Báo cáo tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Bộ Khoa học và Công nghệ, Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Hoàng Phương cho biết, năm 2025 chứng kiến việc ngành KH&CN đã có những đổi mới căn bản trong tư duy xây dựng và hoàn thiện hệ thống thể chế pháp luật.

Triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế trong ngành KH&CN đã có bước chuyển căn bản: Từ quản lý sang kiến tạo, dẫn dắt. Thể chế là đột phá của đột phá, là điều kiện tiên quyết để KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực tăng trưởng thực chất.

Chỉ trong 10 tháng sau hợp nhất, Bộ đã tham mưu Chính phủ trình Quốc hội ban hành 10 Luật và 1 Nghị quyết; đồng thời trình Chính phủ ban hành 23 Nghị định, 16 Nghị quyết, 41 Quyết định, 1 Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ; ban hành 50 Thông tư hướng dẫn thi hành. 

Hệ thống văn bản này đã hình thành khung pháp lý bao trùm các trụ cột chiến lược của ngành, từ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số đến công nghiệp công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, năng lượng nguyên tử, tiêu chuẩn – chất lượng và sở hữu trí tuệ.

Năm 2025, quy mô và hiệu quả kinh tế của toàn ngành tiếp tục mở rộng mạnh mẽ. Doanh thu toàn ngành đạt 5,465 triệu tỷ đồng, tăng 25%; đóng góp ngân sách nhà nước đạt 115 nghìn tỷ đồng, tăng 11%; đóng góp trực tiếp vào GDP đạt 1,4 triệu tỷ đồng, tăng 35% so với cùng kỳ. Những con số này khẳng định KH&CN đã trở thành một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế.

Lần đầu tiên, Việt Nam ban hành Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược quốc gia; đưa vào vận hành Cổng sáng kiến quốc gia và Hệ thống quản lý trực tuyến các nhiệm vụ KH&CN theo thời gian thực.

Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tiếp tục phát triển với sự ra mắt của Sàn Giao dịch KH&CN quốc gia. Việt Nam xếp hạng 44/139 quốc gia về Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu; hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo xếp hạng 55/100 toàn cầu.

Chuyển đổi số quốc gia ghi dấu bước chuyển căn bản, góp phần quyết định vào việc tổ chức, vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Hạ tầng số, dữ liệu số và các nền tảng dùng chung được hình thành đồng bộ, tạo nền móng vững chắc cho quốc gia số.

Các lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghiệp công nghệ số tiếp tục tăng trưởng cao; phủ sóng 5G đạt trên 90% dân số; tốc độ Internet cố định vào Top 10 thế giới; tỉ lệ triển khai IPv6 trên 67%, đứng thứ 7 thế giới. 

Lĩnh vực công nghiệp công nghệ số hiện có hơn 80.000 doanh nghiệp, trong đó hơn 2.000 doanh nghiệp đã mở rộng ra thị trường nước ngoài, đang khẳng định vai trò là ngành công nghiệp nền tảng và động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế.

Công tác tiêu chuẩn, đo lường chất lượng năm 2025 chuyển mạnh sang quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa dựa trên mức độ rủi ro, giúp giảm chi phí tuân thủ của doanh nghiệp và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước. Đến nay đã công bố hơn 14.000 TCVN, gần 900 QCVN, tỉ lệ hài hoà với tiêu chuẩn quốc tế, khu vực đạt 65%.

Hoạt động sở hữu trí tuệ trong năm 2025 đã đạt được những thành tích nổi bật, xử lý toàn bộ các đơn sở hữu công nghiệp tồn đọng từ năm 2024 trở về trước với khối lượng gần 250 nghìn đơn. Công tác chuyển đổi số được thúc đẩy mạnh mẽ với tỉ lệ nộp đơn trực tuyến từ 30% trong năm 2024 đến nay đã đạt hơn 80%.

Năm 2025 cũng đánh dấu bước tiến quan trọng của lĩnh vực năng lượng nguyên tử đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam tái khởi động chương trình điện hạt nhân. Bên cạnh Luật Năng lượng nguyên tử và 3 Nghị định đã được ban hành, Bộ KH&CN đã trình Thủ tướng Chính phủ 6 đề án chiến lược, từng bước hình thành hạ tầng pháp lý đồng bộ, tạo nền tảng cho việc triển khai các dự án điện hạt nhân an toàn và bền vững trong thời gian tới.

TH