Trước thềm lộ trình chính thức, từ ngày 1/8/2025, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) và Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PV Oil) sẽ triển khai thí điểm bán xăng E10 tại ba thành phố lớn: TP. Hồ Chí Minh, TP. Hà Nội và TP. Hải Phòng.

Xăng sinh học E10 là gì? 

Xăng sinh học được ký hiệu là Ex, trong đó "x" thể hiện phần trăm thể tích cồn sinh học trong hỗn hợp. Theo đó, xăng sinh học E10 là nhiên liệu chứa 10% thể tích cồn sinh học và 90% thể tích xăng truyền thống. Cồn sinh học trong nhiên liệu này đóng vai trò là một chất chứa oxy, thay thế cho các hợp chất pha vào xăng trước đây như chì hay ete. Đặc biệt, cồn sinh học được sản xuất từ quá trình lên men các nguồn nguyên liệu tái tạo như tinh bột, mật rỉ đường và các phế phẩm nông nghiệp, góp phần tận dụng nguồn tài nguyên trong nước.

Lịch sử áp dụng và những lợi ích của xăng sinh học 

Việc sử dụng xăng sinh học tại Việt Nam không phải là một khái niệm mới. Theo Điều 4 Quyết định 53/2012/QĐ-TTg, xăng sinh học E10 đã được sản xuất, phối chế và kinh doanh để sử dụng cho phương tiện cơ giới đường bộ từ ngày 01/12/2016 tại các tỉnh, thành phố lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ, Quảng Ngãi, Bà Rịa - Vũng Tàu. Đến ngày 01/12/2017, việc này đã được mở rộng trên toàn quốc.

Việc tăng cường sử dụng xăng sinh học mang lại nhiều lợi ích thiết thực, đặc biệt trong bối cảnh ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu đang trở thành vấn đề cấp bách:

Cải thiện chất lượng không khí: Sử dụng nhiên liệu sinh học giúp giảm thiểu đáng kể các loại khí thải độc hại như CO, SO2, hạt bụi và CO2 so với nhiên liệu truyền thống, góp phần cải thiện chất lượng không khí tại các đô thị lớn đang đối mặt với tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng.

Phát triển kinh tế nông nghiệp: Ethanol ở Việt Nam chủ yếu được sản xuất từ sắn. Việc phát triển các nhà máy sản xuất ethanol từ sắn sẽ tạo ra đầu ra ổn định cho người nông dân, đặc biệt là tại các vùng sâu, vùng xa. Điều này không chỉ giúp xóa đói giảm nghèo mà còn nâng cao thu nhập, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa nông thôn và thành thị.

Đảm bảo an ninh năng lượng: Phát triển nhiên liệu sinh học từ các nguồn nguyên liệu sinh khối khổng lồ và có thể tái tạo được giúp các quốc gia chủ động hơn về nguồn cung năng lượng, giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch, đồng thời góp phần kiềm chế sự gia tăng giá dầu trên thế giới. 

Xăng E10: Tương thích với xe hiện có và những lưu ý khi sử dụng 

Các nghiên cứu khoa học cấp Nhà nước và khuyến cáo từ các tổ chức quốc tế như ACEA (Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô châu Âu) đều khẳng định xăng E10 tương thích về cơ bản với phần lớn các động cơ xăng đang lưu hành hiện nay. Nhiều quốc gia trong khu vực như Trung Quốc và Philippines đã chuyển sang kinh doanh hoàn toàn xăng sinh học E10 từ năm 2018.

Đối với động cơ ô tô và xe máy

Công suất và tiêu thụ nhiên liệu: Xăng E10 ít làm thay đổi công suất động cơ ô tô phun xăng điện tử và thậm chí có xu hướng tăng công suất đối với xe chế hòa khí. Đối với xe máy, động cơ phát huy công suất vượt trội hơn và suất tiêu hao nhiên liệu được cải thiện.

Khả năng khởi động và tăng tốc: Khả năng khởi động lạnh và khởi động nóng của xe khi sử dụng xăng E10 tương tự như xăng RON92. Khả năng tăng tốc của xe cũng không bị ảnh hưởng, thậm chí còn được cải thiện đôi chút.

Độ bền và tuổi thọ động cơ: Các nghiên cứu cho thấy mức độ ảnh hưởng của xăng E10 và xăng truyền thống lên độ mòn và biến đổi tính chất dầu bôi trơn là tương đồng và đều nằm trong giới hạn cho phép. Tuy nhiên, cần lưu ý xăng E10 có ảnh hưởng rõ nét hơn đến sự biến đổi của áp suất nén, công suất, lượng nhiên liệu tiêu thụ, phát thải, mức độ mài mòn và chất lượng dầu bôi trơn.

Lưu ý khi sử dụng xăng E10:

Không cần điều chỉnh hệ thống nhiên liệu: Xăng E10 có thể sử dụng lẫn với xăng thông thường mà không cần điều chỉnh hệ thống nhiên liệu cho cả xe máy và ô tô.

Đối với xe cũ: Xăng E10 ít ảnh hưởng đến chi tiết bằng thép nhưng có ảnh hưởng hơn so với xăng RON92 đối với các chi tiết bằng kim loại màu (như đồng) và các chi tiết phi kim. Đối với xe thế hệ cũ có nhiều chi tiết đồng trong bộ chế hòa khí, người dùng nên lưu ý. Các chi tiết làm bằng cao su tự nhiên như bơm tăng tốc bộ chế hòa khí và vòng gioăng làm kín cần được thay thế bằng vật liệu cao su nhân tạo có độ bền cao hơn khi tiếp xúc với cồn ethanol.

Bảo dưỡng: Người dùng cần lưu ý bảo dưỡng các lọc nhiên liệu cho động cơ sau khi chuyển sang sử dụng xăng E10. Chu kỳ thay dầu cũng cần được rút ngắn khoảng 5% đến 10% so với khi sử dụng xăng RON92, đặc biệt nếu xe thường xuyên vận hành ở chế độ làm việc khắc nghiệt.

Việc thí điểm và sau đó là áp dụng rộng rãi xăng sinh học E10 là một bước tiến quan trọng của Việt Nam trong nỗ lực bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế bền vững và đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Bùi Hợp