Phát triển thị trường nội địa không chỉ hướng đến mục tiêu kích cầu tiêu dùng mà còn đòi hỏi xây dựng nền tảng chất lượng cho hàng hóa và dịch vụ. Trong đó, hệ thống tiêu chuẩn, đo lường, đánh giá sự phù hợp, mã số mã vạch và truy xuất nguồn gốc được xác định là những công cụ quan trọng để minh bạch thông tin sản phẩm, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tạo lập môi trường cạnh tranh lành mạnh.

Nhằm hiện thực hóa mục tiêu này, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia đã ban hành kế hoạch triển khai các giải pháp về tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng, góp phần thúc đẩy phát triển thị trường trong nước.

Theo kế hoạch, các nhiệm vụ trọng tâm tập trung vào hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật, nâng cao chất lượng sản phẩm hàng hóa lưu thông trên thị trường, bảo đảm đo lường chính xác trong hoạt động thương mại, phát triển mã số mã vạch và truy xuất nguồn gốc, nâng cao năng suất chất lượng doanh nghiệp, đồng thời tăng cường truyền thông, cảnh báo và phối hợp phòng, chống hàng giả, hàng kém chất lượng.

Một trong những nội dung ưu tiên là rà soát, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật đối với các nhóm hàng tiêu dùng thiết yếu, nông sản, thực phẩm, hàng gia dụng, thiết bị điện, điện tử, sản phẩm xanh, tiết kiệm năng lượng và hàng hóa kinh doanh trên môi trường số. Song song với đó, cơ quan quản lý sẽ đẩy mạnh hướng dẫn, đào tạo doanh nghiệp áp dụng tiêu chuẩn quốc gia và tiêu chuẩn quốc tế nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng khả năng tiêu thụ tại thị trường trong nước.

Trong lĩnh vực đo lường, kế hoạch đặt trọng tâm vào việc tăng cường kiểm soát hàng đóng gói sẵn và các phương tiện đo được sử dụng trong mua bán hàng hóa, kinh doanh xăng dầu, điện, nước, khí cùng các giao dịch thương mại có ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi người tiêu dùng. Đồng thời, năng lực kiểm định, hiệu chuẩn và thử nghiệm của các đơn vị kỹ thuật sẽ tiếp tục được nâng cao để phục vụ công tác kiểm soát chất lượng hàng hóa lưu thông.

Ủy ban cũng sẽ tăng cường quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa thông qua việc xây dựng cơ chế cảnh báo đối với các mặt hàng có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe và an toàn của người tiêu dùng. Kết quả khảo sát, thử nghiệm sẽ được tổng hợp, phân tích để đưa ra khuyến nghị quản lý hoặc cảnh báo khi cần thiết, qua đó hỗ trợ công tác phòng, chống hàng giả, hàng kém chất lượng và gian lận thương mại.

Để nâng cao niềm tin của thị trường, kế hoạch đề ra giải pháp từng bước tăng cường năng lực thử nghiệm, giám định, chứng nhận và kiểm định của các tổ chức đánh giá sự phù hợp. Doanh nghiệp cũng sẽ được hỗ trợ áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng, chứng nhận hợp chuẩn, hợp quy và chứng nhận đối với các sản phẩm an toàn, thân thiện với môi trường.

Đáng chú ý, nhóm giải pháp về mã số mã vạch và truy xuất nguồn gốc được xác định là một trong những trọng tâm của kế hoạch. Theo đó, việc áp dụng mã số, mã vạch, mã truy xuất nguồn gốc, mã truy vết cùng các vật mang dữ liệu theo tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế sẽ được đẩy mạnh trong toàn bộ chuỗi sản xuất, phân phối, bán lẻ, thương mại điện tử và logistics. Mục tiêu là bảo đảm định danh chính xác sản phẩm, chủ thể, địa điểm, lô hàng và các đối tượng liên quan trong chuỗi cung ứng.

Cùng với đó, Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia sẽ tiếp tục được duy trì, nâng cấp và khai thác hiệu quả. Các bộ, ngành, địa phương, tổ chức và doanh nghiệp sẽ được hỗ trợ kết nối, chia sẻ dữ liệu truy xuất nguồn gốc để tạo thuận lợi cho việc cập nhật, đối soát và tra cứu thông tin sản phẩm.

Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia cũng sẽ nghiên cứu, triển khai thí điểm nhãn điện tử, hộ chiếu số sản phẩm và các giải pháp cung cấp thông tin số đối với một số nhóm hàng hóa ưu tiên. Việc triển khai sẽ được thực hiện trên cơ sở phù hợp với quy định pháp luật, nhu cầu quản lý, khả năng đáp ứng của doanh nghiệp và yêu cầu bảo vệ dữ liệu.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh sẽ được hướng dẫn chuẩn hóa thông tin về sản phẩm, địa điểm sản xuất, lô hàng và các dữ liệu phục vụ truy xuất nguồn gốc. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã có sản phẩm OCOP hoặc sản phẩm chủ lực của địa phương sẽ được ưu tiên hỗ trợ nhằm nâng cao khả năng tham gia hệ thống phân phối hiện đại và các sàn thương mại điện tử.

Theo kế hoạch, dữ liệu về mã số mã vạch và truy xuất nguồn gốc cũng sẽ được tăng cường kết nối với lực lượng quản lý thị trường, các cơ quan quản lý chuyên ngành, doanh nghiệp logistics, hệ thống phân phối và sàn thương mại điện tử. Đây được kỳ vọng là giải pháp hỗ trợ nhận diện dấu hiệu bất thường, cảnh báo rủi ro và phục vụ hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm trên thị trường.

Song song với các giải pháp dành cho doanh nghiệp, kế hoạch cũng chú trọng nâng cao nhận thức của người tiêu dùng. Cơ quan quản lý sẽ tăng cường hướng dẫn người dân tra cứu, nhận biết thông tin định danh và dữ liệu truy xuất nguồn gốc sản phẩm, đồng thời cảnh báo các trường hợp sử dụng mã QR hoặc mã vạch không gắn với dữ liệu có thể kiểm chứng, tránh gây nhầm lẫn về nguồn gốc và chất lượng hàng hóa.

TH