Ngày 15/11, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06, chủ trì Phiên họp lần thứ 5 của Ban Chỉ đạo.

Báo cáo tại Phiên họp cho thấy từ đầu năm đến nay ngành khoa học - công nghệ trong nước đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, đóng góp thiết thực cho phát triển kinh tế - xã hội, mang lại những hiệu quả thiết thực cho người dân, doanh nghiệp.

Theo các báo cáo, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo tại Việt Nam có nhiều chuyển biến tích cực. Thủ tướng đã phê duyệt 11 nhóm công nghệ chiến lược, 35 nhóm sản phẩm công nghệ chiến lược trong đó có 6 sản phẩm công nghệ chiến lược triển khai ngay trong năm 2025.

Ngoài ra, cổng sáng kiến và sàn giao dịch khoa học công nghệ quốc gia đã được đưa vào vận hành. Việt Nam duy trì vị trí 44/139 quốc gia về chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu năm nay.

Hạ tầng số được tập trung đầu tư và phát triển. Việt Nam đạt tốp 13 thế giới về tốc độ internet. Tỷ lệ dân số được phủ sóng 5G đã đạt 39,5%; hoàn thành hệ thống cáp quang trên đất liền kết nối từ Việt Nam đến Singapore dài 3.900km. Việt Nam cũng đang triển khai nhiều dự án trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) và nghiên cứu xây dựng dự án Siêu trung tâm dữ liệu tại TPHCM.

Về ngân sách, đã bổ sung ngân sách cho phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong năm nay khoảng 25 ngàn tỉ đồng; đã trình Quốc hội thông qua Nghị quyết về phương án phân bổ ngân sách Trung ương năm tới, trong đó có lĩnh vực khoa học công nghệ.

Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết, dự kiến sẽ dành khoảng 95 ngàn tỉ đồng ngân sách cho lĩnh vực này trong năm tới.

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Phạm Minh Chính cơ bản đồng tình với các báo cáo, ý kiến tại phiên họp; thay mặt Chính phủ, ghi nhận và biểu dương nỗ lực, cố gắng và kết quả đạt được của các bộ, ngành, địa phương, sự chỉ đạo quyết liệt của các thành viên Ban Chỉ đạo, sự đồng lòng, ủng hộ, tham gia tích cực của người dân, doanh nghiệp, các đại học, viện nghiên cứu…, đóng góp quan trọng cho công cuộc phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, cải cách hành chính và Đề án 06, góp phần vào kết quả chung về phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Thủ tướng nêu rõ, nhiều nhiệm vụ tại các chương trình, kế hoạch, đề án triển khai còn chậm tiến độ; tiến độ xây dựng và hoàn thiện các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành trọng yếu vẫn chưa đồng đều.

Hạ tầng số phát triển chưa tương xứng với tiềm năng và tốc độ tăng trưởng kinh tế; vùng sâu, vùng xa còn gặp khó khăn trong việc tiếp cận internet ổn định; nhiều hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu còn chưa ổn định, thiếu tính kết nối, chia sẻ, tích hợp dữ liệu.

Việc phân bổ, giải ngân kinh phí tuy đã có tiến triển nhưng chưa đồng bộ giữa các cấp, các ngành. Nhân lực cấp cơ sở còn thiếu và yếu; nhân lực chất lượng cao, nhất là trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, an ninh mạng vẫn còn thiếu hụt lớn; chính sách thu hút chuyên gia giỏi trong và ngoài nước còn chưa đáp ứng nhu cầu.

Công tác phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương trong triển khai các nhiệm vụ chung của Ban Chỉ đạo còn hạn chế. Ở một số nơi, việc chia sẻ dữ liệu, kết nối hệ thống còn cục bộ.

Theo Thủ tướng, nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế là quyết tâm chính trị ở một số nơi chưa đủ mạnh, vẫn còn tâm lý e dè, sợ sai, sợ trách nhiệm khi xử lý các vấn đề mới, chưa dám làm, dám chịu trách nhiệm. Nhiều thể chế, cơ chế chính sách chậm được sửa đổi, cập nhật, chưa theo kịp yêu cầu của thực tiễn và tốc độ phát triển của công nghệ.

Công tác tổ chức thực hiện còn lúng túng, thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan; việc phân công nhiệm vụ chưa rõ ràng, thiếu cụ thể, chưa đảm bảo nguyên tắc "6 rõ". Kỷ luật, kỷ cương chưa nghiêm, chưa xây dựng công cụ KPI để theo dõi, giám sát, đánh giá việc thực hiện các nhiệm vụ, chỉ tiêu, mục tiêu được giao.

Chưa huy động hiệu quả nguồn lực xã hội và hợp tác công - tư trong triển khai các nhiệm vụ về KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; một số nơi còn tư duy hành chính, chưa chuyển mạnh sang tư duy quản trị số, dựa trên dữ liệu.

Thủ tướng nêu rõ, nhìn thẳng vào những hạn chế này, các bộ, ngành, địa phương cần tiếp tục hành động với tinh thần "nói thật, làm thật, hiệu quả thật" trong tổ chức thực hiện.

Phương châm là tư tưởng phải thông, quyết tâm chính trị phải rất cao, quyết liệt trong hành động, làm việc nào ra việc đó, làm việc nào dứt việc đó, phân công "6 rõ": Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ sản phẩm; người dân là trung tâm, chủ thể, phải tham gia thực hiện và được thụ hưởng thành quả; khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là nền tảng, hiệu quả là động lực, là thước đo; cán bộ không lo làm, không dám làm thì phải thay.

Cùng với đó, tinh thần là không cầu toàn, không nóng vội, không bỏ lỡ cơ hội; bảo đảm "2 không" và "3 có" là: "Có lợi cho Nhà nước, có lợi cho doanh nghiệp, có lợi cho nhân dân trên tinh thần hài hòa lợi ích, rủi ro chia sẻ; không để xảy ra tiêu cực, tham nhũng và không để thất thoát tài sản của Nhà nước, nhân dân".

Đồng thời, Thủ tướng nêu rõ các mục tiêu chủ yếu đến hết năm 2025, là tiền đề chuẩn bị cho năm 2026: Hoàn thành dứt điểm các nhiệm vụ quá hạn và các nhiệm vụ phải hoàn thành trong năm 2025, đặc biệt đối với việc triển khai các cơ sở dữ liệu; thực hiện giải quyết TTHC toàn trình trên môi trường số, phải đạt 80% trong năm 2025…

Về phương hướng chung thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu các bộ ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị phải tổ chức thực hiện thật tốt, hiệu quả Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, Kế hoạch 02 của Ban Chỉ đạo Trung ương, chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, các nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ; phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số nhanh, mạnh nhưng bền vững, phát triển sâu rộng nhưng phải an ninh an toàn; đẩy mạnh chuyển đổi trạng thái từ thụ động tiếp nhận thủ tục của người dân sang chủ động kiến tạo phát triển, phục vụ người dân và doanh nghiệp.

TH