Vinamilk

Nhiếp ảnh gia Việt buông xuôi khi tác phẩm bị “đánh cắp”

(SHTT) - Vấn nạn vi phạm bản quyền nhiếp ảnh diễn ra khá phổ biến và công khai trong cộng đồng làm nghệ thuật. Khó khăn trong việc giải quyết bản quyền về hình ảnh khiến các nhiếp ảnh gia cảm thấy xót xa, bất lực.

Nhiếp ảnh là loại hình nghệ thuật đang rất phát triển theo đời sống kinh tế và kĩ thuật hiện nay. Không khó để tìm kiếm các bức ảnh nghệ thuật được chụp và đăng tải trên các trang mạng xã hội. Tuy phát triển mạnh mẽ như vậy, nhưng vấn đề bản quyền ảnh chưa thực sự được quan tâm đúng mực.

So với các lĩnh vực khác, nhiếp ảnh dễ vi phạm bản quyền nhiều nhất bởi sự phát triển của công nghệ hiện nay đã vô tình tiếp tay cho việc sao chép, lưu trữ, chỉnh sửa ảnh. Thế nhưng, bản thân những người làm việc trong ngành ảnh, lại mang tâm thế “chán nản” trong vấn đề bảo vệ bản quyền hình ảnh.

Một nhiếp ảnh gia từng chia sẻ câu chuyện của bản thân: Nhiều năm trước, thấy ảnh của mình xuất hiện tràn lan trên mạng. Sau đó, ông rút kinh nghiệm, đưa lên mạng thì thu nhỏ kích cỡ, đính tên tác giả, nhưng tình trạng vi phạm không được cải thiện, nên đành chấp nhận. Câu chuyện này không chỉ của một, mà của chung rất nhiều người trong nghề nhiếp ảnh.

vi pham ban quyen nhiep anh

 Nhiếp ảnh gia Việt buông xuôi khi tác phẩm bị “đánh cắp”

Hình ảnh không chỉ được lưu trữ phi thương mại, mà còn có những trường hợp mang mục đích thương mại nhưng không trả phí bản quyền cho chủ nhân của bức ảnh. Chỉ đến khi tác giả khiếu nại, người sử dụng mới có động thái chi trả tiền phí, hoặc trích nguồn tên tác giả.

Nhìn ra xung quanh, không khó để thấy việc vi phạm bản quyền hình ảnh vẫn diễn ra hàng ngày. Các video tổng hợp trên Youtube, sử dụng hình ảnh nhưng không xin phép hoặc chi trả cho chủ nhân của bức ảnh, vẫn đăng tải và bật tính năng kiếm tiền trên Youtube dễ dàng. Hoặc các cửa hàng bán tranh ảnh trên phố cổ, mặc nhiên kinh doanh các sản phẩm tranh ảnh sao chép lậu mà nhiều nghệ sĩ còn không biết.

Có trường hợp, hơn 100 bức ảnh của của một nghệ sĩ nhiếp ảnh đã được treo trái phép tại một khách sạn ở Hà Nội. Khi tìm hiểu, phía khách sạn cho biết các tác phẩm này do bên thiết kế cung cấp, “xin” được từ một phòng lab mà họa sĩ đã đưa ảnh đến in... Khi ấy, hai bên đành tự thỏa thuận, với giá mỗi bức ảnh bằng nhuận ảnh treo tại triển lãm.

Luật pháp về bản quyền ở nước ta đã có với một hệ thống khá đầy đủ: Luật Sở hữu trí tuệ, Nghị định 100/2006/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Bộ luật Dân sự, Luật Sở hữu trí tuệ về quyền tác giả và quyền liên quan… Thế nhưng, tính ứng dụng của các văn bản này trong từng trường hợp của thực tế đời sống lại chưa cao. Trong khi ấy, nạn vi phạm bản quyền hình ảnh thì dày đặc.

Để ngăn chặn vấn nạn vi phạm bản quyền hình ảnh và giảm thiểu các tác hại của nó, hơn ai hết, chính các nghệ sĩ phải cương quyết đấu tranh bảo vệ tác phẩm của mình. Các sản phẩm nghệ thuật nếu được quản lý và đăng tải một cách khoa học sẽ tránh được những tranh chấp pháp lý về bản quyền. Bên cạnh đó, nghệ sĩ cũng cần nâng cao chất lượng tác phẩm, tránh việc bắt chước “trùng ý tưởng” một cách cố ý đến từ chính những người làm trong nghề.

Buông xuôi khi tác phẩm bị “đánh cắp” chính là vứt bỏ quyền lợi của bản thân mình, cũng chính là vứt bỏ những “đứa con tinh thần” của mình. Điều này không chỉ gây thiệt hại cho nhiếp ảnh gia, mà còn là thiệt hại chung cho toàn giới nhiếp ảnh.

Ngọc Hương