Nhanh chóng đưa Nghị quyết vào đời sống

Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đánh dấu bước phát triển mới trong tư duy của Đảng, khẳng định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực và nguồn lực nội sinh quan trọng. Nghị quyết đặt phát triển văn hóa ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội; lấy con người làm trung tâm, chủ thể và mục tiêu của sự phát triển.

Nhận thức rõ tầm quan trọng đó, Quảng Ninh đã chủ động, kịp thời vào cuộc:

Cấp tỉnh: Ngày 13/2/2026, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Chương trình hành động số 12-CTr/TU; tiếp đó, ngày 10/3/2026, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 103/KH-UBND xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ, trách nhiệm và tiến độ.

Cơ sở tiếp nối bài bản: Việc triển khai Nghị quyết kế thừa từ quá trình chuẩn bị lâu dài thông qua Nghị quyết 11-NQ/TU (2018) và Nghị quyết 17-NQ/TU (2023) về phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Quảng Ninh.

Từ nền tảng này, 6 giá trị đặc trưng của tỉnh:

“Thiên nhiên tươi đẹp - Văn hóa đặc sắc - Xã hội văn minh - Hành chính minh bạch - Kinh tế phát triển - Nhân dân hạnh phúc”

và 8 phẩm chất con người Quảng Ninh:

“Bản lĩnh - Tự cường - Kỷ cương - Đoàn kết - Nghĩa tình - Hào sảng - Sáng tạo - Văn minh”

ngày càng được lan tỏa sâu rộng.

Điểm sáng Vân Đồn: Gắn văn hóa bản địa với sinh kế người dân

Tại đặc khu Vân Đồn – mảnh đất sở hữu 48 di tích lịch sử - văn hóa - danh thắng, Nghị quyết 80-NQ/TW đã được cụ thể hóa bằng Chương trình hành động số 16-CTr/ĐU (ngày 6/3/2026) và Kế hoạch số 1522/KH-UBND (ngày 19/3/2026) với 14 chỉ tiêu cốt lõi.

Vân Đồn chọn hướng đi gắn kết giá trị văn hóa với phát triển du lịch trải nghiệm thực tế thay vì trưng bày thụ động:

Lễ hội Đại Phan 2026 của đồng bào Sán Dìu thu hút khoảng 22.000 lượt khách với các hoạt động đặc sắc như múa hành quang mô phỏng hành trình các vị thần linh, thánh tổ giáng phúc cho dân làng.

Lễ hội Cầu ngư quy tụ hơn 5.000 người tham gia.

Làng văn hóa dân tộc Sán Dìu đón gần 24.000 lượt khách trong 6 tháng đầu năm 2026, trở thành địa điểm giáo dục truyền thống trực quan.

Nhiều lễ hội truyền thống đặc sắc khác tiếp tục được duy trì như: Lễ hội truyền thống Vân Đồn (chèo bơi Quan Lạn), Lễ hội Đền Cặp Tiên, Lễ cầu an, Lễ giỗ Vua Lý Anh Tông, Lễ tế thần Đình Quan Lạn, Lễ tế Đình - Miếu Ngọc Vừng...

Bà Lương Thị Vân Anh, Phó Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ Vân Đồn, nhấn mạnh: “Chú trọng phát huy các giá trị văn hóa trên địa bàn gắn với du lịch, do đó chúng tôi không làm du lịch kiểu trưng bày, mà hướng tới trải nghiệm thực. Du khách đến để tham gia, để hiểu đời sống văn hóa nơi đây.”

Xây dựng đời sống văn hóa từ nền móng gia đình và khu dân cư đạt nhiều kết quả ấn tượng: năm 2025, toàn tỉnh đạt 97% khu dân cư “Thôn, khu phố văn hóa” và 95% hộ gia đình “Gia đình văn hóa”.

Bên cạnh đó, Quảng Ninh đặc biệt chú trọng đưa văn hóa đến gần thế hệ trẻ:

Tích hợp giáo dục di sản: Các trường học lồng ghép lịch sử, văn hóa địa phương vào giảng dạy; tổ chức tham quan di tích, danh lam thắng cảnh, làng văn hóa dân tộc.

Đẩy mạnh văn hóa đọc: Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc tỉnh Quảng Ninh 2026 với chủ đề “Quảng Ninh với văn hóa đọc trong kỷ nguyên số” đã thu hút 2.643 học sinh đặc khu tham gia.100% trường học tổ chức hoạt động hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam.

Đổi mới sáng tạo, thúc đẩy công nghiệp văn hóa và số hóa

Nhằm biến di sản thành nguồn lực kinh tế, Quảng Ninh chủ động làm mới hình ảnh điểm đến bằng chuỗi sự kiện quy mô lớn, có tính nhận diện thương hiệu cao:

Chuỗi sự kiện văn hóa - du lịch: Carnaval Hạ Long, Tuần Văn hóa, thể thao và du lịch Quảng Ninh chào hè, các chương trình đại nhạc hội, Lễ hội Trà Đường Hoa, cùng hệ thống phố đi bộ, chợ đêm và không gian ẩm thực phong phú.

Chuyển đổi số di sản: Tỉnh thúc đẩy mạnh mẽ việc số hóa di sản, xây dựng cơ sở dữ liệu văn hóa đồng bộ, giúp người dân và du khách dễ dàng tiếp cận thông tin trên không gian mạng.

Bảo tồn văn hóa các dân tộc: Tích cực phục dựng và bảo tồn nét đẹp văn hóa của đồng bào các dân tộc Dao, Tày, Sán Chỉ, Sán Dìu (như phong trào thêu trang phục truyền thống, giữ gìn tiếng nói, nghi lễ dân gian).

Với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, tư duy đi trước và nền tảng di sản phong phú, Quảng Ninh đang đưa tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW hiện diện sinh động trong từng khu dân cư, trường học và điểm đến. Khi văn hóa thấm sâu vào đời sống và khát vọng sáng tạo của mỗi người dân, đây sẽ là nguồn lực nội sinh vững chắc đưa Quảng Ninh phát triển nhanh, bền vững và giàu bản sắc.

Mạnh Tiến