Theo kết quả điều tra ban đầu, BH Media liên kết với các đơn vị tổ chức sự kiện âm nhạc để ghi âm, ghi hình buổi biểu diễn khi chưa được phép của tác giả, nạp các bản ghi vào hệ thống Content ID của YouTube, từ đó gắn cảnh báo vi phạm bản quyền lên nội dung do chính các tác giả đăng tải - dù không có ủy quyền hợp lệ. Cơ quan điều tra xác định đây là hành vi có chủ đích nhằm chiếm đoạt doanh thu quảng cáo và ép tác giả chuyển giao quyền khai thác; số tiền thu lợi bất chính bước đầu xác định khoảng 6 tỷ đồng.

Vụ việc đặt ra câu hỏi cho các doanh nghiệp đang hợp pháp khai thác bản ghi âm sau khi nhận chuyển giao quyền từ tác giả hoặc nghệ sĩ: liệu phạm vi quyền trong hợp đồng nội dung số có bao gồm toàn bộ các hình thức khai thác thương mại mà doanh nghiệp đang thực hiện hay không?.

Vấn đề nằm ở phạm vi quyền

Dưới góc độ pháp lý, một chương trình âm nhạc đồng thời tồn tại nhiều lớp quyền độc lập: quyền của người biểu diễn (Điều 29 Luật Sở hữu trí tuệ (“SHTT”)), quyền của nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình (Điều 30 Luật SHTT) và quyền đối với tác phẩm âm nhạc gốc (Điều 14, 19, 20 Luật SHTT).

Hợp đồng ghi hình sự kiện thông thường chỉ xác lập quyền ghi lại và lưu trữ nội dung. Việc đăng tải lên YouTube để tạo doanh thu là hành vi thuộc phạm vi quyền sao chép và truyền đạt tác phẩm đến công chúng (Điều 20) - các quyền này thuộc về tác giả hoặc chủ sở hữu quyền tác giả tác phẩm gốc, trừ khi được chuyển giao hoặc cấp phép hợp lệ.

Nói cách khác, quyền được sử dụng nội dung không đồng nghĩa với quyền khai thác thương mại nội dung đó dưới mọi hình thức. Sự mập mờ về phạm vi quyền trong các hợp đồng nội dung số tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý và thường chỉ bộc lộ khi phát sinh tranh chấp hoặc khi cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra.

Quyết liệt thực hiện Công điện 38 và cảnh báo từ Báo cáo 301

Nếu nhìn rộng hơn, BH Media không hoàn toàn là một sự kiện đơn lẻ. Ngày 30/4/2026, Hoa Kỳ xếp Việt Nam vào nhóm “Priority Foreign Country” (PFC) trong Báo cáo Đặc biệt 301 - lần đầu tiên sau 13 năm. Theo cơ chế Mục 301, USTR có 30 ngày để quyết định có khởi xướng điều tra chính thức, với khả năng dẫn đến biện pháp thương mại từ phía Hoa Kỳ.

Công điện 38/CĐ-TTg ngày 05/5/2026 tiếp đó đặt mục tiêu tăng 20% số vụ xử lý vi phạm SHTT - áp dụng cụ thể cho Bộ VHTT&DL so với tháng 5/2025, đợt cao điểm 7/5 - 30/5/2026 với sự phối hợp của C03 Bộ Công an. BH Media là một trong các vụ án được khởi tố trong đợt thực thi này.

Rủi ro không chỉ tồn tại trong ngành nội dung số

Câu chuyện của BH Media hoàn toàn không chỉ giới hạn ở ngành âm nhạc hay nội dung số. Bất kỳ doanh nghiệp nào đang sử dụng tài sản số cho mục đích thương mại đều có thể đứng trước bài toán tương tự.

Một video hội nghị khách hàng đăng trên YouTube có thể sử dụng nhạc nền chưa được cấp phép thương mại phù hợp. Một livestream bán hàng dùng “nhạc trending” để tăng tương tác có thể được nền tảng cho phép phát sóng, nhưng chưa chắc đã đáp ứng đúng phạm vi quyền theo pháp luật SHTT. Ngay cả các hoạt động tưởng như rất nội bộ như video đào tạo, template thiết kế tải từ internet hoặc thư viện “nhạc miễn phí” không được kiểm chứng … cũng có thể trở thành rủi ro khi phát sinh khiếu nại hoặc rà soát pháp lý từ các bên liên quan.

Đặc biệt, việc sử dụng phần mềm không có giấy phép hợp lệ cũng là trọng tâm thanh tra hiện nay, ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín trong quan hệ đối tác quốc tế.

Doanh nghiệp nên làm gì lúc này?

Trong bối cảnh việc thực thi quyền SHTT ngày càng chặt chẽ và khó lường, thay vì chỉ phản ứng khi tranh chấp phát sinh, bà Nguyễn Trần Cát Tường, phụ trách mảng Sở hữu trí tuệ của CTCP Monday VietNam cho rằng: doanh nghiệp cần chuyển sang tư duy chủ động quản trị rủi ro bằng 3 bước:

1. Rà soát danh mục tài sản số đang khai thác thương mại: Lập danh sách toàn bộ nội dung đang đăng tải, phân phối hoặc tạo doanh thu. Với mỗi nội dung, đối chiếu văn bản để làm rõ phạm vi quyền trong hợp đồng nội dung số nhằm xác định: (i) ai là chủ sở hữu quyền tác giả tác phẩm gốc; (ii) hợp đồng đã ghi nhận chuyển giao quyền sao chép và truyền đạt đến công chúng (Điều 20) chưa; (iii) phạm vi khai thác - nội bộ, thương mại hay có doanh thu quảng cáo. Nội dung không đủ cơ sở pháp lý cần gỡ xuống hoặc bổ sung thỏa thuận cấp phép trước khi tiếp tục sử dụng.

2. Chuẩn hóa điều khoản SHTT trong hợp đồng thuê ngoài: Hợp đồng với agency, freelancer hoặc đơn vị sản xuất cần quy định rõ phạm vi quyền trong hợp đồng nội dung số, đặc biệt: (i) các quyền tài sản được chuyển giao theo Điều 20 (sao chép, phân phối, truyền đạt đến công chúng, làm tác phẩm phái sinh); (ii) phạm vi khai thác - nền tảng, mục đích thương mại hay phi thương mại, có doanh thu quảng cáo không; (iii) trách nhiệm bồi thường của bên cung cấp nếu phát sinh khiếu nại từ bên thứ ba liên quan đến tác phẩm gốc.

3. Thiết lập quy trình kiểm tra bản quyền trước khi phát hành: Phân công rõ bộ phận hoặc cá nhân chịu trách nhiệm kiểm tra pháp lý trước khi đăng tải nội dung thương mại. Quy trình tối thiểu: xác nhận nguồn gốc tác phẩm gốc, đối chiếu phạm vi quyền trong hợp đồng nội dung số với hình thức khai thác thực tế, lưu hồ sơ thiện chí tuân thủ. Với nội dung từ buổi biểu diễn, cần văn bản xác nhận từ chủ sở hữu quyền tác giả tác phẩm gốc - không chỉ từ nghệ sĩ biểu diễn hoặc đơn vị tổ chức.

Các hướng dẫn và lưu ý pháp lý liên quan đến quản trị tài sản SHTT trong môi trường số hiện cũng đang được Monday VietNam cập nhật thường xuyên dưới góc độ thực tiễn doanh nghiệp.

Mục tiêu không phải là né tránh 100% rủi ro, mà là xây dựng quy trình kiểm soát có thể chứng minh được. Thực thi quyền SHTT không còn là câu chuyện pháp lý nằm ở cuối quy trình vận hành, mà đã trở thành cốt lõi của quản trị rủi ro thương mại.

Thông tin liên hệ:

●       CTCP MONDAYVIETNAM

●       Hotline: 086 200 6070

●       Email: [email protected]

●       Website: https://mondayvietnam.com/