OpenAI thắng bước đầu trong vụ kiện bản quyền với ANI tại Ấn Độ

OpenAI vừa giành được chiến thắng đầu tiên trong vụ tranh chấp bản quyền với hãng thông tấn Asian News International (ANI) tại Ấn Độ, sau khi Tòa án Tối cao Delhi nhận định việc sử dụng dữ liệu công khai để huấn luyện mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) của công ty thuộc phạm vi "sử dụng hợp lý" theo quy định của pháp luật bản quyền nước này.

Phán quyết được tòa công bố ngày 24/7/2026 trong vụ kiện ANI Media Pvt Ltd kiện OpenAI OPCO LLC (2026). Trước đó, ANI đề nghị tòa ban hành lệnh cấm tạm thời nhằm ngăn OpenAI tiếp tục sử dụng các tác phẩm mà hãng cho là vi phạm bản quyền. Tuy nhiên, yêu cầu này đã bị bác bỏ. Tòa cũng nhấn mạnh phán quyết chỉ áp dụng đối với yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, không phải là kết luận cuối cùng đối với vụ kiện chính, hiện vẫn đang được giải quyết.

Tranh cãi xoay quanh việc huấn luyện AI bằng dữ liệu công khai

Vấn đề trọng tâm được tòa xem xét là liệu việc các doanh nghiệp AI sử dụng dữ liệu công khai để huấn luyện mô hình ngôn ngữ lớn, sau đó tạo ra nội dung phản hồi theo yêu cầu của người dùng mà không xin phép chủ sở hữu dữ liệu, có cấu thành hành vi xâm phạm bản quyền hay thuộc trường hợp sử dụng hợp lý theo luật.

ANI cho rằng các câu trả lời do ChatGPT tạo ra đã sử dụng những yếu tố nguyên gốc và sáng tạo trong các bài viết của hãng, từ đó xâm phạm quyền tác giả.

Theo ANI, một số phản hồi của ChatGPT gần như hoặc hoàn toàn sao chép nội dung do hãng sản xuất. Các phản hồi này không thể hiện quá trình sáng tạo độc lập mà chỉ là sự sắp xếp lại nội dung gốc, nên nếu có thì cũng chỉ được xem là tác phẩm phái sinh. ANI cũng cho biết OpenAI từng thừa nhận có hiện tượng tái tạo nguyên văn trong một số trường hợp.

Hãng thông tấn này còn lập luận rằng OpenAI đã ký kết các thỏa thuận cấp phép với nhiều tổ chức báo chí khác, qua đó thừa nhận quyền sở hữu đối với các nội dung báo chí.

ANI cũng nhấn mạnh việc tác phẩm được công khai trên internet không đồng nghĩa với việc chủ sở hữu từ bỏ quyền tác giả hoặc cấp phép cho mọi tổ chức tự do sử dụng. Theo hãng, hoạt động của OpenAI không thuộc trường hợp "sử dụng cho mục đích cá nhân hoặc nghiên cứu" được pháp luật bảo hộ, bởi công ty khai thác dữ liệu để phục vụ hoạt động thương mại và tạo lợi nhuận.

Để củng cố lập luận, ANI viện dẫn các vụ Associated Press kiện Meltwater US Holdings Inc (2013), Advance Local Media LLC và cộng sự kiện Cohere Inc (2025) tại Mỹ, cùng vụ GEMA kiện OpenAI (2025) tại Đức.

OpenAI: Chỉ sử dụng dữ liệu công khai và không sao chép nguyên văn

Về phía mình, OpenAI lập luận rằng các tác phẩm của ANI đều được công khai và có thể được sử dụng mà không cần xin giấy phép.

Công ty cũng cho biết thời điểm kết thúc thu thập dữ liệu để huấn luyện mô hình diễn ra trước khi ChatGPT được ra mắt nhiều tháng. Trong khi đó, các tác phẩm mà ANI viện dẫn trong cáo buộc vi phạm bản quyền đều được xuất bản sau mốc thời gian này nên không nằm trong tập dữ liệu huấn luyện.

OpenAI khẳng định ChatGPT không sao chép các đoạn văn bản mà sử dụng kiến thức đã học từ dữ liệu để tạo ra câu trả lời mới theo yêu cầu của người dùng.

Công ty cũng lập luận rằng pháp luật chỉ bảo hộ cách thể hiện của ý tưởng hoặc sự kiện, chứ không bảo hộ bản thân ý tưởng hay sự kiện đó. Đối với tin tức, các sự kiện được phản ánh trong bài báo không thuộc phạm vi bảo hộ bản quyền và ANI không thể độc quyền đối với các sự kiện này.

Để bảo vệ quan điểm, OpenAI viện dẫn phán quyết trong vụ Feist Publications Inc kiện Rural Telephone Service Co Inc (1991) của Mỹ, cho rằng bản quyền đối với tin tức chỉ giới hạn ở cách thể hiện và tiêu chuẩn xác định hành vi sao chép đối với tác phẩm báo chí phải được áp dụng nghiêm ngặt hơn.

OpenAI cũng dẫn vụ Eastern Book Company và cộng sự kiện DB Modak và cộng sự (2007) để khẳng định pháp luật bản quyền Ấn Độ áp dụng tiêu chí "kỹ năng và phán đoán" nhằm xác định một tác phẩm có đủ điều kiện được bảo hộ hay không. Theo tiêu chí này, tác phẩm phải thể hiện kỹ năng và sự đánh giá của tác giả, chứ không chỉ đơn thuần là bản sao.

Ngoài ra, OpenAI còn viện dẫn các vụ RG Anand kiện M/S Delux Films (1978) và Bikramjeet Singh Bhullar kiện Yash Raj Films (2023) để lập luận rằng nếu giữa hai tác phẩm tồn tại cả những điểm tương đồng và khác biệt đáng kể, đồng thời các điểm giống nhau chỉ mang tính ngẫu nhiên, thì không thể kết luận có hành vi sao chép.

Tòa án: Bản quyền chỉ bảo hộ cách thể hiện của tin tức

Trong phần nhận định, Tòa án Tối cao Delhi khẳng định ANI vẫn là chủ sở hữu bản quyền đối với các tác phẩm văn học gốc của mình, kể cả khi các tác phẩm đó được công khai và mọi người đều có thể truy cập.

Tuy nhiên, dựa trên phán quyết trong vụ Akuate Internet Services Pvt Ltd và cộng sự kiện Star India Pvt Ltd và cộng sự (2013) cùng nhiều án lệ khác, tòa cho rằng đối với tin tức, bản quyền chỉ tồn tại đối với hình thức và cách thể hiện thông tin, chứ không bảo hộ các sự kiện hoặc dữ kiện được phản ánh trong bản tin.

Theo đánh giá sơ bộ của tòa, ANI chưa chứng minh được rằng các phản hồi do ChatGPT tạo ra đã xâm phạm bản quyền đối với các tác phẩm của hãng.

Tòa cũng viện dẫn vụ Super Cassettes Industries Ltd kiện Hamar Television Network Pvt Ltd (2010) để khẳng định việc sử dụng tác phẩm có bản quyền vào mục đích thương mại không mặc nhiên khiến hành vi đó trở nên không công bằng hoặc nằm ngoài phạm vi "sử dụng hợp lý".

Cuối cùng, tòa kết luận rằng việc OpenAI lưu trữ và sử dụng dữ liệu phục vụ quá trình huấn luyện mô hình AI thuộc phạm vi "sử dụng cá nhân", bao gồm cả hoạt động nghiên cứu được pháp luật bảo hộ, nên không cấu thành hành vi xâm phạm bản quyền trong giai đoạn xem xét yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời.

Dù vậy, phán quyết này chỉ giải quyết yêu cầu áp dụng lệnh cấm tạm thời của ANI. Vụ kiện chính về cáo buộc OpenAI vi phạm bản quyền vẫn đang được Tòa án Tối cao Delhi tiếp tục xem xét.  

Quỳnh Trang