Theo Vietnam SPS Office, nửa đầu năm 2025, EU đã ra 16 cảnh báo truy xuất dư lượng chất bảo vệ thực vật hoặc vi phạm quy định an toàn thực phẩm từ hàng Việt. Trong đó có 4 cảnh báo về "novel food", tức sản phẩm được EU xem là mới lạ và chưa được công nhận trước năm 1997. Trước đó, số liệu từ Bộ Công thương cũng cho thấy, chỉ riêng năm 2024, Việt Nam nhận 114 cảnh báo, tăng gấp đôi so với năm 2023.

Theo thông tin từ Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương), EU hiện áp dụng kiểm tra tăng cường 6 loại nông sản Việt: thanh long (30%), ớt và đậu bắp (50%), sầu riêng (20%)…Những cảnh báo này chủ yếu liên quan đến MRL (giới hạn tối đa chất tồn dư), dư lượng kháng sinh, vi sinh vật .

Đặc biệt, Quy định chống phá rừng (EUDR) từ cuối 2024 bắt buộc nông sản như cà phê, tiêu, gỗ, cao su phải kèm theo bằng chứng không liên quan phá rừng kể từ năm 2020. Việc truy xuất nguồn gốc bắt buộc với dữ liệu GPS, ảnh vệ tinh và hệ thống truy vết đồng hành từ nông hộ tới cả chuỗi.

Mới đây nhất, Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển phát đi cảnh báo khẩn về các quy định mới của EU, đặc biệt là tại các nước Bắc Âu – nơi nổi tiếng với sự kiểm soát nghiêm ngặt. Không chỉ ngành ca cao, các mặt hàng nông sản chủ lực của Việt Nam như cà phê, hồ tiêu, điều, trái cây, thủy sản và cả hàng chế biến có thành phần nông sản đều đang đứng trước nguy cơ bị ảnh hưởng, nếu không đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về tính bền vững và truy xuất nguồn gốc.

Trong đó, ngành ca cao đang trở thành tâm điểm trong quá trình áp dụng EUDR, với những yêu cầu chặt chẽ về truy xuất nguồn gốc và minh bạch chuỗi cung ứng. Nếu không đáp ứng các tiêu chuẩn này, sản phẩm có thể bị từ chối ngay tại cảng, đặc biệt ở các quốc gia Bắc Âu.

Thông điệp từ Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển không chỉ là cảnh báo cho ngành ca cao, mà còn là lời nhắc nhở nghiêm túc với cả những mặt hàng thế mạnh khác của Việt Nam. 

TH