Supermac’s không thể đăng ký bảo hộ nhãn hiệu “Supermac’s” trên toàn Liên minh châu Âu (EU), dù chuỗi này vẫn được phép tiếp tục sử dụng tên gọi tại Ireland. Quyết định mới được đưa ra sau khi Supermac’s kháng cáo phán quyết trước đó của EUIPO, trong đó cơ quan này đứng về phía công ty sở hữu quyền sở hữu trí tuệ của McDonald’s và cho rằng việc đăng ký “Supermac’s” cho dịch vụ đồ ăn nhanh có thể gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng.

Tranh chấp bắt đầu từ năm 2016, khi Supermac’s nộp đơn đăng ký nhãn hiệu trên phạm vi toàn EU. McDonald’s phản đối, cho rằng tên gọi này có khả năng liên tưởng đến “Big Mac”, là nhãn hiệu đã được đăng ký cho sản phẩm bánh mì kẹp thịt từ năm 1998 và có mức độ nhận diện cao trên thị trường.

Trong quá trình kháng cáo, Supermac’s lập luận rằng hai thương hiệu đã cùng tồn tại tại Ireland trong khoảng 40 năm nhưng chưa có bằng chứng cho thấy người tiêu dùng thực sự nhầm lẫn. Chuỗi đồ ăn nhanh Ireland cũng cho rằng đánh giá trước đó của EUIPO vừa thừa nhận mức độ tương đồng giữa hai nhãn hiệu chỉ từ thấp đến trung bình, vừa kết luận có nguy cơ gây nhầm lẫn, là thiếu nhất quán.

Supermac’s cho rằng không có cơ sở hợp lý để người tiêu dùng nhầm lẫn một nhà hàng Supermac’s với sản phẩm Big Mac của McDonald’s. Doanh nghiệp này cũng lập luận rằng nếu chấp nhận quan điểm của EUIPO, điều đó đồng nghĩa với việc giả định khách hàng có thể bước vào một nhà hàng Supermac’s nhưng lại kỳ vọng mua sản phẩm của McDonald’s.

McDonald’s phản bác rằng việc hai thương hiệu cùng tồn tại tại Ireland không quyết định kết quả tranh chấp, bởi đơn đăng ký mà Supermac’s yêu cầu có phạm vi toàn EU. Theo McDonald’s, “Big Mac” đã được người tiêu dùng tại châu Âu nhận diện rộng rãi và có mối liên hệ chặt chẽ với thương hiệu McDonald’s.

Tập đoàn Mỹ cũng cho rằng “Big Mac” là một sản phẩm mang tính biểu tượng, gắn liền với McDonald’s trong nhiều thập kỷ. Do mức độ nhận diện và tính khác biệt cao, nhãn hiệu này cần được hưởng phạm vi bảo hộ rộng hơn. McDonald’s đồng thời lập luận rằng trong nhận thức của người tiêu dùng, ranh giới giữa tên một sản phẩm và tên một thương hiệu nhà hàng không phải lúc nào cũng rõ ràng.

Trong đánh giá của Hội đồng Kháng cáo EUIPO, các sản phẩm đồ ăn nhanh và dịch vụ nhà hàng liên quan trong vụ việc hướng đến cùng nhóm khách hàng và có mối liên hệ nhất định. Hai tên gọi cũng có một số điểm tương đồng về hình thức và cách phát âm, trong khi mức độ tương đồng về ý niệm được đánh giá rõ hơn.

Đáng chú ý, EUIPO cho rằng mức độ nhận diện cao của “Big Mac” trong nhóm người tiêu dùng đồ ăn nhanh tại EU làm gia tăng nguy cơ nhầm lẫn. Theo pháp luật nhãn hiệu của EU, những nhãn hiệu có mức độ nhận diện và tính phân biệt cao có thể được hưởng phạm vi bảo hộ rộng hơn.

Trên cơ sở tổng hợp các yếu tố này, Hội đồng Kháng cáo kết luận rằng không thể loại trừ khả năng người tiêu dùng hiểu “Supermac’s” là một thương hiệu có liên quan hoặc được phát triển từ “Big Mac”. Vì vậy, Supermac’s không được đăng ký bảo hộ nhãn hiệu trên toàn EU.

EUIPO cũng nhấn mạnh một nguyên tắc đáng chú ý trong việc đánh giá tranh chấp nhãn hiệu: trọng tâm phải là cách người tiêu dùng thực tế nhận biết và cảm nhận các dấu hiệu, thay vì ý định tiếp thị của doanh nghiệp. Đồng thời, việc hai thương hiệu cùng tồn tại trong một quốc gia, như trường hợp Supermac’s và McDonald’s tại Ireland, chưa đủ để chứng minh rằng không có nguy cơ nhầm lẫn khi xem xét quyền bảo hộ trên toàn EU.

Đây không phải lần đầu Supermac’s giành phần bất lợi trong cuộc chiến với McDonald’s. Trước đó, năm 2024, chuỗi đồ ăn nhanh Ireland từng đạt được một thắng lợi pháp lý khi Tòa án Công lý Liên minh châu Âu hạn chế phạm vi sử dụng nhãn hiệu “Big Mac” của McDonald’s trong một số lĩnh vực, trong đó có dịch vụ nhà hàng và sản phẩm từ thịt gia cầm.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam đang xây dựng thương hiệu và có kế hoạch đưa sản phẩm ra thị trường quốc tế, đây cũng là bài học đáng lưu ý. Trước khi đầu tư lớn vào một tên thương hiệu, cần tra cứu khả năng đăng ký và nguy cơ xung đột với các nhãn hiệu đã tồn tại tại những thị trường mục tiêu. Việc sử dụng một tên gọi lâu năm tại Việt Nam không đồng nghĩa doanh nghiệp đương nhiên có thể đăng ký và được bảo hộ tên gọi đó khi mở rộng sang thị trường nước ngoài.

Trần Ân