Phát biểu tại buổi làm việc chiều ngày 7/5 của chương trình Kỳ họp thứ 9, Quốc hội thảo luận tại tổ về Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013; dự án Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi); dự án Luật Cán bộ, công chức (sửa đổi).

Phát biểu tại phiên thảo luận tổ 5, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà nhẫn mạnh, đây là thời điểm đặt ra yêu cầu rất cao về quản trị quốc gia, xây dựng mô hình chính quyền hiện đại, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, gần dân, sát dân, phục vụ nhân dân, đồng thời hướng đến mục tiêu cải cách nền công vụ.

Một trong những nội dung căn cốt của dự luật là việc xác lập mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp: Cấp tỉnh (tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương) và cấp xã (xã, phường, đặc khu), thay cho mô hình 3 cấp hiện nay. Trong đó, đặc khu sẽ tập trung chủ yếu vào 13 huyện đảo.

Theo Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà cũng cho biết, Luật Chính quyền địa phương (sửa đổi) cũng phân định cụ thể thẩm quyền, nhiệm vụ, quyền hạn của từng cấp chính quyền địa phương theo hướng phân cấp và phân quyền triệt để hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp. Trong đó, chuyển gần như tuyệt đối nhiệm vụ, quyền hạn của cấp huyện hiện hành về cấp xã mới, đồng thời, sẽ tiếp tục phân cấp nhiệm vụ, quyền hạn từ cấp tỉnh xuống cấp xã.

"Có thể nói, nhiệm vụ của cấp xã mới hiện nay rất nặng khi có 90/99 nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương cấp huyện sẽ chuyển giao cho cấp xã, 9 nhiệm vụ, quyền hạn còn lại của cấp huyện sẽ được phân cấp cho cấp tỉnh", bà Trà nói.

Mặt khác, trong từng loại hình đô thị, nông thôn, đặc khu sẽ tiếp tục được phân loại với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn phù hợp năng lực của từng loại hình. Trong đó, đặc khu ngoài chức năng, nhiệm vụ của cấp xã còn bổ sung thêm nhiệm vụ, quyền hạn mang tính đặc thù của đặc khu, cùng các cơ chế, chính sách của Quốc hội hoặc Ủy ban Thường vụ Quốc hội dành riêng cho khu vực này.

Từ đó, góp phần đảm bảo thực hiện mục tiêu xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc, bảo vệ chủ quyền quốc gia, đồng thời, cũng tạo điều kiện để thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội ở đặc khu.

Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà cho biết, hiện nay có tới 170 luật trong số 186 luật chuyên ngành đang quy định chức năng, nhiệm vụ của HĐND cấp huyện. Sau khi Quốc hội bấm nút thông qua Luật Chính quyền địa phương (sửa đổi), Chính phủ sẽ đồng thời ban hành khoảng 25 Nghị định về phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp.

Việc Quốc hội uỷ quyền lập pháp cho Chính phủ ban hành các Nghị định về phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp sẽ giải quyết tất cả các điểm nghẽn, khó khăn mà hiện nay gặp phải khi vận hành chính quyền địa phương hai cấp. Tuy nhiên, sau 2 năm sẽ phải sửa đổi toàn bộ các luật có liên quan để đảm bảo việc vận hành thuận lợi, đồng bộ.

 TH