Tranh chấp bùng nổ sau khi dự án âm nhạc được đầu tư lớn này phát hành vào ngày 28/5/2026. Cộng đồng mạng và tổ chức nghệ thuật Grapevine nhanh chóng phát hiện ra sự tương đồng giữa bối cảnh phân đoạn after-credit của MV (từ giây 3:55 đến 4:07) với tác phẩm sắp đặt Tàn Chỉ (Vestige of the Land) được nghệ sĩ Lê Giang thực hiện từ năm 2017. Các chi tiết từ cấu trúc gợi liên tưởng đến đình làng đổ vỡ, mảng tường vôi hóa cho đến hệ phù điêu và bố cục không gian trong MV đều mang đậm ngôn ngữ tạo hình của Tàn Chỉ.

Trước làn sóng phản ứng của dư luận, rạng sáng ngày 3/6, Microwave Soups – đơn vị đảm nhận vai trò chỉ đạo mỹ thuật và thiết kế bối cảnh cho MV – đã đăng tải một thư xin lỗi công khai. Đơn vị này thừa nhận có tham khảo ý tưởng, đồng thời nhận thiếu sót trong khâu kiểm duyệt và coi đây là bài học đắt giá. Dù vậy, phản hồi này không nhận được sự đồng thuận từ phía tác giả.

Nghệ sĩ Lê Giang cho biết cô đã phải trải qua một cú sốc lớn và tổn thương tinh thần nặng nề khi đứa con tinh thần bị chiếm dụng công khai. Theo nữ nghệ sĩ, trong các cuộc trao đổi riêng trước đó, phía sản xuất ban đầu giải thích chỉ đưa tác phẩm vào bảng ý tưởng (moodboard) nhưng sau đó đã phải thừa nhận hành vi tự ý sao chép, bóc tách các cấu kiện, mảng phù điêu của Tàn Chỉ để dựng mô hình 3D và thi công bối cảnh thực tế.

Chính vì vậy, việc ê-kíp chọn cách đăng lời xin lỗi vào lúc nửa đêm, chuyển hóa hành vi "sao chép" thành "tham khảo" và đổ lỗi cho "sự kiểm soát không chặt chẽ" bị nghệ sĩ Lê Giang xem là hành động đánh tráo khái niệm. Cô nhấn mạnh rằng cho đến nay, cả công ty sản xuất Antiantiart lẫn chủ sở hữu thực sự của MV vẫn chưa hề có động thái liên hệ trực tiếp để chịu trách nhiệm cụ thể hay thực hiện các nghĩa vụ pháp lý theo Luật Sở hữu trí tuệ.

Nỗi xót xa của Lê Giang càng lớn hơn khi hành vi xâm phạm chất xám này lại đến từ chính những người đồng nghiệp trong ngành công nghiệp sáng tạo. Tàn Chỉ không đơn thuần là một tác phẩm giải trí mà là kết quả của nhiều năm nghiên cứu điền dã nghiêm túc tại các di tích vùng châu thổ sông Hồng của cô cùng các kiến trúc sư, nhà nghiên cứu liên ngành, dưới sự bảo trợ của Viện Goethe Hà Nội và nhiều tổ chức nghệ thuật quốc tế uy tín. Đáng buồn hơn, trong quá trình đứng lên bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình, nữ nghệ sĩ còn phải hứng chịu không ít làn sóng công kích cá nhân, hạ thấp uy tín từ một bộ phận cư dân mạng.

Khẳng định việc lên tiếng không chỉ vì lợi ích cá nhân, nghệ sĩ Lê Giang kỳ vọng vụ việc sẽ tạo một tiền lệ tốt, sòng phẳng cho môi trường thực hành nghệ thuật và thiết kế tại Việt Nam. Đây là tiếng nói cần thiết để bảo vệ những nghệ sĩ trẻ, những người yếu thế chưa có chỗ đứng trước sức mạnh của các ê-kíp giải trí lớn. Hiện tại, làn sóng tranh luận về ranh giới giữa lấy cảm hứng và đạo nhái vẫn đang tiếp tục tăng nhiệt, trong khi phía ca sĩ Sơn Tùng M-TP và các đơn vị liên quan vẫn chưa đưa ra thêm bất kỳ phản hồi chính thức nào.

Phạm Tuấn