Suno V6: Sự hợp tác đầy thiện chí của ông lớn AI và các chủ sở hữu bản quyền nhạc
Suno vừa công bố phiên bản mới của nền tảng AI tạo nhạc, Suno V6, nhấn mạnh rằng sản phẩm được phát triển “cùng các đối tác trong ngành âm nhạc”.
Trong thông báo, Suno nêu đích danh ba đối tác gồm Warner Music, BMG và Believe. Đáng chú ý, Believe mới công bố thỏa thuận hợp tác với Suno một ngày trước đó.
Theo Suno, V6 là “kết quả của nhiều năm phát triển công nghệ, tiếp nhận phản hồi từ nghệ sĩ và cộng đồng người dùng, tăng cường các biện pháp bảo vệ, đồng thời xây dựng quan hệ đối tác trong ngành âm nhạc”.
Động thái này cho thấy Suno đang tiếp cận ngành công nghiệp âm nhạc theo hai hướng song song. Một mặt, công ty thúc đẩy các thỏa thuận cấp phép và hợp tác với những doanh nghiệp âm nhạc. Mặt khác, Suno vẫn phải đối đầu với các vụ kiện do nhiều hãng âm nhạc và nhà sáng tạo khởi xướng tại các tòa án.
Trong tuần này, Suno cũng công bố thỏa thuận hợp tác với Believe. Trước đó một tuần, công ty lại có động thái phản bác mạnh mẽ các lập luận pháp lý của Universal Music và Sony Music trong vụ kiện bản quyền mà hai hãng này vừa sửa đổi, bổ sung.
Suno vừa ra mắt phiên bản V6. Ảnh: CMU
Hướng tới mô hình AI có sự tham gia của nghệ sĩ
Một trong những nội dung đáng chú ý trong thông báo về V6 nằm ở phần “Điều gì sẽ đến tiếp theo?”. Suno cho biết đang phát triển “một loại sản phẩm mới”, với các trải nghiệm dựa trên cơ chế tự nguyện tham gia của từng nghệ sĩ.
Theo định hướng này, nghệ sĩ có thể lựa chọn tham gia và được trả tiền khi tham gia, trong khi người hâm mộ có thêm những cách thức mới để kết nối với nghệ sĩ mà họ yêu thích.
Mô hình này tương đồng với hướng tiếp cận mà một số hãng thu âm lớn, đặc biệt là Universal Music, được cho là quan tâm. Theo đó, AI có thể cho phép người dùng phối lại hoặc biến đổi các ca khúc hiện có của những nghệ sĩ tham gia, sau đó chia sẻ các bản phối trong một môi trường khép kín, thay vì tải xuống và phát hành bên ngoài nền tảng.
Đối thủ của Suno là Udio trước đó đã thu hút Universal tham gia bằng cách định hướng chuyển từ mô hình tạo nhạc chung sang mô hình phối lại các tác phẩm trong môi trường khép kín. Suno hiện muốn kết hợp mô hình phối lại này với khả năng tạo nhạc tổng quát trên cùng nền tảng.
Tuy nhiên, việc Universal vẫn nằm trong nhóm các bên khởi kiện thay vì trở thành đối tác cấp phép cho thấy khoảng cách giữa hai bên chưa được thu hẹp.
Believe tham gia hợp tác với Suno
Cách tiếp cận của Suno đã thuyết phục một số doanh nghiệp âm nhạc, trong đó có Believe, công ty hoạt động trong lĩnh vực phân phối và dịch vụ dành cho nghệ sĩ, cùng nền tảng phân phối âm nhạc độc lập TuneCore.
Trong thông báo về thỏa thuận với Suno, Believe cho biết những nghệ sĩ đồng ý tham gia sẽ được trả thù lao cho việc sử dụng âm nhạc của họ và quyền của họ sẽ được bảo vệ. Các nghệ sĩ cũng được hưởng những cơ chế bảo vệ liên quan đến hoạt động đào tạo AI, cùng các công cụ minh bạch và giới hạn tải xuống mà Suno mới công bố.
Tổng giám đốc Believe Denis Ladegaillerie cho rằng thỏa thuận với Suno mở ra những công cụ mới cho nghệ sĩ và hãng thu âm, đồng thời cho phép họ lựa chọn cách thức tham gia, bảo vệ quyền lợi và hưởng lợi từ giá trị được tạo ra bởi các công nghệ AI.
Về phía Suno, CEO Mikey Shulman cho biết thỏa thuận sẽ mở rộng cơ hội cho các nghệ sĩ độc lập, giúp họ tiếp cận các công cụ sáng tạo, những phương thức mới để phân phối âm nhạc thông qua Believe và TuneCore, đồng thời tăng khả năng tiếp cận khán giả.
Ông cho biết Suno đang xây dựng nền tảng cho thế hệ sản phẩm tiếp theo, tăng cường các biện pháp bảo vệ, mở rộng quan hệ đối tác trong ngành và tiếp nhận phản hồi từ các nghệ sĩ thử nghiệm những mô hình âm nhạc mới.
Tranh chấp với Universal và Sony vẫn tiếp diễn
Trong khi Suno thúc đẩy các thỏa thuận hợp tác, đội ngũ pháp lý của công ty vẫn đang tranh tụng với Universal Music và Sony Music tại một tòa án Mỹ.
Trong hồ sơ pháp lý mới nhất, Suno thừa nhận đã “thu thập dữ liệu âm thanh từ YouTube để sử dụng làm dữ liệu đào tạo”. Tuy nhiên, công ty tiếp tục lập luận rằng việc sao chép các tác phẩm có bản quyền để đào tạo AI thuộc phạm vi sử dụng hợp lý, hay “fair use”, theo luật bản quyền Mỹ, do đó không cần sự cho phép của Universal và Sony.
Theo lập luận của Suno, công cụ AI của công ty sử dụng một quy trình công nghệ ở phía máy chủ, người dùng không nhìn thấy, nhằm tạo ra một sản phẩm mới và không xâm phạm bản quyền. Công ty cho rằng quy trình này thuộc trường hợp sử dụng hợp lý.
Universal và Sony bác bỏ quan điểm cho rằng hoạt động đào tạo AI đương nhiên có thể được coi là sử dụng hợp lý. Hai hãng cũng đã bổ sung vào đơn kiện cáo buộc Suno lấy dữ liệu âm thanh từ YouTube bằng cách vượt qua các biện pháp bảo vệ kỹ thuật của nền tảng này.
Theo lập luận của các hãng thu âm, hành vi trên có thể vi phạm Đạo luật Bản quyền Thiên niên kỷ Kỹ thuật số của Mỹ, tức DMCA, bởi Suno đã tiếp cận các bản nhạc được sử dụng để đào tạo AI theo cách trái phép.
Vấn đề này có ý nghĩa đáng kể đối với vụ kiện. Trong một vụ tranh chấp bản quyền AI trước đó liên quan đến Anthropic, thẩm phán từng nhận định rằng lập luận sử dụng hợp lý có thể không được chấp nhận nếu công ty AI lấy tài liệu đào tạo từ các nguồn bất hợp pháp.
Suno phủ nhận việc thu thập nội dung từ YouTube là hành vi trái pháp luật.
Universal và Sony cũng yêu cầu khoản bồi thường bổ sung 2.500 USD cho mỗi lần Suno bị cho là vượt qua một biện pháp bảo vệ kỹ thuật của YouTube, bên cạnh khoản bồi thường liên quan đến hành vi xâm phạm bản quyền.
Suno cho rằng yêu cầu này không có cơ sở, với lập luận rằng các hãng thu âm không phải bên chịu thiệt hại trực tiếp từ việc các biện pháp bảo vệ kỹ thuật của YouTube bị vượt qua.
Nếu vụ kiện được đưa ra xét xử, tòa án có thể phải xem xét nhiều vấn đề kỹ thuật và pháp lý liên quan đến cách thức hoạt động của các biện pháp bảo vệ kỹ thuật trên YouTube, quy định của luật bản quyền Mỹ về hành vi vượt qua những biện pháp này và chủ thể có quyền yêu cầu bồi thường.
Trong lúc các tranh chấp pháp lý tiếp tục diễn ra, Suno vẫn đang tìm cách mở rộng danh sách các “đối tác trong ngành” thông qua những thỏa thuận cấp phép và sản phẩm AI mới. Việc các hãng như Universal Music và Sony Music có chuyển từ bên khởi kiện sang đối tác của Suno hay không vẫn là câu hỏi còn bỏ ngỏ.
Quỳnh Trang