Theo đó, tổ chức quyền âm nhạc lớn nhất Canada SOCAN ngày 2/9 đã đệ đơn kiện công ty phát triển công cụ tạo nhạc bằng trí tuệ nhân tạo Suno, cáo buộc doanh nghiệp này xâm phạm quyền biểu diễn đối với các tác phẩm thuộc danh mục do SOCAN quản lý.

Đơn kiện được nộp lên Tòa án Liên bang Canada và đưa ra nhiều ví dụ về các hành vi xâm phạm bị cáo buộc. Theo SOCAN, một số bài hát do Suno tạo ra “gần như giống hệt” ca khúc Both Sides Now của Joni Mitchell và phiên bản Life Is a Highway của ban nhạc Rascal Flatts, tác phẩm gốc của ca sĩ, nhạc sĩ người Canada Tom Cochrane. Đơn kiện cũng đề cập một bản phối theo phong cách K-pop từ ca khúc Sk8er Boi của Avril Lavigne.

Trong một mẫu gồm 150 sản phẩm đầu ra công khai của Suno được liệt kê trong hồ sơ kiện, SOCAN cho biết các tác phẩm âm nhạc của nhiều thành viên khác cũng bị sao chép hoặc tái tạo, trong đó có Bobcaygeon của The Tragically Hip, Femme Like U của K-Maro và A New Day Has Come của Céline Dion.

Cáo buộc Suno huấn luyện AI bằng âm nhạc không được cấp phép

SOCAN là tổ chức đại diện cho quyền lợi của hơn 200.000 nhạc sĩ, nhà soạn nhạc và nhà xuất bản âm nhạc tại Canada. Tổ chức này cho rằng Suno biết rõ họ không thể sử dụng âm nhạc của các thành viên SOCAN cho mục đích thương mại nếu không được cấp phép.

Theo đơn kiện, Suno đã huấn luyện mô hình AI trên “hầu như tất cả các tệp âm nhạc có chất lượng hợp lý có thể truy cập trên internet”, thông qua việc thu thập, sao chép và xử lý hàng loạt các tệp này mà không có sự cho phép của chủ sở hữu quyền.

SOCAN cho biết các tác phẩm của thành viên tổ chức này chiếm “gần như toàn bộ các tác phẩm âm nhạc có bản quyền đang được sử dụng tại Canada”.

Tổ chức quyền âm nhạc Canada cáo buộc Suno xâm phạm quyền biểu diễn đối với các tác phẩm thuộc danh mục do mình quản lý khi cung cấp những bản nhạc này cho người dùng nhằm hỗ trợ việc tạo ra các tác phẩm mới. SOCAN cũng cho rằng Suno tiếp tục xâm phạm quyền biểu diễn khi cung cấp các tác phẩm do AI tạo ra để phát trực tuyến công khai, cho phép tải các sản phẩm này lên các nền tảng phát trực tuyến của bên thứ ba như Spotify, Apple Music và YouTube, đồng thời cho phép người dùng tạo các bản phối lại từ những bài hát có sẵn.

“Suno khuyến khích, hoặc ít nhất thể hiện sự thờ ơ đối với hành vi xâm phạm của người dùng, cố gắng ẩn mình sau các điều khoản sử dụng thay vì chủ động áp dụng các biện pháp để vận hành một cách hợp pháp”, SOCAN nêu trong đơn kiện.

Tổ chức này cũng cho rằng các biện pháp bảo vệ mà Suno gần đây triển khai nhằm ngăn chặn xâm phạm bản quyền là “hoàn toàn không đầy đủ”.

Theo SOCAN, ngay từ khi thành lập, Suno đã chủ động xây dựng hoạt động kinh doanh dựa trên các sản phẩm sáng tạo của nhạc sĩ, nhà xuất bản âm nhạc và những chủ sở hữu quyền khác. Vì vậy, vụ kiện là “hệ quả tự nhiên của quá trình hành động có tính toán đó”.

SOCAN yêu cầu Tòa án Liên bang Canada ban hành lệnh cấm vĩnh viễn nhằm ngăn Suno tiếp tục thực hiện các hành vi xâm phạm bản quyền bị cáo buộc, đồng thời yêu cầu bồi thường thiệt hại và chuyển giao một phần lợi nhuận mà Suno thu được từ các hoạt động bị cho là xâm phạm.

“Nhạc sĩ không sợ AI, nhưng họ cần được trả tiền”

Andrea Kokonis, Giám đốc pháp lý kiêm Cố vấn pháp lý trưởng của SOCAN, cho biết các nhạc sĩ và nhà soạn nhạc không phản đối AI.

Theo bà, các nhà sáng tạo thường là những người sớm tiếp cận công nghệ mới và nhiều người đã sử dụng AI như một công cụ sáng tạo, đồng thời khám phá các khả năng của công nghệ này.

Tuy nhiên, bà nhấn mạnh rằng họ cần được trả tiền khi các ca khúc của mình được sử dụng.

Jennifer Brown, Giám đốc điều hành SOCAN, cho biết tổ chức này có trách nhiệm hành động khi quyền lợi của các nhà sáng tạo và nhà xuất bản âm nhạc bị đe dọa.

Theo bà, các bằng chứng cho thấy nền tảng Suno đã tạo ra và phát trực tuyến những sản phẩm sao chép các tác phẩm trong danh mục do SOCAN quản lý và những hành vi này không thể không bị phản đối.

“Đổi mới không thể được đánh đổi bằng sự sáng tạo của con người. Tương lai của âm nhạc phải thuộc về những người tạo ra âm nhạc”, bà Brown nêu quan điểm.

Kokonis cũng cho rằng vụ kiện nhằm khẳng định âm nhạc là sản phẩm do con người tạo ra, còn sáng tạo về bản chất là một hành động của con người và cần được bảo vệ để các nhạc sĩ có thể tiếp tục sáng tác.

Theo bà, các sản phẩm do Suno tạo ra đang cạnh tranh trực tiếp với những ca khúc do con người sáng tạo nhưng không mang lại khoản thù lao nào cho chủ sở hữu quyền, từ đó tạo ra rủi ro thực sự đối với sinh kế của các nhạc sĩ và nhà sáng tạo.

Suno đối mặt với làn sóng kiện tụng

Vụ kiện tại Canada được nộp trong cùng tuần mà ca sĩ kiêm nhạc sĩ người Mỹ Jason Isbell và ba nhạc sĩ khác khởi kiện tập thể đề xuất nhằm vào Suno tại tòa án liên bang Mỹ. Nhóm này cáo buộc công ty cho phép người dùng sao chép phong cách âm nhạc và đặc điểm nhận diện nghệ thuật của các nghệ sĩ mà không được phép.

Ra mắt năm 2023, Suno cho phép người dùng tạo giọng hát, phần nhạc cụ, giai điệu, bản phối và các bài hát bằng AI thông qua trình duyệt web và ứng dụng di động. Theo thông tin do đồng sáng lập Mikey Shulman công bố trên LinkedIn trước đó, công ty có khoảng 2 triệu người dùng trả phí và doanh thu thường niên đạt 300 triệu USD.

Suno hiện được định giá khoảng 5,4 tỷ USD.

Đây không phải là lần đầu Suno đối mặt với các tranh chấp bản quyền. Tại Mỹ, công ty đang bị Universal Music Group, Sony Music Group và nhà xuất bản âm nhạc độc lập Round Hill Music kiện vì các cáo buộc liên quan đến việc sử dụng trái phép các tác phẩm âm nhạc. Suno đã dàn xếp một vụ kiện với Warner Music Group vào năm ngoái.

Tại châu Âu, tổ chức quyền âm nhạc Koda của Đan Mạch cũng đã khởi kiện Suno. Trong khi đó, một tòa án Đức vào tháng 7 đã ra phán quyết có lợi cho Hiệp hội quyền biểu diễn âm nhạc Đức GEMA trong vụ kiện xâm phạm bản quyền nhằm vào công ty AI này.

Phía Suno cho biết đang xem xét đơn kiện của SOCAN nhưng chưa đưa ra bình luận chính thức ngay sau khi vụ việc được công bố.

Thái An