Lễ hội tưởng nhớ công lao các bậc tiền nhân

Lễ hội chùa Rồng được tổ chức thường niên từ ngày 13 đến 15 tháng Giêng âm lịch tại xã Cẩm Thạch, tỉnh Thanh Hóa. Đây là hoạt động văn hóa tâm linh quan trọng của đồng bào các dân tộc địa phương, nhằm tưởng nhớ công lao các bậc tiền nhân, cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

 Chùa Rồng, hay còn gọi là Long Sơn Tự, tọa lạc dưới chân núi Rồng, vùng đất gắn với cuộc khởi nghĩa Lam Sơn lẫy lừng trong lịch sử dân tộc. Di tích đã được xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh từ năm 1992, trở thành điểm đến linh thiêng mỗi độ xuân về.

Chùa Rồng gắn liền với cuộc khởi nghĩa Lam Sơn do Lê Lợi lãnh đạo vào đầu thế kỷ XV. Theo sử liệu và truyền thuyết địa phương, trong những ngày đầu khởi nghĩa, trước thế mạnh của quân Minh, Bình Định Vương Lê Lợi đã rút quân về miền Tây xứ Thanh, chọn khu vực Thung Phổ làm căn cứ. Hang Rồng được sử dụng làm nơi ẩn náu bí mật, rèn tướng luyện binh, chuẩn bị cho những trận đánh quyết định.

Sau khi đánh đuổi giặc Minh, giành lại độc lập cho dân tộc, Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế, lấy niên hiệu Thuận Thiên, sử sách gọi là Đức Thái Tổ Cao Hoàng Đế. Để tri ân công đức của vị anh hùng dân tộc cùng các nghĩa sĩ Lam Sơn, nhân dân địa phương đã lập đền thờ và duy trì lễ hội chùa Rồng suốt nhiều thế kỷ qua.

Trang nghiêm phần lễ, rộn ràng phần hội

Phần lễ được tổ chức trang trọng với các nghi thức dâng hương, tụng kinh cầu quốc thái dân an và đặc biệt là tục rước kiệu vua. Đi đầu đoàn rước là đội cồng chiêng, séc bùa, tiếp đến là đoàn tấu nhạc vang vọng núi rừng, tạo nên không khí linh thiêng mà hào hùng.

Nghi thức rước kiệu không chỉ thể hiện lòng thành kính đối với Đức Thái Tổ và các nghĩa sĩ Lam Sơn mà còn tái hiện không gian lịch sử, khơi dậy niềm tự hào về truyền thống đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc.

Phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao đặc sắc như bóng đá, bóng chuyền nam nữ, bóng chuyền hơi, bắn nỏ, kéo co, ném còn, đi cà kheo. Các tiết mục trống chiêng, trống ràm, hát xường, nhảy sạp mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc Mường và các dân tộc anh em trên địa bàn.

Một điểm nhấn đặc biệt của lễ hội năm nay là không gian tái hiện văn hóa ẩm thực truyền thống của đồng bào Mường. Du khách được trực tiếp chứng kiến và tham gia các công đoạn giã gạo, giã ngô làm mèn mén, chế biến xôi ngũ sắc, các loại bánh truyền thống.

Hoạt động này không chỉ góp phần bảo tồn giá trị văn hóa ẩm thực dân tộc mà còn tạo sự gắn kết cộng đồng, giúp du khách trải nghiệm sâu sắc hơn đời sống sinh hoạt của người dân miền núi xứ Thanh.

Gìn giữ và phát huy giá trị di sản 

Lễ hội chùa Rồng được tổ chức vào những ngày đầu xuân, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa tâm linh của nhân dân địa phương, đồng thời trở thành sản phẩm du lịch đặc sắc của xã Cẩm Thạch nói riêng và tỉnh Thanh Hóa nói chung.

Thông qua lễ hội, địa phương tiếp tục quảng bá tiềm năng văn hóa, lịch sử và cảnh quan thiên nhiên đến du khách thập phương. Đây cũng là dịp để giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp niềm tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ.

Giữa không gian núi rừng linh thiêng, tiếng cồng chiêng vang vọng hòa cùng dòng người trẩy hội đã tạo nên một bức tranh xuân rộn ràng, đậm đà bản sắc. Lễ hội chùa Rồng không chỉ là hoạt động tín ngưỡng mà còn là biểu tượng của tinh thần đoàn kết cộng đồng, sự tri ân lịch sử và khát vọng về một năm mới bình an, thịnh vượng.   

Đinh Điệp