Ngày 26/9/2022, Bộ Khoa học và Công nghệ đã cùng Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam tổ chức Thảo luận bàn tròn và Hội thảo về thực thi quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng.

Phát biểu tại Hội thảo, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Văn Tùng cho biết, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ, bên cạnh thị trường truyền thống, các hoạt động kinh doanh trực tuyến đang bùng nổ mạnh mẽ trên đa dạng nền tảng kinh doanh, hình thức giao dịch.

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn về giá trị kinh tế, mô hình kinh doanh này vẫn còn tồn tại nhiều thách thức đối với cá nhân và tổ chức kinh doanh, đặc biệt là các yếu tố liên quan tới vấn đề thực thi quyền sở hữu trí tuệ khi các hoạt động giao dịch thương mại vượt qua giới hạn địa lý, lãnh thổ.

Thứ trưởng Trần Văn Tùng cũng chỉ ra, sự bùng nổ của khoa học công nghệ cũng khiến cho việc phát hiện các hành vi vi phạm để xử lý trở nên khó khăn hơn, gây tác động tiêu cực đến xã hội. các hành vi xâm phạm sở hữu trí tuệ được thực hiện bằng nhiều hình thức, thủ đoạn mới như sử dụng công nghệ cao làm cho người tiêu dùng và cơ quan chức năng khó phát hiện. Các đối tượng vi phạm có xu hướng chuyển dịch từ phương thức truyền thống sang hình thức thương mại điện tử thông qua các mạng xã hội như Facebook, Zalo... không có giới hạn địa lý, các hành vi vi phạm ngày càng tinh vi.

Dẫn chứng về việc Công ty FPT từng phải sang Mỹ đàm phán mua lại tên miền của chính mình để có thể được hoạt động tại Mỹ, Thứ trưởng nhấn mạnh đây là những bài học đắt giá của doanh nghiệp trong viêc đăng ký bản quyền, quyền sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm của mình.

Để khắc phục những hiện tượng nêu trên, Thứ trưởng Trần Văn Tùng cho biết, trong những năm gần đây, Chính phủ Việt Nam đã tích cực nghiên cứu và ban hành nhiều văn bản quy  phạm pháp luật, văn bản hướng dẫn quan trọng trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ như: Chiến lược Sở hữu trí tuệ đến năm 2030, Chương trình phát triển tài sản trí tuệ đến năm 2030… Gần đây nhất, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ được Quốc hội thông qua với số phiếu nhất trí rất cao- Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ chia sẻ.

Thời gian qua, Việt Nam đã cố gắng trong việc thực thi pháp luật về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, tuy nhiên việc thực thi quyền sở hữu trí tuệ còn tồn tại nhiều khó khăn, thách thức...

Theo đại diện Thanh tra Bộ Khoa học Công nghệ, số lượng các vụ vi phạm quyền sở hữu trí tuệ ngày càng tăng ở 2 lĩnh vực là tên miền và mua bán trên mạng. Đây là những khó khăn chung không phải của riêng Việt nam mà cả thế giới. Tuy nhiên, ở Việt Nam khó khăn hơn do xử lý chủ yếu bằng biện pháp hành chính, Tòa án thụ lý rất ít những vụ vi phạm này. Một khó khăn nữa là ở Việt Nam, việc xử lý hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ phải qua nhiều cơ quan mới thực hiện được, ảnh hưởng đến thời gian xử lý các vụ vi phạm.

Các chuyên gia đề xuất, để nâng cao việc thực thi quyền sở hữu trí tuệ nói chung và trên không gian mạng nói riêng, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách pháp luật về quyền sở hữu trí tuệ. Tham khảo, học tập kinh nghiệm của các quốc gia hàng đầu về thực thi quyền sở hữu trí tuệ như: Mỹ, Anh… Phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan Chính phủ, bộ, ngành, hiệp hội và người tiêu dùng. Nâng cao trình độ cho các cán bộ thực thi quyền sở hữu trí tuệ.

Mai An