Dưới sự chỉ đạo của Bộ Khoa học và Công nghệ, Cục Sở hữu trí tuệ đang phối hợp cùng Báo VnExpress triển khai cuộc thi Sáng kiến Khoa học 2026 có chủ đề "Gieo mầm công nghệ, gặt tương lai xanh", hướng tới nhà khoa học tại các viện nghiên cứu, trường đại học và các nhà sáng chế không chuyên.

Năm nay cuộc thi không giới hạn lĩnh vực nghiên cứu. Các sản phẩm, ứng dụng dự thi có thể là các sản phẩm đang trong giai đoạn thử nghiệm, hoặc đã được ứng dụng, đã được đăng ký sở hữu trí tuệ hoặc chưa, đồng thời chấp nhận sản phẩm đã tham dự các giải thưởng khác.

Việc đánh giá ý tưởng và sản phẩm năm nay sẽ xoay quanh năm tiêu chí, gồm: tính sáng tạo, đổi mới và công nghệ phù hợp với điều kiện Việt Nam; tính ứng dụng và khả năng triển khai; tính hiệu quả khi ứng dụng; tiềm năng phát triển; và tác động cộng đồng.

Cuộc thi được chia thành ba nhóm, cho những nhà sáng chế chuyên hoặc không chuyên, doanh nghiệp. Trong đó, nhóm thứ nhất là các nhà khoa học, nghiên cứu và sáng chế chuyên sâu, có công trình, sản phẩm hoặc sáng kiến đã và đang được triển khai; nhóm thứ hai là các tác giả không chuyên, như học sinh, sinh viên hoặc cá nhân yêu khoa học. Nhóm thứ ba là doanh nghiệp có đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, tạo ra sản phẩm, giải pháp công nghệ phục vụ hoạt động sản xuất - kinh doanh và cộng đồng.

Tổng giá trị giải thưởng năm nay lên tới gần một tỷ đồng. Trong đó hai nhóm đầu sẽ có ba giải cho mỗi nhóm, giải cao nhất trị giá 100 triệu đồng. Nhóm doanh nghiệp có năm giải là quyền lợi về truyền thông trên VnExpress với trị giá 100 triệu đồng. Ngoài ra, các nhóm đạt giải sẽ được hỗ trợ truyền thông, kết nối với nhà đầu tư, chuyên gia sở hữu trí tuệ và các chương trình đồng hành nhằm thúc đẩy quá trình hiện thực hóa và thương mại hóa sản phẩm.

Cuộc thi diễn ra theo nhiều vòng, kết hợp đánh giá chuyên môn và bình chọn của độc giả. Sau giai đoạn nhận hồ sơ, các dự án sẽ trải qua vòng sơ loại trực tuyến, kết quả được quyết định bởi hội đồng giám khảo và bình chọn của độc giả VnExpress. Những dự án xuất sắc sẽ vào vòng chung kết, thuyết trình trực tiếp hoặc trực tuyến trước hội đồng chuyên môn. Lễ trao giải dự kiến tổ chức trong tháng 5, tại Hà Nội.

Cuộc thi Sáng kiến Khoa học được triển khai từ năm 2022, dần trở thành một kênh phát hiện, lan tỏa các sáng kiến khoa học - công nghệ tại Việt Nam. Với sự tham gia của Cục Sở hữu trí tuệ năm nay, cuộc thi hướng tới việc gắn kết chặt chẽ hơn giữa nghiên cứu, bảo hộ tài sản trí tuệ và ứng dụng thực tiễn.

Cuộc thi năm nay nhận bài dự thi qua hình thức online. Cổng nhận hồ sơ mở từ ngày 09/02 đến ngày 30/03.

Toàn bộ tiền giải thưởng do Quỹ Hy vọng (Hope Foundation) tài trợ. Đây là quỹ xã hội hoạt động vì cộng đồng, không vì lợi nhuận, được vận hành bởi BáoVnExpress và Công ty cổ phần FPT. Quỹ hướng tới thúc đẩy công nghệ thông tin, phát triển tri thức bền vững, kết nối tấm lòng nhân ái để tạo ra xã hội bình đẳng và tiến bộ. Với việc đồng hành cùng cuộc thi, Quỹ Hy vọng mong muốn thúc đẩy các sáng kiến từ những người trẻ, để từ đó ứng dụng công nghệ vào mọi mặt của đời sống.

Bình An