Theo Bộ Y tế, Luật An toàn thực phẩm hiện hành dù đã tạo nền tảng pháp lý quan trọng và đạt được nhiều kết quả tích cực, nhưng thực tế triển khai còn cho thấy nhiều vướng mắc. Nhiều quy định thiếu đồng bộ, chưa thống nhất với các luật liên quan, gây khó khăn trong áp dụng. Công tác quản lý chất lượng thực phẩm, đặc biệt là thực phẩm chức năng, vẫn còn lỏng lẻo. Bộ máy tổ chức quản lý an toàn thực phẩm hiện nay còn cồng kềnh, chưa tinh gọn, thiếu sự phối hợp đồng bộ. Hoạt động hậu kiểm còn hạn chế, dẫn đến tình trạng thực phẩm giả, kém chất lượng vẫn phổ biến trên thị trường.

Luật hiện hành cũng chưa có quy định rõ ràng về cơ chế xử lý vi phạm, như thu hồi giấy chứng nhận hay tạm dừng dịch vụ công đối với tổ chức, cá nhân vi phạm. Trách nhiệm pháp lý của đơn vị công bố sản phẩm chưa được xác định rõ ràng, chưa bắt buộc các cơ sở này phải chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng sản phẩm. Một số loại thực phẩm đặc biệt như thực phẩm dinh dưỡng y học hay thực phẩm cho trẻ nhỏ chưa được yêu cầu áp dụng các hệ thống quản lý tiên tiến như HACCP hoặc tương đương.

Dự thảo Luật sửa đổi cũng đề xuất siết chặt hoạt động quảng cáo và kinh doanh thực phẩm trên môi trường thương mại điện tử. Các hành vi bị nghiêm cấm bao gồm: quảng cáo sai sự thật, gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng; sử dụng hình ảnh, phát ngôn của bác sĩ, nhân viên y tế hoặc bệnh nhân để quảng cáo; người nổi tiếng, người có ảnh hưởng (KOLs) quảng bá sản phẩm mà không công khai mối quan hệ tài trợ; tiết lộ thông tin cá nhân của người tiêu dùng hoặc không cung cấp thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm theo quy định.

Một trong những điểm đáng chú ý trong Dự thảo là việc bổ sung, điều chỉnh mức xử phạt hành chính với các vi phạm về an toàn thực phẩm. Cụ thể, cá nhân có thể bị phạt tối đa 200 triệu đồng; tổ chức lên tới 400 triệu đồng. Trong trường hợp giá trị thực phẩm vi phạm lớn, mức phạt có thể được nâng lên tới 7 lần giá trị vi phạm. Các trường hợp vi phạm nghiêm trọng có thể bị xử phạt hành chính, truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc buộc bồi thường thiệt hại. Cán bộ, công chức lợi dụng chức vụ để tiếp tay hoặc vi phạm quy định về an toàn thực phẩm sẽ bị xử lý kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng.

Bộ Y tế khẳng định việc sửa đổi Luật An toàn thực phẩm là hết sức cần thiết nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, tạo môi trường kinh doanh minh bạch, đồng thời xử lý nghiêm các hành vi gian lận trong lĩnh vực thực phẩm, đặc biệt trong bối cảnh thị trường ngày càng phát triển và tiềm ẩn nhiều rủi ro.

BH