Một thẩm phán Tòa án Liên bang Mỹ tại Pennsylvania vừa bác đề nghị của Starbucks yêu cầu đình chỉ vụ kiện do Workers United, công đoàn đại diện cho hàng nghìn nhân viên Starbucks, khởi xướng. Vụ việc đặt ra vấn đề đáng chú ý về phạm vi bảo hộ nhãn hiệu khi tên thương hiệu được sử dụng trong hoạt động công đoàn.

Theo phán quyết được đưa ra ngày 2/10, Thẩm phán Michael Baylson, Tòa án Quận Đông Pennsylvania, không chấp nhận yêu cầu của Starbucks nhằm bác vụ kiện. Điều này đồng nghĩa vụ tranh chấp về quyền sử dụng tên “Starbucks Workers United” và một phiên bản biểu tượng của Starbucks có hình nắm tay giơ lên sẽ tiếp tục được giải quyết tại tòa.

Hồ sơ vụ án, có tên Workers United v. Starbucks, số 2:26-cv-02202, được Workers United nộp ngày 3/4/2026. Đây là một vụ kiện có tính chất tuyên bố quyền, trong đó công đoàn đề nghị tòa xác định việc sử dụng tên và dấu hiệu nói trên không xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu của Starbucks.

Tranh chấp xoay quanh quyền sử dụng nhãn hiệu

Đối với lĩnh vực sở hữu trí tuệ, vụ kiện đặt ra câu hỏi về phạm vi quyền của chủ sở hữu nhãn hiệu đối với việc bên khác sử dụng dấu hiệu tương tự trong một bối cảnh và mục đích khác với hoạt động kinh doanh thông thường.

Starbucks trước đó đã khởi kiện Workers United tại Iowa vào năm 2023, cáo buộc công đoàn xâm phạm các quyền đối với nhãn hiệu của doanh nghiệp. Cùng ngày, công đoàn khởi kiện tại Pennsylvania, đề nghị tòa tuyên bố việc sử dụng tên “Starbucks Workers United” không cấu thành hành vi xâm phạm nhãn hiệu.

Hai vụ kiện sau đó được các bên đình chỉ vào năm 2025. Tuy nhiên, sau khi các bên không đạt được thỏa thuận, Workers United nộp lại vụ kiện tại Pennsylvania vào tháng 4/2026, trong khi Starbucks tái khởi kiện tại Iowa vào tháng 6/2026.

Starbucks từng lập luận rằng tranh chấp không còn tồn tại trên thực tế, trong đó viện dẫn một bản ghi nhớ thỏa thuận giữa hai bên được ký năm 2024. Tuy nhiên, lập luận này không được Thẩm phán Baylson chấp nhận ở giai đoạn hiện tại.

Việc bác yêu cầu đình chỉ không đồng nghĩa tòa án đã kết luận Workers United không xâm phạm nhãn hiệu của Starbucks. Phán quyết mới chỉ cho phép vụ kiện tiếp tục, trong khi các vấn đề cốt lõi về quyền sử dụng dấu hiệu và trách nhiệm pháp lý vẫn cần được xem xét trong quá trình tố tụng.

“Charbucks” - Tiền lệ đáng chú ý về nhãn hiệu nổi tiếng

Tranh chấp hiện nay cũng gợi lại một vụ kiện nhãn hiệu nổi tiếng khác mà Starbucks từng theo đuổi, liên quan đến “Charbucks”, tên được Wolfe’s Borough Coffee, hoạt động dưới thương hiệu Black Bear Micro Roastery, sử dụng cho sản phẩm cà phê.

Starbucks cho rằng các dấu hiệu “Mister Charbucks”, “Mr. Charbucks” và “Charbucks Blend” xâm phạm và làm suy yếu nhãn hiệu “Starbucks”. Vụ kiện bắt đầu từ năm 2001 và trải qua nhiều giai đoạn xét xử tại tòa án liên bang Mỹ.

Năm 2013, Tòa Phúc thẩm Liên bang Khu vực 2 giữ nguyên kết luận rằng Starbucks không chứng minh được việc sử dụng các dấu hiệu “Charbucks” có khả năng làm suy yếu, theo hướng làm mờ, các nhãn hiệu nổi tiếng của Starbucks. Tòa án đánh giá mức độ tương đồng giữa các dấu hiệu là hạn chế và Starbucks không đáp ứng được yêu cầu chứng minh cần thiết theo quy định về chống làm loãng nhãn hiệu.

Một điểm đáng chú ý trong vụ việc là Starbucks đã sử dụng kết quả khảo sát người tiêu dùng để chứng minh mối liên hệ giữa “Charbucks” và “Starbucks”. Tuy nhiên, tòa án xem xét sâu hơn cách người tiêu dùng nhận diện nguồn gốc sản phẩm và cho rằng bằng chứng này chưa đủ để chứng minh khả năng làm loãng nhãn hiệu.

Vụ “Charbucks” cho thấy một nhãn hiệu nổi tiếng không mặc nhiên được bảo hộ trước mọi cách sử dụng một dấu hiệu có mức độ tương đồng nhất định. Khi yêu cầu bảo vệ quyền đối với nhãn hiệu, chủ thể quyền vẫn phải đáp ứng các điều kiện pháp lý tương ứng và chứng minh những yếu tố cần thiết của hành vi bị cho là xâm phạm hoặc làm suy yếu nhãn hiệu.

Bài toán cân bằng giữa quyền đối với nhãn hiệu và cách sử dụng dấu hiệu

Trong vụ kiện mới, vấn đề có thể phức tạp hơn bởi dấu hiệu bị tranh chấp xuất hiện trong bối cảnh quan hệ lao động và hoạt động của công đoàn, thay vì đơn thuần được sử dụng để bán sản phẩm hoặc cung cấp dịch vụ cạnh tranh với Starbucks.

Từ góc độ sở hữu trí tuệ, việc một dấu hiệu chứa thành phần của nhãn hiệu nổi tiếng được sử dụng không đồng nghĩa tự động phát sinh hành vi xâm phạm. Việc đánh giá còn phụ thuộc vào cách sử dụng, hàng hóa hoặc dịch vụ liên quan, khả năng gây nhầm lẫn về nguồn gốc, mối liên hệ giữa các bên và những căn cứ bảo hộ khác theo pháp luật áp dụng.

Hồ sơ vụ án cho thấy Workers United đang tìm kiếm một phán quyết xác định quyền sử dụng các dấu hiệu mà công đoàn cho rằng cần thiết để nhận diện tổ chức của mình. Trong khi đó, Starbucks đã dựa vào quyền đối với các nhãn hiệu của doanh nghiệp để phản đối cách sử dụng này.

Do phán quyết ngày 2/10 mới chỉ giải quyết đề nghị bác vụ kiện, chưa có kết luận cuối cùng về việc Workers United có xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu của Starbucks hay không. Diễn biến tiếp theo của vụ án vì vậy sẽ được theo dõi không chỉ dưới góc độ quan hệ lao động, mà còn bởi những vấn đề pháp lý liên quan đến phạm vi và giới hạn của quyền đối với nhãn hiệu trong các hoạt động ngoài mục đích thương mại truyền thống.

Thái An