Theo Nghị quyết số 02-NQ/TW, Bộ Chính trị đánh giá, những năm qua, các cấp, ngành đã quán triệt thực hiện chủ trương của Đảng về xây dựng, phát triển Thủ đô đạt được nhiều kết quả tích cực.

'Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo' là giá trị cốt lõi xuyên suốt

Bộ Chính trị yêu cầu “thống nhất nhận thức về vị trí, vai trò và tầm quan trọng đặc biệt của Thủ đô Hà Nội là trung tâm đầu não chính trị - hành chính quốc gia; nơi hội tụ và lan tỏa tinh hoa văn hóa, trí tuệ và nguồn lực của đất nước; trung tâm kiến tạo, giữ vai trò dẫn dắt, định hình mô hình và tư duy phát triển mới…”.

Cùng với đó, phải xây dựng và phát triển Thủ đô "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc"; lấy con người làm trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của phát triển. Đặt văn hoá ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, "Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo" là giá trị cốt lõi xuyên suốt, nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm, nền tảng hình thành bản lĩnh, trí tuệ và động lực phát triển.

Nghị quyết số 02-NQ/TW nhấn mạnh: “Phát triển Thủ đô nhanh, bền vững, thông minh, hiện đại, bao trùm gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, thích ứng với biến đổi khí hậu; giữ vững quốc phòng, an ninh, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội”.

Nghị quyết cũng nêu rõ: “Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn dài hạn 100 năm, ổn định theo không gian phát triển mở, cấu trúc đô thị "đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm", lấy sông Hồng làm trục cảnh quan sinh thái - văn hóa chủ đạo; gắn kết chặt chẽ với vùng Thủ đô, vùng đồng bằng sông Hồng, vùng Trung du và miền núi phía Bắc và các hành lang kinh tế quốc gia, quốc tế.

Bên cạnh đó, cần xác lập thể chế đặc thù, vượt trội; phân cấp, phân quyền triệt để, toàn diện gắn với cơ chế kiểm soát và trách nhiệm giải trình, bảo đảm Thủ đô có đủ thẩm quyền, công cụ và nguồn lực để chủ động quyết định, tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm toàn diện đối với các vấn đề phát triển của Thủ đô.

 Bộ Chính trị cũng chỉ đạo: “Xây dựng Đảng bộ và hệ thống chính trị của Thủ đô trong sạch, vững mạnh, nêu gương, hành động, trách nhiệm; thật sự tiêu biểu, mẫu mực về bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng, năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu”.

Đưa Hà Nội trở thành một trung tâm đổi mới sáng tạo quan trọng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương

Về một số mục tiêu cụ thể, Nghị quyết số 02-NQ/TW nêu: “Đến năm 2035, Thủ đô Hà Nội trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại; hội tụ tinh hoa văn hoá, hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng; có năng lực cạnh tranh cao, chính trị - xã hội ổn định, thành phố thanh bình, người dân hạnh phúc, trở thành điểm đến an toàn, thân thiện và hấp dẫn.

Hình thành một số trung tâm giáo dục - đào tạo, y tế chất lượng cao thuộc nhóm dẫn đầu trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương; trung tâm dịch vụ tài chính, thương mại và đổi mới sáng tạo quan trọng cấp quốc gia, khu vực và quốc tế…”.

Đến năm 2045, Hà Nội trở thành một trung tâm đổi mới sáng tạo quan trọng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương, nơi hội tụ tri thức và công nghệ; hạ tầng, quản trị đô thị hiện đại; người dân có chất lượng sống cao; xã hội văn minh, an toàn, đáng sống, hạnh phúc.

Hướng tới 100 năm giải phóng Thủ đô (năm 2054) và đến năm 2065: Thủ đô Hà Nội là thành phố toàn cầu, có trình độ phát triển cao và bền vững; thuộc nhóm các thủ đô có chất lượng sống và hạnh phúc cao trên thế giới.

Nêu hàng loạt nhóm nhiệm vụ giải pháp trọng tâm để hoàn thành các mục tiêu trên, Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị nhấn mạnh nhiệm vụ xây dựng Quy hoạch tổng thể Thủ đô ổn định, lâu dài, tầm nhìn 100 năm; Nghiên cứu mở rộng không gian phát triển; Chuyển từ "quy hoạch tĩnh" sang "quy hoạch động và mở"…

 Đặc biệt, sẽ phát triển Hà Nội theo mô hình chùm đô thị, đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm; kết nối đồng bộ bằng hệ thống hạ tầng chiến lược và mạng lưới giao thông công cộng khối lượng lớn; chuyển đổi căn bản từ cấu trúc "đơn cực tập trung" sang cấu trúc đa trung tâm, đa cực - liên kết - lan tỏa.

Nghị quyết 02-NQ/TW đưa ra yêu cầu xây dựng thể chế đột phá phục vụ phát triển Thủ đô; đảm bảo đồng bộ, vượt trội, ưu việt... Phân cấp, phân quyền triệt để cho thành phố trong hầu hết các lĩnh vực; tăng thẩm quyền cho chủ tịch UBND các cấp. Thành phố được ban hành văn bản để tổ chức, hướng dẫn thi hành luật, Nghị quyết của Quốc hội khi chưa có quy định của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền; tự quyết biên chế, chế độ công vụ, thu nhập…

Bộ Chính trị cũng chỉ đạo đẩy mạnh liên kết, phát triển vùng; ưu tiên bố trí nguồn lực để thúc đẩy liên kết giữa Hà Nội với các tỉnh, thành phố trong vùng; phát triển toàn diện văn hoá, con người Thủ đô; bảo tồn giá trị nghìn năm văn hiến gắn với hiện đại; chuyển hoá di sản thành tài sản sống;

Xác lập mô hình tăng trưởng mới của Thủ đô; lấy tri thức, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và văn hoá làm động lực trung tâm; huy động, khai thác và sử dụng hiệu quả nguồn lực Hà Nội tự quyết cơ chế về đất đai, đầu tư, hợp tác công tư (PPP); giữ vững quốc phòng - an ninh, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội; nâng tầm công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế…

Hương Mi