Trước thực trạng các cơ sở giết mổ tự phát bùng phát, Công an tỉnh Quảng Ninh đã tích cực vào cuộc, vừa triệt xóa các điểm vi phạm, vừa tham mưu giải pháp căn cơ để bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Bột phát lò mổ "xuyên đêm", xả thải bẩn ngược trở lại sơ chế

Rạng sáng, các tổ công tác thuộc Phòng Cảnh sát kinh tế (Công an tỉnh Quảng Ninh) đồng loạt đột kích một cơ sở giết mổ lợn trái phép rộng khoảng 500m² tại tổ 12, khu phố Hà Khẩu 2, phường Việt Hưng.

Nấp bóng trong khu đất rộng, lò mổ này hoạt động kín kẽ từ 2 giờ đến 6 giờ sáng hằng ngày. Mỗi đêm, hàng chục con lợn từ nhiều nơi được tập kết về đây xẻ thịt rồi đưa thẳng ra các chợ dân sinh tiêu thụ.

Thời điểm kiểm tra, lực lượng chức năng ghi nhận hàng loạt vi phạm nghiêm trọng:

Không pháp lý: Cơ sở "3 không" — Không giấy đăng ký kinh doanh, không đủ điều kiện an toàn thực phẩm (ATTP) và không có thủ tục bảo vệ môi trường.

Không bảo hộ, không khám sức khỏe: 6 lao động trực tiếp làm việc không có đồ bảo hộ, chưa từng qua khám sức khỏe định kỳ.

Quy trình siêu bẩn: Nước thải lẫn máu và chất thải động vật xả trực tiếp ra môi trường, đáng sợ hơn, nước này còn được bơm ngược trở lại để rửa nội tạng.

Thịt "chui" ra thị trường: Toàn bộ sản phẩm bán ra đều không có dấu kiểm soát giết mổ của cơ quan thú y.

Kết quả giám định sau đó cho thấy mẫu nước thải tại đây vượt xa các quy chuẩn kỹ thuật môi trường. Cùng thời điểm, một tổ công tác khác cũng phát hiện hành vi xả thải vượt quy chuẩn tại cơ sở giết mổ của Công ty Cổ phần Thái Hòa (phường Quang Hanh).

"Khoảng trống" quản lý từ mô hình mới và nỗi lo tái diễn

Nhìn nhận thực tế sau vụ việc, ông Phạm Văn Thứ, Phó Chủ tịch UBND phường Việt Hưng chia sẻ: "Khi chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, địa bàn rộng ra trong khi lực lượng mỏng, việc nắm bắt tình hình đôi lúc chưa kịp thời. Bên cạnh đó, địa phương vẫn chưa có vị trí quy hoạch cơ sở giết mổ tập trung, trong khi nhu cầu tiêu thụ thịt lợn của người dân là rất lớn.

Sự 'lệch pha' giữa "cung" và "cầu" khiến việc xử lý gặp nhiều gian nan. Ngay sau khi phát hiện vi phạm, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ninh đã yêu cầu chấn chỉnh, UBND phường Việt Hưng cũng lập đoàn kiểm tra đình chỉ hoạt động lò mổ trên. Tuy nhiên, chỉ sau ít ngày, cơ sở này đã hoạt động trở lại, thậm chí chia nhỏ địa điểm để né tránh lực lượng chức năng".

Thượng tá Trần Quang Thực – Phó Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Quảng Ninh: "Chế tài hiện nay chủ yếu dừng lại ở xử phạt hành chính và đình chỉ hoạt động, rất khó xử lý hình sự nếu chưa đủ yếu tố cấu thành. Để giải quyết tận gốc, bắt buộc phải quy hoạch được hệ thống giết mổ tập trung, đảm bảo vệ sinh thú y, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng nhu cầu kinh doanh hợp pháp của tiểu thương."

Con số báo động và bài toán tìm lời giải căn cơ

Thực trạng quản lý hoạt động giết mổ trên địa bàn Quảng Ninh hiện đang đối mặt với bài toán bất cân xứng lớn:

[Thực trạng quản lý giết mổ tại Quảng Ninh]

├──  600+ cơ sở giết mổ nhỏ lẻ, tự phát

└──     9 kiểm soát viên thú y (phụ trách 6 cơ sở tập trung)

Lực lượng mỏng, địa bàn rộng, công tác kiểm tra ở một số nơi chưa quyết liệt đã vô tình tạo điều kiện cho các lò mổ "chui" tồn tại.

Để từng bước lấp đầy những "khoảng trống" này, các cơ quan chuyên môn xác định cần triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp:

1.     Rà soát, hoàn thiện quy hoạch: Khẩn trương mạng lưới cơ sở giết mổ tập trung phù hợp với thực tiễn từng địa phương.

2.     Củng cố nhân lực & Hạ tầng: Đầu tư cơ sở vật chất đạt chuẩn vệ sinh thú y; tăng cường đội ngũ cán bộ kiểm soát giết mổ.

3.     Thắt chặt phối hợp & Xử lý nghiêm: Tăng cường sự phối hợp liên ngành giữa Công an, Ngành Nông nghiệp và Chính quyền cơ sở; kiên quyết xử lý các trường hợp cố tình vi phạm.

Việc chủ động phát hiện, xử lý các "điểm đen" giết mổ chui không chỉ là giải pháp tình thế trước mắt, mà còn là cơ sở thực tiễn quan trọng giúp Quảng Ninh rà soát, hoàn thiện cơ chế quản lý an toàn thực phẩm trong giai đoạn mới — bảo vệ bền vững sức khỏe của nhân dân.

Mạnh Tiến