Hiện nay, nạn làm hàng giả, hàng nhái không chỉ gây ảnh hưởng nghiêm trọng uy tín của các doanh nghiệp, mà còn làm tổn hại sức khỏe và tài sản của hàng triệu người tiêu dùng hàng năm trên thế giới. Hàng giả không chỉ mạo danh các sản phẩm xa xỉ, mà cả các mặt hàng thiết yếu như dược phẩm, thực phẩm, nước uống, phần mềm máy tính, thời trang, hàng điện tử….

Trăn trở trước thực trạng này, PGS.TS Nguyễn Đình Quân cùng nhóm cộng sự đã bắt tay vào nghiên cứu phương pháp chống hàng giả thông qua blockchain. Ông nói “Thực trạng hàng giả nhức nhối ở cả VN và nhiều nước phát triển trên thế giới. Một ví dụ từ Tổ chức Y tế thế giới thống kê cho thấy 10% lượng thuốc chữa bệnh trên thế giới, đặc biệt ở các nước đang phát triển là thuốc giả. Như vậy hàng giả đã ảnh hưởng nghiêm trọng trực tiếp tới tính mạng người dân và nền kinh tế của bất kỳ quốc gia nào”.

Ông Quân cho biết blockchain – công nghệ chuỗi khối được xem là bước ngoặt của công nghệ dữ liệu thế giới. Thông tin mã hóa trên blockchain không thể bị thay đổi hay can thiệp, tạo ra môi trường minh bạch cho xác thực nhưng vẫn bảo mật dữ liệu gốc nhờ mã hóa một chiều.

Theo PGS-TS Nguyễn Đình Quân, mỗi sản phẩm của nhà sản xuất như mỹ phẩm, thuốc… chỉ cần một mã ID độc nhất, không trùng lặp (dạng số, chữ hoặc mã QR). Có thể tận dụng ngay các mã bất kỳ có sẵn như dãy số seri, mã sản xuất mà không cần tạo ra mã riêng.

Được biết, hệ thống Deep Signature của PGS-TS Nguyễn Đình Quân bao gồm máy chủ backend xử lý dữ liệu cũng như thực hiện các lệnh mã hóa, và hai phần mềm frontend (app) trên di động (sử dụng trên cả hệ điều hành Android và iOS). Hệ thống này liên kết với một mạng blockchain phi tập trung cao để đảm bảo tính bảo mật và an toàn.

Phía nhà sản xuất dùng ứng dụng Deep Signature Admin để mã hóa hàng loạt các mã ID sản phẩm, tạo danh mục với thông tin và hình ảnh sản phẩm muốn gửi đến người tiêu dùng, sau đó kích hoạt mã bằng việc ghi lên blockchain. Mỗi mã ID sẽ đại diện cho một món hàng được bán, bảo mật trong bao bì đựng mà chỉ có người tiêu dùng đầu tiên sở hữu món hàng lấy ra được để xác thực khi mở hàng.

Trong khi đó, phần mềm Deep Signature Verify sẽ dành cho người tiêu dùng - giúp xác nhận mã ID sản phẩm có đúng là đã được nhà sản xuất kích hoạt hay không. Khi quét mã, hệ thống sẽ tự động trả kết quả về nguồn gốc: Nếu mã ID được xác nhận là được chính nhà sản xuất kích hoạt và được xác nhận lần đầu thì món hàng là hàng thật. Ngược lại, nếu kết quả xác thực cho biết mã ID không phải do nhà sản xuất kích hoạt, mã hóa, thì món hàng chắc chắn là giả.

Ngoài ra, nếu mã ID đúng là của nhà sản xuất phát hành (kích hoạt), nhưng đã được xác thực trước đó bởi ai đó thì nghĩa là hàng đã bị can thiệp hoặc là hàng giả nhưng sao chép lại mã hàng thật đã xác thực rồi.

PGS. TS Nguyễn Đình Quân kỳ vọng: “Giải pháp deep signature của chúng tôi hi vọng cung cấp cho các nhà sản xuất bất kể là quy mô như thế nào bất kể là ở đâu cũng có thể tạo ra giải pháp chống hàng giả gần như tuyệt đối của mình và giải pháp này cho phép nhà sản xuất chủ động đưa những thông tin hình ảnh về sản phẩm của mình để từ đó thông đệp trực tiếp đến người tiêu dùng thông qua phần mềm mà người tiêu dùng dùng để xác thực sản phẩm. Giải pháp deep signature của chúng tôi chạy trên lõi công nghệ đó là công nghệ blockchain”.

Hà Vy