Theo báo cáo từ Hiệp hội các nhà sản xuất ôtô Việt Nam (VAMA), sự thoái trào của nhóm xe xăng cỡ A, bao gồm cả gầm thấp và SUV, đang thể hiện rõ nét. Lũy kế 9 tháng đầu năm nay, tổng doanh số của phân khúc này chỉ đạt 11.915 xe. Con số này đánh dấu sự suy giảm nghiêm trọng so với mức 16.378 xe cùng kỳ năm 2024, tức là sức mua toàn phân khúc đã giảm gần 4.500 xe chỉ sau một năm.

Sự sa sút thể hiện rõ ở từng mẫu xe chủ lực. Kia Sonet, dù vẫn là mẫu bán chạy nhất nhóm với 3.591 xe sau 9 tháng, đã giảm gần 1.500 xe so với cùng kỳ năm ngoái (5.083 xe). Tình hình tương tự với Hyundai Grand i10, khi doanh số 9 tháng đầu năm 2025 chỉ đạt 2.255 xe, thấp hơn nhiều so với mức 3.292 xe của năm 2024. Ngay cả Kia Morning, dù vừa có bản nâng cấp nhưng vẫn chật vật với doanh số trung bình chưa tới 60 xe/tháng từ đầu năm.

Trong khi các mẫu xe từng đứng top thị trường như Hyundai Grand i10, Kia Sonet hay Toyota Raize đang chìm trong đà giảm sút, thì các mẫu ô tô điện đô thị cùng kích cỡ lại có bước leo cao ấn tượng.

Sự xuất hiện và tăng trưởng vũ bão của xe điện đang tạo ra cú sốc lớn cho phân khúc xe xăng hạng A. Chỉ riêng trong tháng 9, VinFast VF 5 đã bán được 3.847 xe, vượt xa tổng doanh số của Kia Sonet bán ra trong suốt 9 tháng đầu năm. Tương tự, VinFast VF 3 cũng đạt doanh số ấn tượng 2.682 xe trong tháng 9, vượt xa lượng xe Hyundai Grand i10 đạt được trong suốt ba quý.

Sự chênh lệch doanh số quá lớn chỉ trong một tháng chính là lời giải thích rõ ràng nhất cho đà suy yếu mà bộ đôi xe Hàn Quốc đang phải gánh chịu. Điều này cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong hành vi tiêu dùng của người Việt. Xe xăng cỡ A không còn là lựa chọn ưu tiên khi người dùng có xu hướng chuyển sang các loại xe gầm cao SUV/CUV, hoặc xe điện đồng hạng.

Sự trỗi dậy của xe điện không chỉ dựa vào mẫu mã mà còn nhờ vào những lợi thế lớn về chính sách và chi phí tiếp cận. Các mẫu xe điện cỡ nhỏ như Wuling Mini EV (từ 197 triệu đồng), VinFast VF 3 (299 triệu đồng) hay Wuling Bingo (từ 399 triệu đồng) có chi phí dễ tiếp cận, dễ dàng trở thành lựa chọn ưu tiên cho tệp khách hàng chỉ cần xe đi phố.

Quan trọng hơn, chính sách miễn hoàn toàn lệ phí trước bạ cho ô tô điện đã giúp người mua tiết kiệm từ vài chục đến cả trăm triệu đồng chi phí lăn bánh. Lợi thế này được củng cố thêm bằng chi phí bảo dưỡng thấp hơn xe xăng và các chính sách miễn phí sạc từ hãng xe điện. Những yếu tố này góp phần đưa xe điện trở thành lựa chọn lý tưởng cho cả nhóm khách hàng cá nhân lẫn nhóm khách hàng mua xe phục vụ dịch vụ vận tải và cho thuê tự lái, vốn không đòi hỏi chi phí bảo dưỡng cao như xe sử dụng động cơ xăng.

Dù phân khúc xe xăng hạng A vẫn chưa hoàn toàn biến mất khỏi thị trường, nhưng với tốc độ chuyển đổi năng lượng và ưu thế cạnh tranh hiện tại của xe điện, tương lai của phân khúc này được dự báo sẽ chỉ còn mang tính biểu tượng, tồn tại để đánh dấu sự hiện diện, trong khi người tiêu dùng Việt đang dần lựa chọn những giải pháp di chuyển hiện đại và kinh tế hơn.

Phạm Tuấn