Từ âm nhạc, điện ảnh, kể chuyện cho đến chỉnh sửa hình ảnh, dựng video, AI không còn đứng phía sau hậu trường mà đang tham gia trực tiếp vào quá trình sáng tạo, đồng thời định hình thị hiếu và trải nghiệm thẩm mỹ của công chúng.

Với sự phát triển mạnh mẽ dòng nhạc AI được nhiều người đón nhận, tuy nhiên nhạc AI và nghệ thuật AI cũng làm dấy lên những tranh cãi gay gắt về bản quyền và đạo đức sáng tạo. Việc AI sử dụng dữ liệu âm nhạc có bản quyền để huấn luyện mà không xin phép bị nhiều chuyên gia cảnh báo là xâm phạm quyền tác giả. Việc mô phỏng giọng hát, phong cách sáng tác của nghệ sĩ thật cũng đặt ra nguy cơ tranh chấp pháp lý khi khung luật hiện hành chưa theo kịp công nghệ.

Nhiều ý kiến cho rằng các sản phẩm AI tuy “đúng” về kỹ thuật nhưng thiếu chiều sâu trải nghiệm sống. Tuy nhiên, cũng có quan điểm nhìn nhận AI như một phép thử, buộc nghệ sĩ phải tái xác lập giá trị cốt lõi của sáng tạo: cảm xúc cá nhân, cá tính nghệ thuật và góc nhìn không thể sao chép.

Những tranh luận quanh âm nhạc AI, diễn viên ảo hay sáng tạo bằng thuật toán cho thấy một điều rõ ràng: AI không còn là xu hướng nhất thời, mà là một phần tất yếu của đời sống nghệ thuật đương đại. Việc phủ nhận hay lo sợ chỉ khiến con người bị động trước sự thay đổi.

Vấn đề cốt lõi nằm ở cách con người tiếp cận AI. Khi được sử dụng như một công cụ hỗ trợ – từ thử nghiệm phong cách, tối ưu quy trình sản xuất đến mở rộng khả năng sáng tạo – AI có thể giải phóng nghệ sĩ khỏi những giới hạn kỹ thuật để tập trung vào ý tưởng, cảm xúc và bản sắc cá nhân.

Và khi AI có thể hát đúng, vẽ đẹp, kể chuyện mạch lạc, thì điều làm nên khác biệt của nghệ sĩ không còn nằm ở kỹ thuật, mà ở trải nghiệm sống, chiều sâu cảm xúc và bản sắc cá nhân.

Bùi Hợp