trường Công nghệ, Đại học Kinh tế Quốc dân, nhấn mạnh blockchain và tài sản mã hoá không chỉ là xu hướng công nghệ mà còn là nền tảng cho mô hình tăng trưởng mới của nền kinh tế toàn cầu. “Với sinh viên, việc hiểu và làm chủ công nghệ này chính là cách chủ động bước vào nền kinh tế toàn cầu hoá,” ông nói.

Theo TS. Lê Linh Lương, Phó Viện trưởng Viện ABAII, ABAII Unitour đóng vai trò cầu nối giữa tri thức học thuật, doanh nghiệp và chính sách công nghệ, giúp sinh viên tiếp cận gần hơn với blockchain, AI và tài sản số – những lĩnh vực đang hình thành cấu trúc nhân lực mới cho nền kinh tế kỹ thuật số.

Trong bài tham luận “Tài sản mã hoá: Bức tranh toàn cảnh và khung pháp lý tại Việt Nam”, bà Nguyễn Vân Hiền cho biết thị trường tài sản mã hoá toàn cầu hiện có vốn hoá hơn 3.800 tỷ USD, với hơn 600 triệu người dùng và hơn 25 triệu dự án token được phát hành. Tại Việt Nam, hơn 17 triệu người đang sở hữu tài sản mã hoá, đưa nước ta vào top 7 toàn cầu và top 3 khu vực châu Á – Thái Bình Dương về mức độ chấp nhận công nghệ này.

Khung pháp lý cho tài sản số trong nước đang dần hoàn thiện với các văn bản trọng tâm như Luật Công nghiệp Công nghệ số và Nghị quyết 05/2025/NQ-CP cho phép thí điểm thị trường tài sản mã hoá trong 5 năm tới. Đây được xem là bước tiến lớn giúp Việt Nam tham gia sâu hơn vào dòng chảy công nghệ toàn cầu.

Theo bà Hiền, từ tiềm năng thị trường và tốc độ phát triển của blockchain, nhu cầu nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực này ngày càng cấp thiết. Năm 2024 đã có hơn 39.000 lập trình viên mới tham gia ngành blockchain toàn cầu, và mức lương trung bình của chuyên gia tài sản số tại Mỹ đạt tới 148.000 USD/năm. Báo cáo TopDev 2025 cũng dự báo Việt Nam sẽ cần bổ sung khoảng 200.000 nhân sự trong các lĩnh vực Blockchain, Fintech và AI trong ba năm tới. Các vị trí được săn đón nhất gồm lập trình viên blockchain, chuyên viên phân tích dữ liệu on-chain và chuyên viên pháp lý tài sản số.

Đại diện tổ chức CompTIA, ông Hairil Izwan Isamuddin nhận định sinh viên Việt Nam đang ở giai đoạn bứt phá mạnh về kỹ năng số. “Nhân sự có chứng chỉ công nghệ quốc tế như A+, Network+ hay Security+ thường có thu nhập cao hơn 20–30% so với mặt bằng chung. Nếu được đào tạo bài bản, sinh viên Việt Nam hoàn toàn có thể cạnh tranh sòng phẳng trên thị trường toàn cầu,” ông nói.

Không chỉ nêu bật cơ hội nghề nghiệp, hội thảo còn cảnh báo về rủi ro lừa đảo trong lĩnh vực tài sản mã hoá. ThS. Bùi Ngọc Phương, Kỹ sư trưởng Công ty Nippy Labs, dẫn báo cáo của Chainalysis 2024 cho biết thiệt hại toàn cầu do tội phạm tài sản số lên tới 40,9 tỷ USD, tăng 25% so với năm trước. Tại Việt Nam, đã ghi nhận gần 20.000 vụ việc với tổng thiệt hại hơn 12.000 tỷ đồng. Ông Phương nhấn mạnh, việc nâng cao năng lực nhận diện và kỹ năng bảo mật là “lá chắn” tốt nhất trước các hình thức lừa đảo ngày càng tinh vi. Đại diện Nippy Labs giới thiệu khuyến nghị “4F” cho sinh viên: Fast, Face with it, Find help, Follow  tức phản ứng nhanh, đối mặt, tìm hỗ trợ và kiên trì theo sát vấn đề.

Cũng trong khuôn khổ chương trình, công cụ ChainTracer, chương trình trọng điểm của Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam được giới thiệu, cho phép truy vết và cảnh báo giao dịch bất thường trên blockchain, góp phần xây dựng môi trường tài sản số an toàn tại Việt Nam.

Tại phiên thảo luận, các chuyên gia đến từ VBA, Đại học Kinh tế Quốc dân cùng đối tác quốc tế như Tether, CompTIA, Nippy Labs và 1Matrix đã chia sẻ góc nhìn về cơ hội, thách thức và định hướng phát triển nhân lực blockchain trong giai đoạn mới. TS. Phạm Xuân Lâm, Trường Công nghệ - Đại học Kinh tế Quốc dân, cho biết nhà trường đã đưa blockchain vào giảng dạy và triển khai các dự án thực hành hợp tác doanh nghiệp, giúp sinh viên “chạm vào công nghệ thật” và hiểu cách vận hành của hệ sinh thái tài sản số.

TS. Đỗ Văn Thuật, Giám đốc Giải pháp 1Matrix, nhận định sinh viên Việt Nam có lợi thế tự nhiên: nhanh nhạy, năng động và tiếp thu nhanh công nghệ mới. Tuy nhiên, để thành công, cần kết hợp ba yếu tố: kỹ năng công nghệ, hiểu biết pháp lý và tư duy toàn cầu. Đồng quan điểm, bà Lê Vũ Hương Quỳnh, Giám đốc Phát triển Khu vực APAC Tether, cho rằng sinh viên Việt Nam có tiềm năng lớn nếu chịu khó học hỏi và nắm bắt cơ hội trong nền kinh tế số.

Tại hội thảo, các diễn giả thống nhất rằng tài sản mã hoá là cơ hội lớn của thế hệ trẻ Việt Nam, nhưng chỉ bền vững khi phát triển trên ba trụ cột: đào tạo - an toàn - hội nhập quốc tế. Việt Nam đang đứng trước giai đoạn đặc biệt khi khung pháp lý, công nghệ và nhân lực cùng hội tụ, mở ra thời cơ để trở thành trung tâm tài sản số năng động của khu vực.

PV