OpenAI đã không thành công trong việc thuyết phục tòa án loại bỏ các cáo buộc vi phạm bản quyền phát sinh từ việc chatbot AI ChatGPT tạo ra bản tóm tắt các cuốn sách “Game of Thrones” và phác thảo các phần tiếp theo của seri tiểu thuyết giả tưởng nổi tiếng này.

Theo đó, Thẩm phán liên bang Sidney Stein tại New York đã bác bỏ yêu cầu của OpenAI nhằm loại bỏ cáo buộc vi phạm bản quyền trực tiếp trong một vụ kiện tập thể quy mô lớn liên quan đến việc sử dụng các tác phẩm có bản quyền để huấn luyện mô hình trí tuệ nhân tạo ChatGPT.

Thẩm phán Sidney Stein cho biết, chuyên gia có thể đưa ra kết luận rằng các đầu ra bị cáo buộc vi phạm có mức độ tương đồng đáng kể với các tác phẩm có bản quyền của nguyên đơn.

Vị thẩm phán cho rằng, dù các bản tóm tắt do ChatGPT tạo ra không thuật lại “mọi tình tiết và diễn biến nhân vật” trong nguyên tác, chúng “rõ ràng là những nỗ lực tóm lược hoặc cô đọng” một số yếu tố cốt lõi có thể được bảo hộ bản quyền như bối cảnh, cốt truyện và nhân vật.

Trước đó, Thẩm phán Stein cũng từng nhấn mạnh rằng các phần tiếp theo của loạt tiểu thuyết “A Song of Ice and Fire” của tác giả George R.R. Martin được AI tạo ra là ví dụ điển hình về khả năng  ChatGPT sử dụng trái phép các yếu tố trung tâm được bảo hộ bản quyền từ tác phẩm gốc.

Ông kết luận rằng “mức độ tương đồng đáng kể” giữa các đầu ra do ChatGPT tạo ra và bộ tiểu thuyết “A Song of Ice and Fire” – sau này được chuyển thể thành loạt phim HBO đình đám “Game of Thrones” – đủ cơ sở để cáo buộc vi phạm bản quyền trực tiếp được tiếp tục xem xét, vượt qua yêu cầu bác bỏ của OpenAI.

 Thẩm phán cũng lưu ý rằng phán quyết bác bỏ chỉ xem xét các đầu ra được nguyên đơn nộp kèm hồ sơ vụ án, và không đưa ra bất kỳ kết luận nào về lập luận “sử dụng hợp lý” (fair use) mà phía nguyên đơn nêu ra.

“Không có gì trong ý kiến này được hiểu là quan điểm về việc các đầu ra bị cáo buộc vi phạm có được bảo vệ như trường hợp sử dụng hợp lý của các tác phẩm gốc hay không,” ông viết. 

Phía OpenAI, có trụ sở tại San Francisco, lập luận rằng nguyên đơn không trích dẫn hoặc đính kèm bất kỳ ví dụ cụ thể nào về việc sao chép trái phép trong các đầu ra của ChatGPT.

“Để xác định liệu nguyên đơn có cáo buộc đủ về ‘sự tương đồng đáng kể’ hay không ở giai đoạn khởi kiện, tòa án phải xem xét không chỉ các tuyên bố mà còn cả chính các tác phẩm,” OpenAI lập luận trong đơn. “Đơn kiện không đính kèm hay trích dẫn một câu nào từ bất kỳ đầu ra bị cho là vi phạm, cũng không mô tả rõ nội dung của các đầu ra đó hoặc cách chúng tương đồng với các yếu tố được bảo hộ trong tác phẩm gốc.” 

Các nguyên đơn cáo buộc OpenAI và nhà đầu tư lớn nhất của hãng là Microsoft đã xâm phạm bản quyền khi sử dụng tác phẩm của họ để huấn luyện các mô hình ngôn ngữ lớn, cho phép bất kỳ ai tạo ra văn bản tương tự mà lẽ ra họ phải trả tiền cho các nhà văn để thực hiện.

Vụ kiện tập thể này là những nỗ lực góp phần chống lại các công ty công nghệ AI trước đó. Trong đó, vụ kiện đầu tiên được Hiệp hội các Nhà văn (Authors Guild) khởi kiện ngày 19/9/2023 tại New York, cùng với 17 tác giả khác, trong đó có George R.R. Martin, John Grisham, Elin Hilderbrand, Jonathan Franzen và Jodi Picoult.

Bốn tháng sau, The New York Times cũng khởi kiện OpenAI tại cùng tòa án, nhằm ngăn chặn việc sử dụng các bài báo của họ để huấn luyện chatbot.

Trong khi đó, một nhóm tác giả ở California, bao gồm những nhà văn đoạt giải Pulitzer như Michael Chabon, Ta-Nehisi Coates và Junot Diaz, cũng khởi kiện OpenAI năm 2023 với cáo buộc tương tự.

Ngoài ra, diễn viên hài kiêm tác giả Sarah Silverman và hai tác giả khác nộp đơn kiện riêng tại tòa án San Francisco, cho rằng ChatGPT có thể tóm tắt chính xác sách của họ khi được yêu cầu, trong khi họ chưa bao giờ cấp phép cho OpenAI sử dụng các tác phẩm này để huấn luyện mô hình.   

Làn sóng chống lại hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của các công ty AI trên toàn cầu đang ngày càng lan rộng, trong đó, nhiều nguyên đơn đã giành được chiến thắng hoặc các thỏa thuận hợp tác đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho các tác giả và chủ sở hữu bản quyền.

Thái An