Điểm đầu tiên là quần thể Di tích cấp tỉnh hang Lũng Mu. Đây là một trong những hang động lớn nhất miền Tây xứ Thanh. Trong hang hiện còn chứa trên 70 cỗ quan tài. Theo các nhà khoa học, các cỗ quan tài này có niên đại từ thế kỷ VIII đến thế kỷ XI. Cách hang Lũng Mu vài trăm mét là hang Phi. Hang Phi nằm giữa hai ngọn núi hùng vĩ do địa thế hiểm trở, chỉ có một con đường độc đạo đi qua nên về mặt quân sự có thể coi là “Ải Chi Lăng” của miền Tây xứ Thanh, rất tiện cho việc phục binh. Theo truyền thuyết, hang Phi có thể là nơi chôn cất những binh sĩ do tướng quân Lê Sát và Khằm Ban lãnh đạo, tử trận thời nghĩa quân Lam Sơn chống giặc Minh.

Cách cầu Hồi Xuân không xa là đền thờ Tướng quân Khằm Ban. Đây là đền thờ vị tướng đã có công giúp vua Lê Lợi đánh đuổi giặc Minh ra khỏi bờ cõi nước ta. Sau khi ông mất, người dân vùng Mường Ca Da đã lập đền thờ ông tại bản Chiềng Khằm (thuộc khu phố Khằm, thị trấn Hồi Xuân ngày nay). Gần đó, là chùa Ông Sư (Thiên Sơn tự), đối diện là động Chùa Bà. Đến đây, du khách được hòa mình vào không khí thiên nhiên trong lành, tươi đẹp, được tìm hiểu về sự tích của mối tình thủy chung, son sắt của “Ông” và “Bà”.

Xuôi dòng sông Mã không xa là bến phà Na Sài (nay là cầu Na Sài). Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, phà Na Sài là đầu mối giao thông huyết mạch để vận chuyển lương thực, vũ khí của miền Bắc tiếp viện cho chiến trường miền Nam. Vì vậy, phà Na Sài là khu vực trọng điểm bị đế quốc Mỹ bắn phá trong chiến tranh phá hoại miền Bắc. Cùng với đó, du khách sẽ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp của ngọn núi Pha Tém thuộc bản Pọng, xã Phú Nghiêm kéo dài đến xã Thiết Ống và xã Ban Công (Bá Thước). Trên núi Pha Tém hiện có những hình vẽ và chữ viết kỳ lạ, độc đáo. Theo các nhà khoa học, đây là nhai bích họa (tranh vẽ trên vách đá), xuất hiện khoảng 1.000 - 2.000 năm trước. Chất liệu mà người xưa dùng là thổ hoàng (một loại đất đỏ) trộn với một số loại nhựa cây để vẽ lên vách đá, ngấm rất sâu và lâu bị phai mờ. Nội dung các hình vẽ của người xưa mang thông điệp gì thì vẫn là điều bí ẩn với các nhà khoa học. Kết thúc điểm hành trình “Xuôi dòng sông Mã” là Nhà máy Thủy điện Bá Thước 1 ở xã Thiết Kế được xây dựng và hoàn thành đi vào sử dụng năm 2017.

Phó Chủ tịch UBND huyện Quan Hóa, anh Phạm Anh Toàn cho biết: Để phát triển khai thác tuyến du lịch “Xuôi dòng sông Mã”, tháng 3/2024, Chủ tịch UBND huyện Quan Hóa đã ký quyết định phê duyệt phương án khai thác tuyến du lịch “Xuôi dòng sông Mã” có chiều dài 24km nằm trong lòng hồ Nhà máy Thủy điện Bá Thước 1 thuộc địa phận thị trấn Hồi Xuân và xã Phú Nghiêm. Hiện nay, huyện Quan Hóa đẩy mạnh công tác tuyên truyền với chiến lược thúc đẩy du lịch nội địa phát triển theo phương châm “Người Quan Hóa đi du lịch Quan Hóa”; “Hành trình về với vùng thượng nguồn sông Mã”... đồng thời thu hút các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp đầu tư vào tuyến du lịch “Xuôi dòng sông Mã”; xây dựng lịch trình kết nối đến tất cả các khu, điểm du lịch của huyện; ứng dụng nền tảng số để tăng khả năng kết nối và hướng dẫn lịch trình...

TH