TP Huế từ lâu đã được biết đến là một trong những đô thị có không gian xanh, sạch đẹp bậc nhất cả nước, nơi sự hài hòa giữa thiên nhiên và di sản được gìn giữ qua nhiều thế kỷ. Tuy nhiên, áp lực phát triển và lượng rác thải đô thị ngày càng tăng đặt ra thách thức lớn cho việc duy trì bản sắc này.

Quản lý chủ động vì thương hiệu Huế xanh – thông minh – di sản

Giữ gìn sự sạch sẽ không chỉ là vấn đề vệ sinh môi trường đơn thuần, mà còn là giá trị cốt lõi trong việc đón tiếp du khách. Một thành phố sạch sẽ mang lại trải nghiệm tích cực tương tự như việc "đến thăm một ngôi nhà sạch", tạo ấn tượng sâu sắc và khuyến khích du lịch bền vững. Để bảo vệ và nâng tầm thương hiệu này, TP Huế đã quyết định áp dụng giải pháp công nghệ cao.

Lần đầu tiên, Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên (WWF) phối hợp với Trung tâm Giám sát và Điều hành Đô thị thông minh (Hue IOC) triển khai một chuỗi giải pháp ứng dụng AI vào công tác giám sát, xử lý hành vi vi phạm xả rác. Hoạt động chuyển đổi số này đang giúp Huế chuyển sang quản lý rác thải chủ động.

Trái tim của dự án là việc tích hợp thuật toán AI vào hệ thống camera giám sát. Những "mắt thần" này có thể tự động nhận diện rác thải, phát hiện hành vi vi phạm vệ sinh môi trường và ngay lập tức chuyển cảnh báo sang ứng dụng Hue-S theo thời gian thực. Cơ chế này giảm thiểu tối đa sự can thiệp thủ công và bị động, đồng thời nâng cao độ chính xác.

Ông Trần Trọng Hiếu, Giám đốc Trung tâm Hue IOC, nhấn mạnh rằng trung tâm của mô hình chính là người dân. Thông qua ứng dụng Hue-S, cộng đồng dễ dàng gửi phản ánh, tham gia các hoạt động cộng đồng như "Chủ nhật xanh" hay "Thử thách làm cho Huế sạch hơn". Sự tham gia chủ động này tạo ra một vòng tuần hoàn khép kín: Giám sát – Phản ánh – Hành động – Thay đổi thói quen.

Bên cạnh đó, dữ liệu về vị trí thùng rác và lượng rác thu gom được số hóa, tích hợp vào bản đồ thông minh, hỗ trợ chính quyền ra quyết định kịp thời và minh bạch.

Từ quản lý bị động đến tầm nhìn về kinh tế tuần hoàn

Dù chỉ mới triển khai, dự án đã cho thấy hiệu quả rõ rệt. AI giúp Thành phố tiết kiệm đáng kể nguồn nhân lực cho khâu xác minh, đồng thời dữ liệu kết nối với Hue-S đã tạo ra cơ chế giám sát cộng đồng thông minh. Hàng chục tấn rác đã được phân loại và thu gom đúng cách nhờ các phong trào được kích hoạt qua ứng dụng, chứng minh rằng công nghệ có thể là xúc tác mạnh mẽ cho thay đổi hành vi xã hội.

Ông Trần Trọng Hiếu xác định đây là nền móng cho chiến lược xây dựng Huế trở thành “thành phố xanh – thông minh – di sản”. Định hướng tương lai tập trung vào: Công nghệ bằng việc mở rộng AI, phát triển phân tích dữ liệu lớn (Big Data) để dự báo trước xu hướng phát sinh rác.. Đồng thời hướng đến kinh tế tuần hoàn thông qua gắn phân loại rác với tái chế, biến "rác thành tài nguyên". Đây là cơ hội phát triển kinh tế mới: nhựa có thể tái chế thành vật liệu xây dựng, rác hữu cơ sản xuất thành các loại sản phẩm sinh học.

Quan trọng hơn cả, việc đẩy mạnh giáo dục, truyền thông nhằm hình thành "văn hóa sống xanh" đặc trưng cho người Huế là yếu tố quyết định. Sự hợp tác với WWF không chỉ mang lại công nghệ và kinh nghiệm quốc tế về giảm nhựa, mà còn giúp Huế nâng cao hình ảnh như một đô thị tiên phong về chuyển đổi xanh tại Việt Nam.

TP Huế đang sử dụng sức mạnh của AI không chỉ để giải quyết bài toán rác thải tại chỗ mà còn để bảo tồn giá trị di sản và nâng cao trải nghiệm du lịch. Bằng cách biến mỗi người dân thành một phần của hệ thống giám sát thông minh, thành phố đảm bảo rằng sự sạch sẽ sẽ được duy trì bền vững, khiến mỗi du khách khi đến thăm đều cảm thấy sự tiện nghi và văn minh của một Cố đô đang chuyển mình mới mối ngày.

Bảo Hòa