Nhận định này được nhiều chuyên gia và doanh nghiệp chia sẻ tại Hội thảo với chủ đề “Chiến tranh – Khủng hoảng hay cơ hội cho người xuất khẩu? Con đường khởi nghiệp thành công của những nhà xuất khẩu trẻ”.

Cơ hội từ những biến động

Theo ông Nguyễn Tuấn Việt, Giám đốc Công ty Xúc tiến xuất khẩu Vietgo, xung đột tại Trung Đông đang tạo ra những biến chuyển đáng kể trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Điều này mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào các thị trường vốn trước đây do những quốc gia trong khu vực Trung Đông cung ứng. Điển hình như đối với nhóm hàng nông sản, đang ghi nhận sự gia tăng mạnh về nhu cầu.

Ông Việt phân tích, nhiều quốc gia như Israel hay Iran có thế mạnh về nông nghiệp công nghệ cao và từ lâu đã trở thành nguồn cung nông sản sạch cho thị trường châu Âu. Tuy nhiên, khi xung đột xảy ra, hoạt động sản xuất và vận chuyển tại khu vực này bị gián đoạn, buộc nhiều nhà nhập khẩu phải tìm kiếm nguồn cung thay thế từ các quốc gia khác.

Đối với các startup xuất khẩu, đây được xem là khoảng trống thị trường đáng chú ý. Nhờ quy mô linh hoạt, dễ điều chỉnh sản xuất và chiến lược kinh doanh, nhiều doanh nghiệp trẻ có thể nhanh chóng tiếp cận khách hàng mới và tận dụng cơ hội mở rộng thị trường.

“Không chỉ nông sản, nhiều ngành hàng công nghiệp cũng ghi nhận tín hiệu tăng nhu cầu”, ông Việt cho biết thêm.

Đồng quan điểm, ông Hà Quang Vũ, Giám đốc Công ty Xuất nhập khẩu Hà Quang, cho rằng lịch sử thương mại quốc tế cho thấy các biến động địa chính trị thường đi kèm với sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng. Nếu biết nắm bắt thời cơ, doanh nghiệp hoàn toàn có thể biến rủi ro thành cơ hội.

Ông dẫn chứng từ xung đột Nga – Ukraine, khi nhiều thị trường vẫn duy trì nhu cầu cao đối với các sản phẩm nội thất và đồ gỗ. Nhờ tận dụng tốt cơ hội này, ngành gỗ Việt Nam đã phục hồi và phát triển khá tích cực trong những năm gần đây.

Theo ông Vũ, một trong những lợi thế quan trọng giúp doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam có thể thích ứng với biến động toàn cầu là vị trí địa lý thuận lợi cùng mạng lưới hiệp định thương mại tự do (FTA) rộng lớn.

Hiện nay, Việt Nam đã ký kết nhiều FTA với hầu hết các thị trường lớn trên thế giới. Những hiệp định này giúp hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường thuận lợi hơn, giảm thuế quan và tăng khả năng cạnh tranh, kể cả trong bối cảnh thế giới xuất hiện những bất ổn chính trị.

Startup cần linh hoạt để nắm bắt cơ hội

Theo các chuyên gia, đối với các startup xuất khẩu, lợi thế lớn nhất nằm ở khả năng đổi mới sáng tạo trong cách tiếp cận thị trường. Điển hình như việc chủ động điều chỉnh chiến lược logistics nhằm duy trì hoạt động giao thương trong bối cảnh nhiều tuyến vận tải quốc tế bị ảnh hưởng.

Ông Trần Bình Minh, Giám đốc Công ty Dawnsky, cho biết doanh nghiệp của ông đã chủ động trung chuyển hàng hóa qua các cảng trung gian, chẳng hạn như tại Ấn Độ, trước khi tiếp tục vận chuyển đến thị trường mục tiêu. Dù phương án này làm tăng chi phí vận tải và kéo dài thời gian giao hàng thêm khoảng 7 - 10 ngày, nhưng vẫn giúp doanh nghiệp đảm bảo giao hàng thành công và duy trì quan hệ với đối tác.

Sau những biến động lớn của thị trường quốc tế, ông Minh cho rằng Việt Nam đang dần nổi lên như một điểm cung ứng ổn định. Nền kinh tế duy trì tăng trưởng, nguồn cung hàng hóa dồi dào và khả năng đáp ứng đơn hàng linh hoạt của doanh nghiệp trong nước là những yếu tố giúp củng cố niềm tin của các nhà nhập khẩu quốc tế.

Dù cơ hội mở ra, các doanh nghiệp tham gia hội thảo cũng nhấn mạnh rằng việc chủ động nắm bắt thông tin thị trường là yếu tố then chốt. Doanh nghiệp cần thường xuyên duy trì kết nối với khách hàng quốc tế, tăng cường hoạt động chào hàng và cập nhật nhu cầu tiêu dùng tại từng thị trường.

Bên cạnh đó, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc chú trọng xây dựng thương hiệu, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ cho sản phẩm và nâng cao giá trị gia tăng sẽ là yếu tố quyết định giúp các startup xuất khẩu phát triển bền vững. Với tinh thần đổi mới sáng tạo và khả năng thích ứng linh hoạt, các startup xuất khẩu hoàn toàn có thể tận dụng giai đoạn chuyển dịch này để mở rộng thị trường, nâng cao vị thế của hàng hóa Việt Nam trên bản đồ thương mại quốc tế.

Nhật Linh