2 nữ sinh đó là em Nguyễn Thị Hoài Giang và Hoàng Thị Phượng (học sinh lớp 12 trường THPT Giao Thủy, huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định). Đây đều là những gương mặt gây ấn tượng trong nhiều cuộc thi sáng tạo dành cho thanh thiếu niên và nhi đồng toàn quốc trong 2 năm 2018 và 2019.

Sinh ra và lớn lên ở các vùng quê thuần nông, chứng kiến sự lam lũ vất vả của bố mẹ và người thân nên Phượng và Giang đã ấp ủ ý tưởng chế tạo ra một chiếc máy giúp bà con nông dân đỡ vất vả hơn.

Sau khi tìm được người cùng chung chí hướng, ngay sau đó hai em đã chia sẻ ý tưởng với gia đình và thầy giáo Nguyễn Thủy Anh (40 tuổi, giáo viên Vật lý trường THPT Giao Thủy). 

Đến đầu năm 2019, chiếc máy cấy không động cơ của hai nữ sinh hoàn thiện và được đưa ra cánh đồng để thử nghiệm. 

Chiếc máy cấy không động cơ được làm bằng sắt có kết cấu vững chắc, thiết kế bộ phận truyền động đơn giản, nhỏ gọn với trọng lượng chưa đến 25 kg. So với những chiếc máy cấy hiện nay, chiếc máy cấy không động cơ của 2 nữ sinh này chế tạo có nhiều ưu điểm hơn hẳn. Máy không dùng động cơ mà vận hành bằng sức kéo, dễ vận hành, nguyên liệu chủ yếu bằng thép hộp nên khá nhẹ.

Máy được hoạt động trên nguyên tắc kết hợp dùng lực đàn hồi của lò xo và lực giật của tay và trọng lực tác dụng lên hệ thống lấy mạ. Máy để được 4 khay mạ, mỗi khi hết mạ, có thể tiếp mạ một cách dễ dàng và đặc biệt thao tác sử dụng đơn giản nhưng lại rất hiệu quả.

Theo hai nữ sinh, kết quả sau những buổi thử nghiệm máy cấy rất thành công và năng suất đúng theo ý tưởng đề ra. Mỗi một phút máy cấy được hơn 100 khóm, 1 giờ cấy được 200 m2 đến 270 m2 (tùy theo độ thành thạo của người sử dụng), công suất này bằng 5 người cấy thủ công.

Với bốn mỏ cấy, một giây máy cấy được 4 hàng lúa, mật độ hàng cách hàng 180 mm - 200 mm và máy có hệ thống gạt bùn nên không phải mất thời gian xoa vết chân người đi lại trong quá trình cấy như cấy thủ công.

Trước đó, với mong muốn giảm bớt nỗi nhọc nhằn cho nông dân trong mùa cấy, anh Phan Xuân Cường, xã Ninh Mỹ, huyện Hoa Lư, Ninh Bình cũng đã sáng chế thành công chiếc máy cấy không động cơ.

Sau một năm cặm cụi lắp ráp, thử nghiệm, năm 2013, chiếc máy cấy không có động cơ do chàng trai này sáng tạo cũng hoàn thiện. Chiếc máy có cấu tạo đơn giản với các bộ phận như tay quay, tay kéo, xích tải, khay chứa mạ, trục truyền nối với tay gắp mạ... Đặc biệt, sáng tạo này rất nhỏ gọn, tổng trọng lượng chỉ 20 kg, dài 120 cm, rộng 52 cm.

Vì máy nhỏ gọn nên khi rất cơ động, dễ dàng sử dụng trên đồng đất cao, trũng không đồng đều. Máy cấy 2 hàng lúa rất đều, với khoảng cách phù hợp. Mỗi giờ máy có thể cấy được cả một sào ruộng Bắc bộ (360 m2). Trong khi cùng diện tích này, người nông dân phải mất cả ngày mới thực hiện được.

Giá thành của chiếc máy chỉ chưa đến 5 triệu đồng. Với sản phẩm độc đáo này, “nhà phát minh” 9X đã đạt giải ba trong Hội thi khoa học kỹ thuật tỉnh Ninh Bình lần thứ 6.

Thái Hà