Nghị định không chỉ bổ sung cơ sở pháp lý để xử lý nghiêm các hành vi vi phạm mà còn tăng cường trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc bảo đảm an toàn sản xuất, kinh doanh, góp phần bảo vệ môi trường, sức khỏe cộng đồng và trật tự thị trường.

Hoạt động sản xuất, kinh doanh hóa chất và vật liệu nổ công nghiệp luôn tiềm ẩn nguy cơ cao về mất an toàn, cháy nổ và ô nhiễm môi trường. Vì vậy, việc hoàn thiện khung pháp lý xử phạt được xem là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, đồng thời tạo môi trường cạnh tranh minh bạch đối với các doanh nghiệp tuân thủ pháp luật.

Theo Nghị định 275/2026/NĐ-CP, tổ chức, cá nhân chỉ được phép sản xuất, kinh doanh hóa chất khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định và được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép, giấy chứng nhận hoặc văn bản chấp thuận đối với từng loại hóa chất thuộc diện quản lý. Hoạt động phải đúng phạm vi, địa điểm, quy mô và nội dung được cấp phép. Mọi hành vi sản xuất, kinh doanh không đủ điều kiện hoặc vượt quá phạm vi được cho phép đều có thể bị xử lý vi phạm hành chính.

Bên cạnh yêu cầu về điều kiện pháp lý, Nghị định tiếp tục đặt ra tiêu chuẩn cao đối với công tác bảo đảm an toàn tại cơ sở sản xuất và kho chứa hóa chất. Doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ các quy định về nội quy an toàn, biển cảnh báo, phương tiện ứng phó sự cố và các biện pháp kiểm soát đối với hóa chất cấm hoặc hóa chất cần kiểm soát đặc biệt. Đây là những yêu cầu có ý nghĩa quan trọng nhằm hạn chế rủi ro, bảo vệ người lao động và giảm thiểu nguy cơ ảnh hưởng đến cộng đồng.

Đối với hóa chất lưu thông trên thị trường, các tổ chức, cá nhân phải thực hiện đầy đủ việc phân loại, ghi nhãn hàng hóa, lập Phiếu an toàn hóa chất bằng tiếng Việt và cập nhật thông tin trên Cơ sở dữ liệu chuyên ngành hóa chất. Quy định này giúp nâng cao tính minh bạch của sản phẩm, đồng thời hỗ trợ cơ quan quản lý tăng cường giám sát, truy xuất và xử lý kịp thời khi phát sinh vi phạm.

Riêng đối với chế phẩm diệt côn trùng, diệt khuẩn dùng trong lĩnh vực gia dụng và y tế, Nghị định tiếp tục siết chặt các điều kiện về sản xuất, kinh doanh, kiểm nghiệm chất lượng, nhân sự chuyên môn và bảo quản sản phẩm nhằm bảo đảm an toàn trong quá trình lưu thông.

Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị định là quy định cụ thể thẩm quyền xử phạt của lực lượng Quản lý thị trường. Theo Điều 69 và Điều 72, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường có quyền phạt tiền đến 25 triệu đồng đối với vi phạm trong lĩnh vực hóa chất và đến 50 triệu đồng đối với lĩnh vực vật liệu nổ công nghiệp. Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước được phạt đến 50 triệu đồng đối với vi phạm về hóa chất và đến 100 triệu đồng đối với lĩnh vực vật liệu nổ công nghiệp.

Ngoài hình thức xử phạt bằng tiền, cơ quan có thẩm quyền còn được áp dụng các biện pháp bổ sung như tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm, tước quyền sử dụng giấy phép, giấy chứng nhận hoặc chứng chỉ có thời hạn, đồng thời buộc thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định. Đây là những chế tài có tính răn đe cao, hướng tới việc ngăn chặn vi phạm ngay từ đầu thay vì chỉ xử lý khi hậu quả đã xảy ra.

Trong bối cảnh hoạt động sản xuất, kinh doanh hóa chất ngày càng đa dạng và tiềm ẩn nhiều nguy cơ, Nghị định 275/2026/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường kỷ cương pháp luật và bảo đảm an toàn cho xã hội. Đối với doanh nghiệp, việc chủ động rà soát điều kiện hoạt động, cập nhật các quy định mới và tuân thủ đầy đủ các yêu cầu về an toàn không chỉ giúp tránh các rủi ro pháp lý mà còn là nền tảng xây dựng uy tín, phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.

                       Lê Tâm