Vụ việc đã nhanh chóng bị giới chuyên môn phản bác và buộc OpenAI phải rút lại thông tin, làm dấy lên nghi vấn về tính chính xác trong cách công ty này truyền thông kết quả nghiên cứu.

Sự việc bắt đầu khi Kevin Weil, Phó Chủ tịch của OpenAI, đăng tải trên X (trước đây là Twitter) tuyên bố GPT-5 “đã tìm ra lời giải cho 10 bài toán Erdős và đạt tiến triển ở 11 bài toán khác”. Các bài toán Erdős là những giả thuyết nổi tiếng do nhà toán học Paul Erdős nêu ra, nhiều bài trong số đó chưa có lời giải trong hàng chục năm, khiến thành tựu này được mô tả là "bước tiến lớn của AI trong toán học".

Bài đăng này lập tức thu hút sự chú ý, nhưng đồng thời cũng gây ra sự hoài nghi và phản ứng gay gắt: Demis Hassabis, Giám đốc điều hành Google DeepMind, gọi đây là “điều đáng xấu hổ”. Yann LeCun, nhà khoa học AI trưởng của Meta, mỉa mai rằng OpenAI đang “bị chính cơn cuồng GPT của mình nâng lên”. 

Ngay sau đó, tuyên bố của OpenAI bị phản bác bởi Thomas Bloom, nhà toán học điều hành trang web tập hợp các bài toán Erdős. Ông Bloom khẳng định việc OpenAI cho rằng GPT-5 giải được các bài toán chưa có lời giải là “hiểu lầm nghiêm trọng”. Theo ông, cụm từ “mở” trên trang web của ông chỉ có nghĩa là cá nhân ông chưa biết lời giải, chứ không đồng nghĩa với việc bài toán chưa từng được giải quyết.

"GPT-5 chỉ tìm ra các tài liệu hiện có mà tôi chưa biết đến," ông Bloom giải thích. Sau phản ứng dữ dội, các bài đăng liên quan đã bị xóa. Sebastien Bubeck, nhà nghiên cứu tại OpenAI và là người ủng hộ tuyên bố ban đầu, đã phải thừa nhận rằng GPT-5 không hề tạo ra các lời giải mới mà chỉ “tìm thấy tài liệu chứa lời giải có sẵn”.

Sự cố này làm nổi bật vấn đề về truyền thông khoa học trong lĩnh vực AI, nơi những tuyên bố cường điệu dễ lan truyền hơn thực tế nghiên cứu. Giới chuyên gia cho rằng OpenAI, công ty đang chịu áp lực cạnh tranh và thương mại hóa, cần cẩn trọng hơn để tránh khiến công chúng hiểu sai về khả năng thực sự của mô hình, đặc biệt là khi các tuyên bố xuất phát từ các nhân sự cấp cao.

Mặc dù vấp phải chỉ trích, vụ việc cũng làm nổi bật một điểm tích cực được nhiều chuyên gia đồng tình: GPT-5 đang cho thấy tiềm năng thực tế trong việc hỗ trợ nghiên cứu toán học. Mô hình có thể: Rà soát, phân loại và trích xuất các bài báo học thuật liên quan; Hữu ích với những chủ đề có tài liệu phân tán hoặc thuật ngữ phức tạp.

Nhà toán học Terence Tao nhận định AI có thể đóng vai trò “trợ lý nghiên cứu toán học”, giúp rút ngắn thời gian tìm kiếm thông tin và phát hiện các hướng đi mới trong dữ liệu học thuật khổng lồ. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh AI chưa thể thay thế chuyên môn con người, vì việc kiểm chứng, tổng hợp và hiểu sâu bản chất vấn đề vẫn cần sự đánh giá của giới nghiên cứu.

Hương Mi