Theo nhiều nguồn tin, vụ việc đã được nộp lên Tòa án Sở hữu trí tuệ Thượng Hải, một cơ quan chuyên trách tại Trung Quốc chuyên xử lý các tranh chấp về công nghệ và bằng sáng chế. Động thái pháp lý này phản ánh những căng thẳng ngày càng gia tăng giữa Nikon và Viltrox, đồng thời cho thấy mâu thuẫn lâu nay giữa các hãng máy ảnh và các nhà sản xuất ống kính bên thứ ba. Nếu tranh chấp leo thang, thị trường ống kính bên thứ ba dành cho người dùng Nikon Z-mount có thể chịu tác động đáng kể, cả về nguồn cung lẫn giá bán.

Trang Nikon Rumors cho biết vụ kiện xoay quanh một “tranh chấp phí bản quyền trong giai đoạn bảo hộ tạm thời của một bằng sáng chế”. Theo luật sáng chế Trung Quốc, giai đoạn bảo hộ tạm thời là khoảng thời gian từ khi đơn đăng ký sáng chế được công bố cho đến khi bằng sáng chế chính thức được cấp. Trong giai đoạn này, nếu một doanh nghiệp sử dụng công nghệ nêu trong đơn đăng ký, họ có thể bị yêu cầu trả tiền bản quyền hồi tố nếu sáng chế sau đó được phê duyệt.

Trong trường hợp này, Nikon cho rằng Viltrox đã sử dụng một sáng chế của hãng, nhiều khả năng liên quan đến cơ chế lấy nét tự động hoặc giao thức giao tiếp ống kính của ngàm Z, trong thời gian bằng sáng chế còn đang chờ cấp. Khi bằng sáng chế đã được chấp thuận, Nikon có thể đang yêu cầu Viltrox thanh toán tiền bản quyền cho các ống kính Z-mount đã bán ra trong giai đoạn bảo hộ tạm thời đó.

Nói cách khác, Nikon cáo buộc Viltrox đã thương mại hóa công nghệ ống kính sử dụng công nghệ được bảo hộ trước khi sáng chế được cấp bản quyền chính thức và hiện nghĩa vụ tài chính phát sinh cho các sản phẩm đã bán.

Theo Nikon Rumors, các vụ kiện có tính chất tương tự đôi khi có thể dẫn đến những biện pháp thực thi rộng hơn. Nếu Nikon giành phần thắng, hãng có thể củng cố vị thế để yêu cầu một thỏa thuận cấp phép chính thức, hoặc thậm chí tiến tới lệnh yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm. Trước đó, Canon từng có động thái tương tự đối với Viltrox liên quan đến ống kính RF-mount.

Ngoài Viltrox, Nikon cũng được cho là đang kiện một nhà phân phối địa phương là Công ty Thiết bị Nhiếp ảnh Shanghai Qiuhong. Đây được xem là thông lệ phổ biến trong các vụ kiện sở hữu trí tuệ tại Trung Quốc, giúp bảo đảm vụ việc được xét xử tại Thượng Hải thay vì Thâm Quyến, nơi Viltrox đặt trụ sở.

Trong phản hồi gửi tới PetaPixel, Nikon không xác nhận cũng không phủ nhận việc khởi kiện. Tuy nhiên, hãng nhấn mạnh quan điểm về hệ sinh thái ngàm Z: “Nikon luôn hợp tác với các đối tác được cấp phép chính thức để mở rộng hệ sinh thái Z-mount. Chúng tôi thúc đẩy tiến bộ công nghệ thông qua cạnh tranh lành mạnh và khuyến khích việc sử dụng các ống kính bên thứ ba từ những nhà sản xuất được Nikon cấp phép.”

Vụ việc cho thấy, trong trường hợp của Viltrox, việc phát triển ống kính khi chưa nhận được sự cho phép rõ ràng từ Nikon, và ngàm Z có thể tạo ra những tiền lệ lớn hơn so với những gì thị trường từng nghĩ.  

Quỳnh Trang