Phát hiện lô hàng gần 300 triệu đồng từ hoạt động kinh doanh trực tuyến

Trong quá trình quản lý địa bàn và giám sát hoạt động kinh doanh trên môi trường thương mại điện tử, Đội Quản lý thị trường số 7 thuộc Chi cục Quản lý thị trường tỉnh An Giang đã phối hợp với Công an xã Giồng Riềng kiểm tra một hộ kinh doanh trên địa bàn vào ngày 5/8/2026.

Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện 2.411 sản phẩm gồm 33 bình pin, 170 bộ sạc, 1.824 viên pin và 384 mạch bảo vệ pin. Tổng trị giá hàng hóa theo giá niêm yết là 288,446 triệu đồng.

Tại thời điểm kiểm tra, chủ hộ kinh doanh chưa xuất trình được hóa đơn, chứng từ chứng minh tính hợp pháp của toàn bộ số hàng hóa. Đội Quản lý thị trường số 7 đã tạm giữ tang vật để thẩm tra, xác minh và thu thập thêm tài liệu phục vụ xử lý.

Kết quả xác minh cho thấy hộ kinh doanh có 4 hành vi vi phạm, gồm kinh doanh hàng nhập khẩu có nhãn gốc bằng tiếng nước ngoài nhưng không có nhãn phụ bằng tiếng Việt; kinh doanh hàng hóa thuộc diện phải có nhãn nhưng không có nhãn; hàng hóa có nhãn nhưng không ghi đầy đủ nội dung bắt buộc và kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ.

Do vụ việc vượt thẩm quyền xử phạt, hồ sơ được chuyển đến Chi cục Quản lý thị trường tỉnh An Giang. Ngày 24/8, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh An Giang ban hành quyết định xử phạt 60 triệu đồng, đồng thời tịch thu số hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ có tổng trị giá hơn 216 triệu đồng.

Từ kiểm soát nguồn hàng đến bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ

Điểm đáng chú ý của vụ việc không chỉ nằm ở số lượng hàng hóa bị xử lý mà còn ở phương thức kinh doanh. Hàng hóa được đưa ra thị trường trong bối cảnh thương mại điện tử và các nền tảng số ngày càng trở thành kênh phân phối phổ biến.

Khác với cửa hàng truyền thống, hoạt động mua bán trực tuyến có thể diễn ra nhanh chóng, phạm vi tiếp cận khách hàng rộng và người bán có thể sử dụng nhiều nền tảng khác nhau để giới thiệu, quảng bá và phân phối sản phẩm. Điều này tạo thêm thách thức cho việc xác định nguồn hàng, chủ thể kinh doanh và tính hợp pháp của sản phẩm lưu thông trên thị trường.

Đối với sở hữu trí tuệ, đây cũng là vấn đề cần được đặc biệt quan tâm. Một sản phẩm được đưa lên môi trường trực tuyến không chỉ phải bảo đảm nguồn gốc hợp pháp mà còn phải tôn trọng các quyền đối với nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp, quyền tác giả và những đối tượng sở hữu trí tuệ khác.

Việc hàng hóa không có nhãn hoặc không thể xác định nguồn gốc hợp pháp có thể khiến người tiêu dùng khó nhận biết chủ thể chịu trách nhiệm về sản phẩm. Trong những trường hợp khác, môi trường này cũng có thể bị lợi dụng để đưa hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ hoặc hàng hóa không được phép lưu thông vào thị trường.

Do đó, kiểm soát nguồn gốc và thông tin hàng hóa trên môi trường thương mại điện tử không chỉ là nhiệm vụ bảo vệ người tiêu dùng mà còn góp phần tạo dựng một thị trường minh bạch, trong đó doanh nghiệp kinh doanh hợp pháp và chủ thể quyền sở hữu trí tuệ được bảo vệ tốt hơn.

Đáng chú ý, pháp luật về nhãn hàng hóa yêu cầu hàng hóa lưu thông tại Việt Nam phải thể hiện những nội dung bắt buộc, trong đó hàng hóa nhập khẩu có nhãn gốc bằng tiếng nước ngoài phải được bổ sung nhãn phụ bằng tiếng Việt trước khi đưa ra lưu thông theo quy định. Việc tuân thủ các yêu cầu này giúp người tiêu dùng có cơ sở nhận diện sản phẩm, đồng thời hỗ trợ cơ quan chức năng truy xuất và xác định trách nhiệm của các chủ thể trong chuỗi cung ứng.

Quản lý thị trường phải thích ứng với phương thức kinh doanh mới

Vụ việc cũng cho thấy sự thay đổi trong phương thức kiểm tra của lực lượng Quản lý thị trường. Thay vì chỉ kiểm tra các địa điểm kinh doanh cố định, lực lượng chức năng ngày càng chú trọng thu thập thông tin, giám sát hoạt động kinh doanh trên môi trường mạng và phối hợp với công an địa phương để xác minh các dấu hiệu vi phạm.

Đây là hướng tiếp cận cần thiết khi hoạt động kinh doanh hàng hóa đang dịch chuyển mạnh sang thương mại điện tử, mạng xã hội và các nền tảng số. Với sở hữu trí tuệ, yêu cầu này càng rõ nét bởi các hành vi xâm phạm có thể được thực hiện từ xa, trong khi sản phẩm được tiếp cận người mua ở phạm vi rất rộng.

Từ vụ việc tại An Giang, có thể thấy việc kiểm soát hàng hóa trên thương mại điện tử cần được thực hiện đồng thời ở nhiều khâu: phát hiện dấu hiệu bất thường, xác minh chủ thể kinh doanh, kiểm tra nguồn gốc và nhãn hàng hóa, thu thập chứng cứ và xử lý theo đúng thẩm quyền.

Đội Quản lý thị trường số 7 cho biết sẽ tiếp tục tăng cường giám sát, thu thập thông tin và kiểm tra các tổ chức, cá nhân có dấu hiệu vi phạm trong hoạt động kinh doanh trên thương mại điện tử, mạng xã hội và các nền tảng số.

Sự chủ động này không chỉ góp phần ngăn hàng hóa không rõ nguồn gốc lưu thông trên thị trường mà còn tạo thêm một lớp kiểm soát cần thiết để phòng ngừa hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường kinh doanh trực tuyến.

Trần Ân