Năm 2026 là năm đầu tiên tổ chức “Ngày Văn hóa Việt Nam”, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước đối với sự nghiệp phát triển văn hóa và khẳng định vai trò của Nhân dân trong sáng tạo, gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc. Với thông điệp “Thăng Long Hà Nội, ngàn năm văn hiến - Muôn sắc Việt Nam”, Lễ phát động tôn vinh truyền thống văn hiến của Thủ đô và sự đa dạng văn hóa các dân tộc Việt Nam, mở đầu chuỗi hoạt động hưởng ứng trên địa bàn Thành phố từ nay đến ngày 24/11/2026.

Lễ phát động diễn ra vào 08 giờ 30 phút ngày 03/10/2026, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (xã Đoài Phương, thành phố Hà Nội), với sự tham gia của đại diện lãnh đạo Trung ương, lãnh đạo thành phố Hà Nội, các sở, ban, ngành, địa phương và đại diện các tỉnh, thành phố tham gia ký kết Quy chế phối hợp.

Chương trình Lễ phát động gồm các nội dung: biểu diễn nghệ thuật chào mừng; phát biểu phát động của lãnh đạo UBND Thành phố; phát biểu hưởng ứng của đại diện địa phương; ký kết Quy chế phối hợp; nghi thức phát động và giao lưu nghệ thuật với sự tham gia của nghệ nhân, nghệ sĩ, đồng bào các dân tộc đang sinh sống, hoạt động tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam.

Phát biểu tại lễ phát động, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà nhấn mạnh: Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã thống nhất chọn ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước đối với văn hóa và đặt ra trách nhiệm đưa các giá trị văn hóa thấm sâu vào đời sống; không chỉ hiện diện trong di tích, lễ hội hay tác phẩm nghệ thuật, mà còn khơi dậy niềm tự hào dân tộc, củng cố khối đại đoàn kết và thúc đẩy toàn xã hội thực hành lối sống văn hóa, văn minh; tạo môi trường thuận lợi để người dân được trực tiếp tham gia, bảo tồn, gìn giữ, sáng tạo và thụ hưởng các giá trị văn hóa.

Phó Chủ tịch UBND thành phố, đề nghị các sở, ngành, xã, phường xác định rõ trách nhiệm, xây dựng các hoạt động hưởng ứng phù hợp; quan tâm bố trí, huy động nguồn lực, khai thác hiệu quả các thiết chế văn hóa và không gian công cộng phục vụ nhân dân. Đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, nghệ nhân và các chủ thể sáng tạo tiếp tục đóng góp tài năng, tâm huyết, tích cực truyền dạy di sản, bồi dưỡng tình yêu văn hóa dân tộc cho thế hệ trẻ; đồng thời vận động mỗi người dân, mỗi gia đình tham gia các hoạt động văn hóa, bảo vệ di tích, giữ gìn phong tục tốt đẹp, ứng xử văn minh nơi công cộng và chủ động giới thiệu văn hóa Việt Nam, Thăng Long - Hà Nội đến bạn bè trong nước, quốc tế.

Phát biểu hưởng ứng tại lễ phát động, Phó Chủ tịch UBND xã Ba Vì Nguyễn Hữu Thịnh cho rằng, di sản chỉ được bảo tồn bền vững khi tiếp tục hiện diện trong đời sống cộng đồng; chính quyền có trách nhiệm quản lý, hỗ trợ và tạo điều kiện, trong khi nhân dân là chủ thể trực tiếp thực hành, gìn giữ và trao truyền các giá trị văn hóa.

Ông cho biết, Ba Vì là xã miền núi của Thủ đô, nơi đồng bào Kinh, Mường, Dao cùng sinh sống, lưu giữ nhiều giá trị văn hóa phong phú như lễ hội truyền thống, phong tục tập quán, tiếng nói, trang phục, dân ca, dân vũ, cồng chiêng, nghi lễ và tri thức dân gian. Hưởng ứng lời phát động của thành phố, xã Ba Vì sẽ tập trung tuyên truyền về ý nghĩa của Ngày Văn hóa Việt Nam; bảo vệ, phát huy giá trị di tích, lễ hội; đẩy mạnh trao truyền các giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào Mường, Dao cho thế hệ trẻ, đồng thời từng bước sưu tầm, lưu giữ, số hóa tư liệu di sản và gắn bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch, sinh kế của người dân.

Trong khuôn khổ Chương trình còn có Lễ ký kết Quy chế phối hợp giữa thành phố Hà Nội với 10 tỉnh, thành phố về tổ chức các hoạt động tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, gồm: Thái Nguyên, Tuyên Quang, Phú Thọ, Sơn La, Gia Lai, Quảng Ngãi, Khánh Hòa, Đắk Lắk, thành phố Huế và thành phố Cần Thơ. Hoạt động ký kết góp phần tăng cường liên kết giữa các địa phương trong bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa các dân tộc Việt Nam.

Trong hai ngày 03 và 04/10/2026, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam diễn ra các hoạt động trưng bày, biểu diễn, giao lưu, trải nghiệm văn hóa; giới thiệu các không gian văn hóa Thăng Long - Hà Nội và 20 gian hàng trưng bày, quảng bá sản phẩm làng nghề, phố nghề, sản phẩm OCOP và các sản phẩm tiêu biểu của Thành phố. Nhân dân và du khách có cơ hội trực tiếp tham gia, tìm hiểu và trải nghiệm các giá trị văn hóa cùng nghệ nhân, nghệ sĩ và cộng đồng các dân tộc.

Tiếp nối Lễ phát động và các hoạt động hưởng ứng, Chương trình “Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội” sẽ diễn ra từ ngày 21 đến ngày 24/11/2026 tại không gian phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm. Được Thành phố xác định là một trong những sự kiện văn hóa mang thương hiệu Thủ đô, chương trình tạo không gian kết nối, giao lưu, quảng bá văn hóa Việt Nam; khuyến khích Nhân dân tham gia bảo tồn, thực hành, sáng tạo và thụ hưởng văn hóa. Qua đó, chương trình phát huy vai trò của Hà Nội là trung tâm lớn về văn hóa của cả nước, góp phần xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”.

Xuân Hùng