Trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng cường thực thi quyền sở hữu trí tuệ, thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia và phát triển nền kinh tế sáng tạo, tối ngày 9/7/2026, Trung tâm Quyền và Giải pháp Tài sản số (RDAS) phối hợp cùng Trung tâm Nội dung số và Truyền thông VNA (TTXVN), Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo và TOP Media đã tổ chức thành công Lễ ra mắt Hạ tầng số RDAS – Hạ tầng quyền, dữ liệu và giải pháp tài sản trí tuệ.

Diễn ra đồng thời tại hai đầu cầu Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, chương trình thu hút gần 80 đại biểu là đại diện các cơ quan quản lý, tổ chức pháp lý, doanh nghiệp, hiệp hội nghề nghiệp, trường học, đơn vị truyền thông, các đối tác công nghệ cùng đông đảo khách mời quan tâm đến lĩnh vực sở hữu trí tuệ và chuyển đổi số.

Không chỉ là lễ công bố một nền tảng công nghệ mới, sự kiện còn đánh dấu sự hình thành của một hạ tầng số kết nối toàn bộ hệ sinh thái bản quyền, hướng tới mục tiêu đưa việc tuân thủ quyền tác giả và quyền liên quan trở thành một chuẩn mực trong hoạt động quản trị doanh nghiệp tại Việt Nam.

Ra đời đúng thời điểm thị trường cần một lời giải

Từ ngày 01/7/2026, cùng với việc Nhà nước tăng cường thực thi quyền sở hữu trí tuệ và xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm bản quyền, nhu cầu của doanh nghiệp trong việc sử dụng tác phẩm một cách hợp pháp ngày càng trở nên cấp thiết.

Ngày càng nhiều doanh nghiệp có nhu cầu sử dụng âm nhạc, sách, báo, hình ảnh, nhiếp ảnh, mỹ thuật, chương trình phát sóng và nhiều loại hình tác phẩm khác trong hoạt động kinh doanh, truyền thông, quảng bá thương hiệu và chuyển đổi số. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong việc xác định phải xin phép ai, thực hiện thủ tục ở đâu và làm thế nào để việc sử dụng tác phẩm vừa đúng pháp luật vừa thuận tiện.

Đặc biệt, Việt Nam hiện có 06 tổ chức quản lý tập thể quyền tác giả, quyền liên quan (CMO), mỗi tổ chức được giao quản lý một nhóm quyền và một lĩnh vực chuyên môn riêng theo quy định của pháp luật.

Điều đó dẫn đến một câu hỏi rất thực tế mà nhiều doanh nghiệp đặt ra:

Nếu Việt Nam có 06 CMO thì doanh nghiệp phải làm việc với bao nhiêu đơn vị để được sử dụng tác phẩm hợp pháp?

Theo đại diện Ban Tổ chức, về mặt pháp lý, doanh nghiệp vẫn làm việc với đúng tổ chức quản lý tập thể quyền có thẩm quyền đối với loại quyền mình sử dụng. Tuy nhiên, về mặt quy trình và trải nghiệm của doanh nghiệp, không nên để doanh nghiệp phải tự đi tìm từng tổ chức, tự nghiên cứu quy định pháp luật, tự xác định quyền, tự xin cấp phép rồi tự thực hiện thanh toán và lưu trữ hồ sơ.

Đó chính là lý do RDAS ra đời.

Một hạ tầng số kết nối toàn bộ hệ sinh thái bản quyền

Khác với nhiều giải pháp đơn lẻ trước đây, RDAS được xây dựng như một hạ tầng số, đóng vai trò kết nối toàn bộ các chủ thể trong hệ sinh thái quyền tác giả và quyền liên quan.

Theo mô hình này, doanh nghiệp chỉ cần khai báo nhu cầu sử dụng tác phẩm trên một nền tảng thống nhất.

Sau đó, hệ thống sẽ hỗ trợ toàn bộ quy trình:

Tra cứu quyền → xác định đúng tổ chức quản lý tập thể quyền (CMO) → hỗ trợ thực hiện cấp phép → thanh toán → đối soát → chuyển tiền bản quyền đến đúng tổ chức quản lý tập thể quyền.

Điều quan trọng được Ban Tổ chức nhiều lần nhấn mạnh là:

RDAS không thay thế các CMO, cũng không thực hiện chức năng đại diện quyền hay phân phối tiền bản quyền.

Các CMO vẫn là chủ thể duy nhất thực hiện việc đại diện quyền, cấp phép và phân phối tiền bản quyền theo đúng quy định của Luật Sở hữu trí tuệ.

RDAS chỉ đóng vai trò là hạ tầng số hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ bản quyền, giúp kết nối doanh nghiệp với các CMO thông qua một quy trình thống nhất, minh bạch và thuận tiện.

Nói cách khác, 06 CMO không phải là 06 "cửa" khác nhau đối với doanh nghiệp, mà là 06 tổ chức chuyên môn được kết nối thông qua một hạ tầng số thống nhất.

Đây được xem là hướng đi phù hợp với quá trình chuyển đổi số của thị trường bản quyền Việt Nam.

Doanh nghiệp được hưởng lợi, người sáng tạo được bảo vệ

Theo mô hình của RDAS, doanh nghiệp chỉ cần một đầu mối để thực hiện nghĩa vụ tuân thủ bản quyền.

Trong khi đó, các tổ chức quản lý tập thể quyền không phải đầu tư nhiều hệ thống công nghệ riêng lẻ nhưng vẫn giữ nguyên chức năng và phạm vi quản lý theo quy định của pháp luật.

Đối với tác giả và chủ sở hữu quyền, việc cấp phép và thu tiền bản quyền được thực hiện minh bạch, chính xác và đúng đối tượng.

Đối với cơ quan quản lý nhà nước, sự xuất hiện của một hạ tầng số kết nối sẽ góp phần chuẩn hóa dữ liệu, hỗ trợ công tác quản lý, đồng thời thúc đẩy sự phát triển lành mạnh của thị trường quyền tác giả và quyền liên quan.

Theo đại diện RDAS, mục tiêu của RDAS không chỉ dừng ở việc số hóa các quy trình hành chính mà còn hướng tới việc đưa tuân thủ quyền sở hữu trí tuệ trở thành một phần trong văn hóa quản trị doanh nghiệp hiện đại.

Công bố chính thức và vận hành ngay trong ngày ra mắt

Điểm nhấn của chương trình là nghi thức chính thức ra mắt Hạ tầng số RDAS vào đúng 20 giờ ngày 09/7/2026, đánh dấu thời điểm nền tảng đi vào hoạt động.

Ngay sau nghi thức công bố, những doanh nghiệp đầu tiên đã thực hiện đăng ký tài khoản và triển khai các giao dịch đầu tiên trên hệ thống.

Điều này khẳng định RDAS không chỉ được giới thiệu dưới dạng ý tưởng hay dự án đang phát triển mà đã sẵn sàng vận hành và phục vụ cộng đồng doanh nghiệp ngay từ ngày đầu tiên.

Đây cũng là minh chứng cho định hướng phát triển theo phương châm "ra mắt gắn liền với vận hành thực tế", giúp doanh nghiệp có thể tiếp cận ngay các giải pháp hỗ trợ tuân thủ bản quyền.

Hệ sinh thái được hình thành từ những cái bắt tay chiến lược

Một trong những nội dung được đánh giá cao tại buổi lễ là chuỗi hoạt động ký kết hợp tác chiến lược giữa RDAS với nhiều đối tác trong các lĩnh vực pháp lý, truyền thông, công nghệ, sáng tạo và giáo dục.

Trong lĩnh vực pháp lý, RDAS ký kết hợp tác với SB Law và Trung tâm Trọng tài Quốc tế Hà Nội, hướng tới xây dựng cơ chế tư vấn, hỗ trợ pháp lý và giải quyết tranh chấp liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ.

Trong lĩnh vực truyền thông, RDAS ký kết với Trung tâm Nội dung số và Truyền thông VNA (TTXVN), Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo và TOP Media, tạo nền tảng lan tỏa nhận thức về bản quyền tới cộng đồng doanh nghiệp và xã hội.

Ở lĩnh vực công nghệ, các đối tác IAM POS, PT HUB và C-HUB sẽ phối hợp tích hợp các giải pháp số, giúp doanh nghiệp từng bước đưa việc tuân thủ bản quyền trở thành một phần trong quy trình quản trị.

Đáng chú ý, RDAS còn ký kết hợp tác với Thương hiệu Áo dài Nguyễn Hằng, Hội Nhiếp ảnh TP. Hồ Chí Minh và Hội Giáo dục TP. Hồ Chí Minh.

Sự tham gia của các tổ chức đại diện cho cộng đồng sáng tạo và lĩnh vực giáo dục cho thấy định hướng phát triển của RDAS không chỉ phục vụ doanh nghiệp mà còn hướng tới xây dựng một hệ sinh thái nơi người sáng tạo, nhà giáo dục, đơn vị truyền thông, tổ chức pháp lý, doanh nghiệp và các CMO cùng tham gia trên một nền tảng thống nhất.

Những cái bắt tay này không đơn thuần là các biên bản ghi nhớ hợp tác mà là nền móng để hình thành một mạng lưới liên kết đa ngành, tạo điều kiện cho việc bảo vệ, khai thác và thương mại hóa tài sản trí tuệ trong môi trường số.

Khẳng định quyết tâm xây dựng văn hóa tôn trọng bản quyền

Phát biểu tại buổi lễ, đại diện Ban Tổ chức nhấn mạnh: "RDAS không đơn thuần là một nền tảng công nghệ, mà là hạ tầng số kết nối toàn bộ các chủ thể trong hệ sinh thái bản quyền. Chúng tôi kỳ vọng nền tảng sẽ góp phần đưa việc tuân thủ quyền sở hữu trí tuệ trở thành một chuẩn mực quản trị mới của doanh nghiệp Việt Nam trong thời đại số."

Thông điệp này cũng phản ánh rõ định hướng phát triển lâu dài của nền tảng: không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn góp phần xây dựng văn hóa tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ – một yếu tố ngày càng trở thành tiêu chí quan trọng đối với năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Mở ra một chương mới cho thị trường bản quyền Việt Nam

Khép lại chương trình, gần 80 đại biểu, đối tác và khách mời từ hai đầu cầu Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh cùng chụp ảnh lưu niệm, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong hành trình phát triển của RDAS và Hạ tầng số RDAS.

Sự kiện không chỉ là ngày ra mắt của một nền tảng công nghệ mới, mà còn là sự khởi đầu của một mô hình kết nối toàn diện giữa doanh nghiệp – các tổ chức quản lý tập thể quyền – cơ quan quản lý nhà nước – đối tác pháp lý – đơn vị công nghệ – truyền thông – cộng đồng sáng tạo và giáo dục.

Trong bối cảnh nền kinh tế số đang phát triển mạnh mẽ, quyền sở hữu trí tuệ ngày càng trở thành tài sản chiến lược của quốc gia và doanh nghiệp. Việc hình thành một hạ tầng số chuyên biệt như RDAS được kỳ vọng sẽ góp phần giảm chi phí tuân thủ, nâng cao tính minh bạch, thúc đẩy thị trường bản quyền phát triển hiện đại và bền vững, đồng thời tạo động lực để Việt Nam xây dựng một hệ sinh thái sở hữu trí tuệ đủ năng lực đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế sáng tạo trong kỷ nguyên số.

Thái An - PKT